III SA/Kr 867/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-31
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli organ oparł się na dacie doręczenia widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, mimo istnienia dowodów wskazujących na błędne wpisanie tej daty przez operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, uznając, że organ nieprawidłowo ustalił datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zwrotne potwierdzenie odbioru od operatora pocztowego, który nie jest operatorem wyznaczonym, nie stanowi dokumentu urzędowego i nie korzysta z domniemania prawdziwości. Zebrany materiał dowodowy, w tym oświadczenia operatora pocztowego, jednoznacznie wskazywał na faktyczną datę doręczenia, która mieściła się w ustawowym terminie do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzającej chorobę zawodową. Strona skarżąca kwestionowała datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, wskazując, że widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru data 11 stycznia 2019 r. została błędnie wpisana przez doręczyciela, a faktyczne doręczenie nastąpiło 25 stycznia 2019 r. Organ odwoławczy uznał zwrotne potwierdzenie odbioru za dokument urzędowy i stwierdził uchybienie terminu, mimo że operator pocztowy (L Sp. z o.o.) potwierdził w późniejszych pismach błędną datę doręczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania i nadpłaconego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Kutzner, Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w S. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz [...] Sp. z o.o. w S. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza zwrot z kasy tut. Sądu na rzecz [...] Sp. z o.o. w S. kwoty 100 (sto) zł, tytułem nadpłaconego wpisu.
Zaskarżonym postanowieniem z 17 czerwca 2019 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że A Sp. z o.o. w S, (dalej: "strona skarżąca") uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...], znak: [...] z dnia [...] 2019 r. stwierdzającej u W. O. chorobę zawodową — przewlekłą chorobę obwodowego układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, wymienionej w poz. 19/4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).
Zaskarżone postanowienie zapadało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z [...] 2019 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u W. O. chorobę zawodową — przewlekłej choroby obwodowego układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, wymienioną w poz. 19/4 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Powyższa decyzja została doręczona osobiście pełnomocnikowi strony skarżącej. W ocenie organu nastąpiło to 11 stycznia 2019 r. albowiem taka data widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej pod podpisem odbierającego oraz obok podpisu doręczającego (k.432 akt admin.).
Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 25 stycznia 2019 r. w siedzibie kancelarii, kiedy to pełnomocnik odebrał i podpisał zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji. Jednak data na "zwrotce" została uzupełniona przez doręczyciela, a nie odbiorcę (pełnomocnika strony) i została wpisana błędnie jako 11 stycznia 2019 r. Operatorem pocztowym odpowiadającym za doręczenie decyzji był L Sp. z o.o. Strona skarżąca złożyła stosowną reklamację u ww. operatora pocztowego, która następnie została w całości przez ten podmiot uwzględniona. W piśmie skierowanym do strony skarżącej z dnia 1 marca 2019 r. operator pocztowy - L Sp. z o.o. w K potwierdził, że doręczenie przedmiotowej przesyłki listowej poleconej nastąpiło 25 stycznia 2019 r. (k. 225 akt admin.). To samo operator pocztowy stwierdził w piśmie z dnia 7 maja 2019 r. skierowanym do organu (k. 232 akt admin.), wyjaśniając, że w wyniku zastępstwa chorego kuriera list został przekazany do doręczenia z opóźnieniem, a osoba zastępująca błędnie wpisała datę11 stycznia 2019 r., jako datę doręczenia przesyłki.
Odwołanie od powyższej decyzji zostało nadane przez stronę skarżącą 8 lutego 2019 r., czego dowodem jest data stempla pocztowego, widniejąca na kopercie (k. 222 akt admin.).
Postanowieniem z 17 czerwca 2019 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektor Sanitarnego z [...] 2019 r. Organ uznał, iż doręczenie nastąpiło 11 stycznia 2019 r., albowiem tak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, które zdaniem organu stanowi dokument urzędowy, a domniemanie wynikające z tego dokumentu nie zostało w ramach przeprowadzonego postępowania obalone. W konsekwencji przyjęto, że odwołanie z 8 lutego 2019 r. zostało wniesione z uchybieniem 14 – dniowego terminu do jego wniesienia.
Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienia w jakiej dacie została doręczona decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...], znak: [...] z dnia [...] 2019 r.,
- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału
dowodowego, a w szczególności nie ustalenie czy możliwym jest by doręczyciel, który w dniu 11 stycznia 2019 r. przebywał na zwolnieniu chorobowym, mógł w tej dacie doręczyć pełnomocnikowi strony skarżącej decyzję,
- art. 76 ust. 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 17 prawa pocztowego, poprzez uznanie,
iż zwrotne potwierdzenie odbioru przez operatora pocztowego L sp. z o.o. (niebędącego operatorem wyznaczonym) stanowi dokument urzędowy, a także że nie zostało obalone domniemanie wynikające z takiego dokumentu,
- art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność polegającą na doręczeniu pełnomocnikowi strony skarżącej decyzji w dniu 25 stycznia 2019 r.,
- art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., poprzez jego nieprawidłowe
zastosowanie w wyniku błędnego uznania, iż strona skarżąca uchybiła
terminowi do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) dalej: "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku , gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem ( art. 145 § 1 p.p.s.a. ).
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do zakwestionowania przez stronę skarżącą prawidłowości ustalenia przez organ daty doręczenia stronie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji w dniu 11 stycznia 2019 r. i w konsekwencji przyjęcia, że odwołanie z dnia 8 lutego 2019 r. zostało wniesienie z uchybieniem terminu.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, zawitym, co oznacza, że wniesienie odwołania po terminie jest bezskuteczne. W razie przekroczenia tego terminu, organ nie bada odwołania pod kątem merytorycznym, lecz na zasadzie art. 134 k.p.a. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok WSA w Łodzi z 14.02.2013 r., III SA/Łd 1122/12). Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminowi, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (wyrok NSA z 28.02.2012 r., II OSK 2190/11, wyrok NSA z 24.09.2013 r., II OSK 454/12, wyrok NSA z 22.12.2008 r., II OSK 1700/07).
W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie dawał wystarczające podstawy do przyjęcia, że doręczenie stronie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu 25 stycznia 2019 r.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że data 11 stycznia 2019 r. widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 432 akt admin.) pod podpisem odbiorcy (pełnomocnika strony skarżącej) nie została umieszczona przez odbiorcę pisma ale przez doręczyciela. Jednocześnie z pisma operatora pocztowego L Sp. z o.o. w K z 7 maja 2019 r. kierowanego do organu jednoznacznie wynika, że przedmiotowa przesyłka została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 25 stycznia 2019 r., a widniejąca na "zwrotce" data 11 stycznia 2019 r. została tam umieszczona przez doręczyciela błędnie.
Znamienna jest też natychmiastowa reakcja strony skarżącej na dostrzeżoną nieprawidłowość w dacie doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zaraz po tym jak pełnomocnik strony skarżącej zauważył błędną datę doręczenia przesyłki umieszczoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (co miało miejsce podczas zapoznawania się z materiałem dowodowym sprawy w dniu 26 lutego 2019 r.), wniósł uwagi w tym zakresie do organu i złożył u operatora pocztowego reklamację. Jak wynika z pisma L Sp. z o.o. w K z dnia 1 marca 2019 r. (k. 225 akt admin.) reklamacja ta została uwzględniona albowiem operator pocztowy przyznał, że przesyłka została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej 25 stycznia 2019 r. Dodatkowo z prezentaty organu umieszczonej na drugiej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że wróciło ono do organu w dniu 29 stycznia 2019 r., a zatem także i ta okoliczność pośrednio potwierdza, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji miało miejsce 25 stycznia 2019 r., a nie w dniu 11 stycznia 2019 r.
Sąd nie podziela stanowiska organu zawartego w zaskarżonym postanowieniu, jakoby mimo dwukrotnych próśb nie uzyskał od operatora pocztowego żadnego dowodu, który wskazywałby na odbiór decyzji organu pierwszej instancji w innej dacie niż ta widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Dowodem takim jest bowiem pisemne oświadczenie operatora pocztowego z 7 maja 2019 r., które w swej treści odpowiada pismu z 1 marca 2019 r. stanowiącemu odpowiedź operatora pocztowego na reklamację strony skarżącej. Zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W ocenie Sądu brak jest podstaw do żądania dodatkowych dokumentów potwierdzających inną niż na "zwrotce" datę doręczenia decyzji skoro jednoznacznie wynika to z oświadczenia operatora, stanowiącego wystarczający dowód w sprawie. Datę 25 stycznia 2019 r, potwierdzają też inne okoliczności sprawy, które zostały omówione powyżej.
Za zasadny należy uznać zarzut skargi, że organ błędnie przyjął jakoby zwrotne potwierdzenie odbioru było dokumentem urzędowym. Z art. 17 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.) wynika, że moc dokumentu urzędowego ma jedynie potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego. Dotyczy to wyłącznie takiego potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego, które zostało wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego. Zgodnie z art. 2 ust. 13 Prawa pocztowego, operatorem wyznaczonym jest operator pocztowy obowiązany do świadczenia usług powszechnych. Operator wyznaczony jest wybierany zgodnie z art. 71 Prawa pocztowego, na okres 10 lat przez Prezesa UKE, w drodze decyzji, spośród operatorów pocztowych wyłonionych w drodze konkursu ogłaszanego przez Prezesa UKE. Obecnie operatorem tym jest Poczta Polska S.A. Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż L Sp. z o.o. nie jest operatorem wyznaczonym i nie ma zastosowania do niej art. 17 Prawa pocztowego dot. mocy dokumentu urzędowego. Zatem zwrotne potwierdzenie odbioru nie mieści się w katalogu z art. 17 Prawa pocztowego, a L Sp. z o.o. nie posiada statusu operatora wyznaczonego.
A zatem skoro zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji nie stanowi dokumentu urzędowego to nie korzysta też z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą. Natomiast - w ocenie Sądu - zebrany w sprawie materiał dowodowy skutecznie podważa wynikającą ze "zwrotki" okoliczność, że doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce 11 stycznia 2019 r. i wskazuje, że miało to miejsce 25 stycznia 2019 r. Tym samym organ błędnie uznał, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, przez co naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji - art. 134 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy uwzględni zaprezentowane powyżej stanowisko i rozpozna merytorycznie wniesione przez stronę odwołanie z tego względu, że nie doszło do uchybienia terminu do jego wniesienia.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło