III SA/Kr 873/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-18
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody gospodarstwa domowego są niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb, a posiadany majątek (np. dom, gospodarstwo rolne) jest niezbędny do egzystencji i jego zbycie godziłoby w podstawy utrzymania, przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą wspierania gospodarowania na obszarach górskich. Wnioskodawczyni opisała swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z pracy męża oraz ograniczone dochody z gospodarstwa rolnego. Mimo posiadania domu i gruntów, podkreśliła, że są one niezbędne do utrzymania. Sąd, analizując przedstawione dokumenty i wyjaśnienia, uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem.
Określając swój majątek uwidocznił, że należy do nich dom o powierzchni 250 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 1,21 ha użytków i 0,85 ha lasu oraz zabudowania gospodarcze. Nie mają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacowała na kwotę 1160,55 zł netto wynagrodzenia męża z umowy o pracę.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest w trudnej sytuacji materialnej gdyż oboje z mężem utrzymują się z jednej wypłaty tj. kwoty 1160,55 zł oraz z gospodarstwa rolnego, na którym pracują. Skarżąca jest ubezpieczona w KRUS a w związku z tym raz na kwartał opłaca składki gdyż nie ma jeszcze wypracowanych lat do emerytury. Skarżąca uskarża się na wymienione przez siebie schorzenia podnosząc jednocześnie, że problemy ze zdrowiem generują wydatki na leki w wysokości ok. 100 zł miesięcznie. Do tego dochodzą także bieżące opłaty związane z utrzymaniem domu. W konsekwencji skarżąca zadłużyła się w banku gdyż zły stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie pracy zarobkowej.
Wezwana o złożenie dodatkowych wyjaśnień podała, że w prowadzonym gospodarstwie rolnym z uwagi na trudne warunki górskie hoduje owce a grunty rolne wykorzystuje jako łąki i pastwiska. Aktualnie ma 18 owiec. Jedyny dochód jaki uzyskuje z gospodarstwa to kwoty za sprzedaż kilku jagniąt za ok. 100 zł/szt. W tym roku sprzedała 10 jagniąt. Las jest wykorzystywany na potrzeby własne jako źródło opału. Ponadto co roku występuje z wnioskiem o dopłaty. W ubiegłym roku otrzymała z tego tytułu 3278 zł a w 2011 r. 3096 zł. Jeśli chodzi o wysokość obciążeń związanych z utrzymaniem domu, to za energię elektryczną płaci 300,64 zl/m-c, za ścieki 106,88 zł, za śmieci 42 zl/m-c, na podatek rolny przeznacza 184 zł rocznie, na składkę do KRUS 375 na kwartał. Do tego dochodzi konieczność zakupu 2,5 tony węgla na rok czyli około 2000 zł. Przedstawione przez skarżącą kopie rachunków, zawiadomień, decyzji potwierdzają te informacje. Skarżąca przyznała także, że rachunek z którego dokonano przelewu środków na konto tutejszego sądu należy do niej. Na rachunku tym skarżąca ma otwarty debet w kwocie 1000 zł. Wynagrodzenie męża przelewane jest na jego rachunek. Okazane wyciągi potwierdzają te fakty i jednocześnie dokumentują niewielkie obroty na tych rachunkach. Dodatkowo z własnej inicjatywy skarżąca podała, że od dnia 1.08.2013 r. przyznano jej z ZUS emeryturę w kwocie 519,19 zł jednak jej wypłatę zawieszono do czasu otrzymania odpowiedzi z KRUS co potwierdza przedstawiona kopia pisma z dnia 13.09.2013 r.
Z urzędu stwierdza się, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły jednocześnie cztery skargi i w każdej z tych spraw wpis jednostkowy ustalono na kwotę 200 zł. W dniu 4 września 2013 r. skarżąca dokonała przelewu 800 zł na konto tutejszego Sądu. W aktach sprawy zalega także zaświadczenie lekarskie dotyczące stanu zdrowia skarżącej.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami, które znajdują potwierdzenie w okazanych kopiach dokumentów źródłowych jest wystarczające. Obrazuje, że skarżąca nie należy do osób zamożnych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie gospodarstwo domowe skarżącej ma do dyspozycji wystarczają co najwyżej na opłacenie mediów, zakup opału, wykup leków, żywność i podstawowe odzienie. Okoliczność, że do małżonków należy wykazany majątek nie zmienia tego punktu widzenia. Chociaż bowiem posiada ono określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak nie można tracić z pola widzenia że dokonanie jakichkolwiek nim rozporządzeń domem gdzie małżonkowie zamieszkują czy rola na której gospodarzą poprzez ich zbycie lub obciążenie godziłoby w podstawy ich egzystencji. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na koszty sądowe było problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Tym bardziej, gdy jednocześnie wnosi cztery skargi. Biorąc to pod uwagę udzielono zatem skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło