III SA/Kr 872/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-18
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest prawidłowa w sytuacji, gdy kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mimo odbycia kursu reedukacyjnego redukującego punkty karne?Ratio decidendi
Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzją związaną, którą starosta musi wydać, jeśli kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Odbycie kursu reedukacyjnego redukującego punkty karne nie wpływa na obowiązek poddania się egzaminowi kontrolnemu ani na legalność decyzji o cofnięciu uprawnień. Organ nie ma obowiązku badania aktualnej liczby punktów karnych ani uwzględniania kursu reedukacyjnego przy wydawaniu decyzji o cofnięciu uprawnień.Stan faktyczny
J. W. w okresie od 15 lutego 2017 r. do 30 stycznia 2018 r. przekroczył limit 24 punktów karnych, otrzymując 27 punktów. W lutym 2018 r. odbył kurs reedukacyjny, który usunął punkty z ewidencji. Starosta skierował go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, którego J. W. nie wykonał, przekonany, że kurs reedukacyjny zwalnia go z tego obowiązku. W konsekwencji wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. J. W. złożył odwołanie i skargę do WSA, kwestionując decyzję i zarzucając błędy proceduralne i materialnoprawne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 872/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Barbara Pasternak (spr.), Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r., sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2019 r. ([...]) na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2018.1990 ze zm.) oraz art. 140 kpa Starosta orzekł o cofnięciu J. W. uprawnień kategorii AM, B1, B, B, B+E, T oraz wezwał stronę do natychmiastowego zwrotu prawa jazdy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że dnia 2 maja 2018 r. do Wydziału Komunikacji i Paszportów Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek z Komendy Wojewódzkiej Policji nr [...] z dnia 19 kwietnia 2018 r. o sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami, z którego wynikało, że w okresie od 15 lutego 2017 r. do 30 stycznia 2018 r. J. W. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i przekroczył liczbę 24 punktów karnych (łącznie 27 punktów). W dniu 7 maja 2018 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne zmierzające do skierowania J. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień, które to postępowanie zakończyło się wydaniem przez Starostę decyzji z dnia [...] 2018 r., nr [...] o skierowaniu J. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Skoro termin złożenia egzaminu kontrolnego upłynął, dlatego wszczęte zostało postępowanie zmierzające do cofnięcia J. W. uprawnień do kierowania pojazdami. Organ przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy, po czym stwierdził, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do cofnięcia uprawnień. Decyzja została doręczona stronie 25 stycznia 2019 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. W.
Podał, że w okresie od 15 lutego 2017 r. do 30 stycznia 2018 r. rzeczywiście naruszał przepisy ruchu drogowego, za które to naruszenia otrzymał punkty karne w liczbie przekraczającej 24. Tym niemniej w lutym 2018 r., tj. przed skierowaniem wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, a także wszczęcia postępowania administracyjnego przez Starostę, odbył kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, na skutek którego punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zostały usunięte z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, toteż wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy oraz skierowania na ponowne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów oraz na badanie psychologiczne, jego zdaniem należy uznać za bezzasadne.
Jak podał, mając na uwadze powyższe okoliczności, nie przystąpił do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień w zakreślonym przez Starostę terminie. Był bowiem przekonany, że dzięki odbyciu kursu reedukacyjnego w lutym 2018 r., punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zostały usunięte. Według odwołującego się, organ pierwszej instancji powinien był wspomniane fakty uwzględnić przy rozpoznaniu sprawy pozyskując odpowiednie informacje z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, natomiast tego nie zrobił, skutkiem czego Starosta nie ustalił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i naruszył zasadę współpracy pomiędzy organami, o której mowa w art. 7b kpa. Dodatkowo organ powinien był poinformować Stronę, iż odbycie przez nią kursu reedukacyjnego po przekroczeniu dopuszczalnego limitu punktów nie redukuje ilości punktów, w związku z czym J. W. zobowiązany jest do ponownego sprawdzenia kwalifikacji.
Odwołujący wyjaśnił, że nie będąc pouczonym o powyższym fakcie, żył w błędnym przekonaniu iż obowiązek ponownego sprawdzenia kwalifikacji go nie dotyczy.
Decyzją z dnia 23 maja 2019 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §2 i art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, co następuje:
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten został uchylony przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2011.151), zmieniającej ustawę z dniem 4 czerwca 2018 r. Równocześnie jednak zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018. 957) do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie stosuje się. Na podstawie art. 14 ust. 2 w/w ustawy z dnia 9 maja 2018 r. minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszym. Innymi słowy pomimo uchylenia art. 140 ust. 1 pkt 4 lit, a) Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2018 r. (czyli w brzmieniu sprzed uchylenia) stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych, o których wyżej mowa, a termin wdrożenia owych rozwiązań technicznych określi w komunikacie minister właściwy do spraw informatyzacji. Kolegium wskazało, że na chwilę orzekania zarówno przez organ pierwszej instancji jak i przez Kolegium, rozwiązania techniczne umożliwiające przekazywanie w/w danych nie zostały jeszcze wdrożone, stąd w niniejszej sprawie przepis art. 140 ust, 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym ma pełne zastosowanie. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 Prawa po ruchu drogowym.
Również art. 114 Prawa o ruchu drogowym został uchylony przez art. 125 pkt 10 lit. g) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami z dniem 19 stycznia 2013 r., z tym, że w zakresie ust. 1 pkt 1 lit. b został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. Tym niemniej na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy -Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957), art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 czerwca 2018 r. nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100 aa-100aq, w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Tym samym pomimo uchylenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b PRD, przepis ten w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2018 r. podlega obecnie stosowaniu na zasadach opisanych powyżej do czasu wdrożenia wspomnianych rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych.
Zgodnie z ww. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzja starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.
Przepis art. 130 Prawa o ruchu drogowym pomimo jego uchylenia, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym (sprzed uchylenia) do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 [zgodnie z art. 16 ust. l ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018.957). Art. 130 ust. 1-3 Prawa o ruchu drogowym stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W ewidencji policja wpisuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, którym nie przypisano wartości punktowej. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3-20 punktów. Kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1. może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.
Z akt sprawy wynika, że dnia 2 maja 2018 r. do Starosty wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 kwietnia 2018 r., [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do J. W., który w okresie od dnia 15 lutego 2017 r. do dnia 30 stycznia 2018 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i przekroczył liczbę 24 punktów karnych (otrzymując łącznie 27 punktów). W związku z powyższym 7 maja 2018 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne zmierzające do skierowania J. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień, które zostało zakończone wydaniem decyzji Starosty z dnia [...] 2018 r., nr [...]. Wraz z upływem terminu na wniesienie odwołania, decyzja ta stała się ostateczna i wykonalna, w związku z czym J. W. powinien był niezwłocznie poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. W przepisach o ruchu drogowym brak jest podstawy do określania przez organ terminu wykonania skierowania, w związku czym adresat decyzji w sprawie skierowania zobowiązany jest do niezwłocznego wykonania ostatecznego orzeczenia, a tym samym do niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
W związku z niepoddaniem się temu egzaminowi wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia J. W. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi i wydał kwestionowana przez odwołującego decyzję.
W sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do cofnięcia J. W. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie w/w kategorii, albowiem ostateczną i wykonalną decyzją Starosty z dnia [...] 2018 r., nr [...] został on skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. AM, B1, B, B+E, T w formie egzaminu państwowego, Decyzji tej J. W. nie kwestionował i nie składał od niej środków prawnych. Orzeczonemu obowiązkowi jednak się nie poddał. Skoro przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym jako wyłączną przesłankę wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym traktuje niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy, to w sytuacji aktualności obowiązku Strony poddania się sprawdzeniu kwalifikacji i niewykonywania tego obowiązku, organ słusznie orzekł o cofnięciu uprawnień w ramach posiadanych kategorii prawa jazdy.
Odnośnie zarzutu, że odwołujący się odbył kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w celu zredukowania liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego a organ pierwszej instancji tego nie uwzględnił wskazać należy, że wśród przesłanek, od których zaistnienia art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym uzależnia wydanie decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie ma w ogóle mowy o ilości punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a jedyną przesłanką, której spełnienie jest konieczne, a zarazem wystarczające do wydania decyzji, jest niepoddanie się przez kierowcę sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. W niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona, a na obecnym etapie - w sytuacji obowiązywania ostatecznej decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego - inne przesłanki — zwłaszcza ilość punktów karnych, które otrzymał kierowca za naruszenia przepisów ruchu drogowego czy ewentualny fakt zredukowania ilości tych punktów - nie są już analizowane, gdyż nie daje do tego podstaw norma prawa materialnego. Sprawa skierowania na egzamin i sprawa cofnięcia uprawnień stanowią odrębne wobec siebie sprawy administracyjne, załatwiane w osobnych postępowaniach administracyjnych i rozstrzygane odrębnymi decyzjami. Decyzja Starosty z dnia [...] 2018 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie była kwestionowana w administracyjnym toku instancji, pozostaje ona ostateczna i wykonalna, a zatem wywiera skutki prawne, co czyni aktualnym obowiązek poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje kierowcy, a niewykonanie tego obowiązku skutkuje wydaniem decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Wskazano nadto, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych organy orzekające w sprawie skierowania na egzamin kontrolny nie są uprawnione do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego
Decyzja wydawana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym ma charakter związany, gdyż przepisy zobowiązują starostę do podjęcia stosownych czynności w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem silnikowym liczby 24 punktów w ewidencji kierowców, a wydanie decyzji jest obligatoryjne w każdym wypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów w ewidencji kierowców.
Organ I instancji nie miał obowiązku badać danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, ani nie miał obowiązku współdziałania w tym zakresie z innymi organami administracji publicznej, uwzględnienia w rozpatrywanej sprawie faktu odbycia przez Stronę kursu w celu zmniejszenia ilości otrzymanych punktów karnych ani informowania Strony o tym, że odbycie kursu w celu zmniejszenia ilości punktów nie wpłynęło pozytywnie na jego sytuację z perspektywy wydania decyzji w sprawie.
Za niezasadny uznał też organ zarzut naruszenia art. 10 kpa i braku zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Niesłuszny jest również zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 9 kpa poprzez niepoinformowanie, iż kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym odbyty przed terminem wyznaczonym przez organ nie wywoła dla Strony korzystnych skutków prawnych. Dla postępowania odwołującego się nie może stanowić usprawiedliwienia to, że pozostawał w - skądinąd całkowicie błędnym i nieuzasadnionym przekonaniu - że odbyty kurs reedukacyjny w celu zmniejszenia ilości punktów karnych zwolni go z obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej.
Niezasadne były także zawarte w odwołaniu wnioski o przeprowadzenie dowodu z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców na okoliczność odbycia przez odwołującego kursu reedukacyjnego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego w lutym 2018 r. a także dowodu z przesłuchania Strony.
Na powyższą decyzję J. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie :
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym rozpoznaniu materiału dowodowego oraz na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów, a także nierzetelną i niezgodną z zasadami logiki ocenę dowodów,
- art. 138 § 2 kpa, polegający na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji administracyjnej,
- art. 10 kpa, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie co do zebranego materiału dowodowego, wskutek stwierdzenia, iż brak jest podstaw co do wysłuchania strony w co do odbycia kursu reedukacyjnego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego;
- art. 9 kpa, poprzez nieudzielenie stronie niezbędnych informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, a także ze względu na naruszenie obowiązku czuwania przez organ administracyjny, by strony nie poniosły szkody z tytułu nieznajomości prawa, a w szczególności poprzez niepoinformowanie, iż kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym odbyty przed terminem wyznaczonym przez Starostę, nie wywoła dla strony korzystnych skutków prawnych;
- art. 114 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 140 ust.1 pkt 4a ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię treści przepisów art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) oraz art. 114 ust. 1 - przyjmujęcie, iż podmiot wydający decyzję nie jest obowiązany do badania przesłanek warunkujących zasadność wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazanych w treści przepisu art. 114 ust. 1 Prd, co skutkowało błędnym zastosowaniem przytoczonych przepisów, w następstwie czego organ lI instancji nie uwzględnił redukcji punktów karnych spowodowanych odbyciem kursu reedukacyjnego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej, oraz poprzedzającej ją decyzji, o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, oraz zasądzenie kosztów postępowania
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2018.2107 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018. 1302. Ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, oraz prawa procesowego, a także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, dalej p.r.d. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1.
