III SA/Kr 868/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2014 r. w dniu 24 października 2014 r. w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia I umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych II oddalić wniosek o ustanowienie adwokata Z. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2014 r. znak: [...] wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Następnie w piśmie z dnia 9 czerwca 2014 r. skarżący zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema małoletnimi córkami. Wskazał też, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2, zaś poza tym nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżący podał, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi "20 groszy na dzień" i pochodzi ze środków przyznanych żonie skarżącego przez MOPS. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Z. Ś. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza. Zarządzeniem z dnia 19 września 2014 r. wezwano skarżącego, by w terminie siedmiu dni: a) przedstawił zestawienie miesięcznych dochodów i ponoszonych wydatków poprzez podanie: – dokładnej wysokości i źródła miesięcznych dochodów swojego gospodarstwa domowego z podaniem od kiedy skarżący i jego żona korzystają z zasiłków z pomocy społecznej, oraz przedłożenie kserokopii decyzji przyznających zasiłek (zasiłki) z pomocy społecznej na rok 2014, oraz w roku 2014, – wysokości miesięcznych opłat za energię elektryczną, gaz, wodę ogrzewanie ponoszonych przez rodzinę skarżącego, b) czy i od kiedy żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i czy aktualnie przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych, c) czy dzieci skarżącego korzystają z jakichkolwiek form pomocy finansowej lub rzeczowej i ewentualnie z jakiego źródła. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał jedynie dwie decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. o przyznaniu żonie skarżącego zasiłku okresowego od 1 sierpnia do 30 września 2014 r. w kwocie 811,50 zł oraz o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 500 zł na zakup żywności. Skarżący zaznaczył, że kwoty te nie zostały wypłacone. Skarżący podkreślił, że jego dzieci nie otrzymują wsparcia ze strony pomocy społecznej, zaś na ich utrzymanie rodzina skarżącego może przeznaczyć "20 groszy na dzień". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, sąd zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych, jest to podstawa do odmowy zwolnienia jej od kosztów. Z przedstawionych wyżej okoliczności wynika, że Z. Ś. nie tylko nie podał koniecznych informacji w samym formularzu urzędowym wniosku, lecz także nie zawarł ich w sprzeciwie od orzeczenia referendarza, ani też nie doprecyzował danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej po wezwaniu Sądu, w którym wyraźnie podano, jakie dane są konieczne dla oceny złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego Sąd uznał, że skarżący przedstawił swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności. Pomimo wezwania nie przedstawił bowiem dokładnych informacji dotyczących źródeł dochodu swojej rodziny oraz wysokości ponoszonych opłat za prąd, gaz, wodę i ogrzewanie. Skoro zaś skarżący we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, następnie zaś w sprzeciwie od orzeczenia referendarza oraz w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie podał pełnych i wystarczająco udokumentowanych danych o swojej sytuacji majątkowej, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa. Ponadto wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co oznacza, że nie musi on wnosić opłat sądowych jak i ponosić wydatków. Zatem postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.