Z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie zmiana do ww. ustawy dokonana ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2011.151), która w art. 125 pkt 16 uchyliła art. 140 i 140a p.r.d. Jednakże z dniem tym weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018. 957), a zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się. Stosownie do ust. 2 ww. art. 14, minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej nie został ogłoszony; zatem w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie przepis art. 140 p.r.d. nadal obowiązywał i mógł stanowić podstawę prawną wydanych decyzji.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że zawarte w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało więc pozostawione uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Postępowanie wyznaczone treścią przytoczonego przepisu wymaga tylko i wyłącznie ustalenia, czy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, poddała się tego rodzaju egzaminowi. W przypadku dokonania negatywnego ustalenia - starosta ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Bezsporne w sprawie pozostaje, że :
- decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] Starosta skierował skarżącego na kontrolny egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii AM, B1, B, BE, T prawa jazdy. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji, uzyskała więc ona walor prawomocności,
- skarżący nie podał się egzaminowi sprawdzającemu.
Zatem konsekwencją zaniechania przez skarżącego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji było wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, B+E, T.
Jak wyżej wskazano decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, co oznacza że ziszczenie się określonego stanu faktycznego implikuje wymóg wydania przez organ administracyjny orzeczenia o oznaczonej treści, co w kontrolowanej sprawie organy uczyniły. Wbrew więc zarzutom skargi, zaskarżona decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego. Skarżący usiłuje zwalczać stanowisko organu wynikające wprost z jasno brzmiącego przepisu prawa materialnego, wskazując na okoliczności faktyczne nie mające żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, a nadto zarzucając organom naruszenia przepisów postępowania, które doprowadziły do wydania niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia.
Wobec bezwzględnego obowiązku orzeczenia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt. 1 p.r.d., organ rozpatrujący taką sprawę nie dokonuje w toku postępowania odrębnych ustaleń ani co do przyczyn niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji ani - tym bardziej - co do faktycznej liczby punktów konkretnego kierowcy. Brak więc podstaw do uznania, że wq toku postepowania zostały naruszone przepisy art. 7, 77 i 80 kpa. Skarżący zarzuca w skardze, że Starosta miał obowiązek poinformować go, iż odbycie kursu reedukacyjnego po przekroczeniu dopuszczalnego limitu punktów nie redukuje ilości punktów i że w zw. z tym skarżący był zobowiązany do ponownego sprawdzenia kwalifikacji. Uzasadnia to zdaniem skarżącego zarzut naruszenia art. 9 kpa. Nadto skarżący twierdzi, że nie miał możliwości zapoznania się z treścią decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, gdyż w czasie próby jej doręczenia nie był obecny w miejscu zamieszkania ani on ani jego bliscy. Zarzut powyższy jest całkowicie nieuzasadniony. W toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia art. 9 kpa. Prawidłowe jest stanowisko organu, że sprawa skierowania na egzamin i sprawa cofnięcia uprawnień stanowią odrębne wobec siebie sprawy administracyjne, rozstrzygane w odrębnych postępowaniach i organ wydający decyzję o cofnięciu uprawnień nie posiada kompetencji do kontrolowania ilości punktów karnych aktualnie przypisanych kierowcy. Wynika to wprost z przesłanek, których zaistnienie powoduje bezwzględny po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień, tj. z art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a) p.r.d. , tj. wydania decyzji związanej. Przesłanki te w kontrolowanej sprawie zaistniały, co wskazano wyżej. Należy podkreślić jak słusznie wskazał organ że kwestie sposobu naliczania ilości punktów karnych, ich ilości oraz ewentualnego ich usuwania z ewidencji pozostawione są organom prowadzącym ewidencję punktów karnych. Organ nie miał więc obowiązku badania z urzędu danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców i ustalania ilości punktów karnych przypisanych skarżącemu w dacie wydania kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji. Nie leżało to przede wszystkim w kompetencji ani Starosty ani Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Tym bardziej nie miały także organy kompetencji aby - jak chce tego skarżący- poddawać ocenie zasadność wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wniosek ten nie stanowił, wbrew twierdzeniom skargi podstawy wydania zaskarżonej decyzji. Błędne jest także stanowisko skarżącego, iż ilość punktów karnych ma znaczenie przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji (skarga, str. 9 akt). Nie znajdują więc uzasadnienia zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 114 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a) p.r.d. Skoro skarżący zarzuca nadto naruszenie art. 9 kpa z powodu braku poinformowania go o skutkach odbycia kursu reedukacyjnego już po przypisaniu mu 24 punktów karnych a w zasadzie o bezskuteczności odbycia takiego kursu w przypadku przekroczenia tej liczby punktów, to wskazać należy, że z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że w dniu 11 maja 2018 r. skarżący otrzymał zawiadomienie o wszczęciu przez Starostę postępowania w sprawie : skierowania na kontrolne badania sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień, skierowania na badania psychologiczne, oraz zatrzymania prawa jazdy. (k. 4 akt adm. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru). W treści ww. zawiadomienia pouczono skarżącego o obowiązku poinformowania organu o ewentualnej zmianie miejsca pobytu (art. 41 § 2 kpa). Z akt tych wynika nadto, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została wobec braku ww. informacji od skarżącego – skierowana na adres skarżącego, pod którym skarżący podjął zawiadomienie o wszczęciu ww. postępowań. Skutkiem tego organ w niniejszej sprawie prawidłowo uznał, że doręczenie decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zostało dokonane skutecznie, zatem zaistniał po stronie skarżącego obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W pouczeniu do tej decyzji poinformowano skarżącego, iż w przypadku braku informacji o wystąpieniu przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie tego egzaminu, wszczęte zostanie postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. (k. 5 akt adm.). Zatem twierdzenia skargi o niemożności zapoznania się z decyzją o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz o skutkach niepoddania się temu sprawdzeniu nie mogły w żadnej mierze okazać się skuteczne. Wobec zaznaczenia i uwypuklenia w skardze stanowiska o naruszeniu przez organy art. 9 kpa, Sąd podkreśla, że zasada wyrażona w tym przepisie istotnie nie ma charakteru nieograniczonego a w szczególności, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 1867/16 (LEX nr 2345673) : "Realizacja przez organ administracji publicznej obowiązku informowania stron, o którym mowa w art. 9 k.p.a., nie polega na udzielaniu porad prawnych, a jedynie na ogólnym ukierunkowaniu strony co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie". Odnośnie do istoty tej zasady wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny (m.in.) w wyroku z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1788/16 (LEX nr 2463011) stwierdzając: "(.....) Podkreślić należy, że przywołany przepis nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Z treści tego przepisu nie wynika dla organu obowiązek udzielania stronie postępowania administracyjnego porad co do zasadności czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego. Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. W żadnej mierze nie można wymagać od organu, by w ramach obowiązków z art. 9 k.p.a. zastępował stronę w jej aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Realizacja przez organ administracji publicznej obowiązku informowania stron, o którym mowa w art. 9 k.p.a., polega jedynie na ogólnym ukierunkowaniu strony co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie." Tak odczytaną istotę zasady informowania stron należy podzielić w całej rozciągłości, szczególnie w stanie faktycznym sprawy, w którym niewątpliwie skarżący nie wykonał ostatecznej decyzji o poddaniu się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, co spowodowało ziszczenie się przesłanek do orzeczenia przez organy o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie doszło także w sprawie do naruszenia przepisu art. 10 kpa. Za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych należy uznać stanowisko, zgodnie z którym : "Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r. , sygn. akt I OSK 1691/18, Lex nr 2610204). Zdaniem Sądu, w sytuacji związania organu orzekającego w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a p.r.d. , wysłuchanie skarżącego co do odbycia kursu reedukacyjnego, nie mogło zmienić wyniku sprawy i to niezależnie od motywów, którymi kierował się skarżący kurs taki odbywając nawet przed skierowaniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do Starosty wniosku z dnia 19 kwietnia 2018 r. o sprawdzenie kwalifikacji.
Zarzuty skargi nie mogły zatem odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Kontrolując natomiast zaskarżoną decyzję stosownie do zakresu kontroli wynikającego z art. 134 § 1 ppsa, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i nie naruszyły reguł wynikających z przepisów kpa. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa – organ wskazał i wyjaśnił podstawę prawną decyzji, oraz fakty istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia. Organ odniósł się także obszernie i prawidłowo do zarzutów odwołania i wskazał z jakich przyczyn stanowisko skarżącego nie mogło zostać uwzględnione. Wszelkie wyjaśnienia sporządzone zostały w sposób jasny i czytelny dla skarżącego.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło