III SA/Kr 874/04
WyrokWSA w Krakowie2006-09-05
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Dorota Dąbek, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o sprzedaży lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, wydana w 1990 roku, dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w szczególności w kontekście wliczenia do powierzchni lokalu wspólnego przedpokoju oraz braku pisemnej zgody współnajemcy?Ratio decidendi
Decyzja o sprzedaży lokalu mieszkalnego z 1990 roku nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Obowiązujące w dacie jej wydania przepisy nie wymagały zaświadczenia o samodzielności lokalu ani nie nakładały obowiązku uzyskania pisemnej zgody wszystkich najemców, jeśli sprzedaż dotyczyła odrębnych lokali, a nie jednego lokalu sprzedawanego jako współwłasność. Rozbieżności w pomiarach powierzchni lokali nie stanowią rażącego naruszenia prawa, a jedynie uchybienie, które nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1990 r. sprzedającej lokal mieszkalny nr [...] M. i M. S., zarzucając m.in. wliczenie do powierzchni lokalu wspólnego przedpokoju oraz brak jej zgody na sprzedaż. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Skarżąca zaskarżyła ostateczną decyzję Kolegium, podtrzymując swoje zarzuty i dodając argument o unieważnieniu umów sprzedaży i darowizny przez Sąd Okręgowy (choć wyrok ten został następnie uchylony).Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Elżbieta Kremer spr. Sędziowie: WSA Dorota Dąbek AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Decyzją z dnia 28 lipca 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu wniosku J. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K. [...] z dnia 12 marca 1990r. nr [...] w sprawie sprzedaży M. i M. S. zajmowanego mieszkania nr [...] przy ul. B. w K. o pow. 61,95m2, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:
J. P. zam. K. ul. Z. /dawniej B./ [...] /[...], wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem z dnia [...] lutego 2000 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicowego K. [...] z dnia 12 marca 1990r. nr [...] w sprawie sprzedaży M. i M. S. zajmowanego mieszkania nr [...] w budynku przy ul. B. [...] w K.
Jak wynika z akt administracyjnych pierwotne wielopokojowe mieszkanie nr [...] położone przy ul. B. [...] objęte było szczególnym trybem najmu. W części tego lokalu zamieszkiwała wnioskodawczyni J. P. z rodziną, w pozostałej części inni najemcy. Decyzją z dnia [...] lipca 1967 r. wydaną z wniosku J. P. /ówczesnego męża wnioskodawczyni/ przez Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] w K. stwierdzono, że proponowany podział mieszkania nr [...] przy ul. B. na dwie samodzielne jednostki kwaterunkowe nie narusza istotnych uprawnień wynikających z decyzji. W uzasadnieniu podano, skoro mieszkanie wielopokojowe zostanie podzielone 2 razy po 2 pokoje z kuchnią samodzielne, wobec tego postanowiono jak w sentencji. W dacie wydania tej decyzji w lokalu zamieszkiwała wnioskodawczyni z rodziną i A. D. Decyzja stała się prawomocna w dniu [...] sierpnia 1967 r. W wyniku tego podziału lokal zajmowany przez J. P. został oznaczony nr [...]a, natomiast drugi lokal został oznaczony nr [...]. W późniejszym czasie w lokalu nr [...] zamieszkali M. i M. S.
Na wniosek M. i M. S. w dniu 12 marca 1990 r. została wydana decyzja nr [...] w sprawie sprzedaży zajmowanego przez nich lokalu nr [...]. Decyzja wydana została na podstawie art. 24, art. 28 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /jedn. tekst z dnia 1 marca 1989r. Dz. U. Nr 14, poz. 74/ § 10, § 16, § 19, § 26, § 29, § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych /tekst jednolity Dz. U. z 1989r. Nr 14, poz. 75/. W decyzji orzeczono, że przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny nr [...] przy ul. B. [...] w K. o pow. 61,95 m2 składający się z trzech izb. W decyzji określono także cenę lokalu, sposób zapłaty, ustalono udział w częściach wspólnych budynku, udział w użytkowaniu wieczystym nieruchomości, opłatę z tytułu użytkowania.
W dniu [...] listopada 1991 r. została zawarta pomiędzy Gminą Miasta K. a M. i M. S. w formie notarialnej umowa sprzedaży lokalu nr [...] /karta 12/. W punkcie II umowy strony oświadczyły, że na III piętrze tego budynku znajduje się samodzielny lokal mieszkalny nr [...] składający się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju o powierzchni 61,95 m2 oraz przynależnej do tego lokalu piwnicy. W umowie odwołano się do treści decyzji z dnia 12 marca 1990 r. w sprawie sprzedaży lokalu.
W dniu [...] kwietnia 1997 r. pomiędzy M., M. S. a K. S. została zawarta umowa darowizny przedmiotowego lokalu /karta 16/.
W roku 1998 r. J. P. zwróciła się do Wydziału Skarbu Miasta o zgodę na wykup zajmowanego przez nią lokalu nr [...] a w budynku przy ul. Z. w K. W odpowiedzi wskazano, że wniosek nie może być pozytywnie załatwiony z uwagi, że Wydział Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...]a. Albowiem zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca o własności lokali, lokal nr [...] a nie jest wydzielony od lokalu nr [...] trwałymi ścianami /karta 37/.
W takich okolicznościach J. P. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 12 marca 1990 r. w sprawie sprzedaży lokalu nr [...] M. i M. S., a do Sądu Okręgowego w K. z pozwem przeciwko Gminie Miasta K. i K. S. o ustalenie nieważności umów: sprzedaży lokalu z dnia [...] listopada 1991 r. i darowizny lokalu z dnia [...] kwietnia 1997 r.
W trakcie trwania powyższych postępowań J. P. otrzymała zaświadczenie z dnia [...] lipca 2002 r. w którym Wydział Architektury, Geodezji i Budownictwa Urzędu Miasta K. stwierdził, że zajmowany przez nią lokal nr [...]a jest samodzielny. W oparciu o to zaświadczenie została zawarta w dniu [...] marca 2003r. notarialna umowa kupna sprzedaży, na podstawie której J. P. kupiła od Gminy K. zajmowany lokal nr [...]a. W umowie, w opisie lokalu nr [...]a stwierdzono, że wejście do niego jest z klatki schodowej do korytarza, który wliczony jest w części wspólne budynku.
Postępowanie z powództwa J. P. o ustalenie nieważności umów zakończyło się wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2005 r. sygn. akt [...], w którym powództwo zostało oddalone. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że skoro powódka nabyła od pozwanej Gminy jako odrębną własność zajmowany przez siebie lokal nr [...]a, tym samym "odpadła" po stronie powódki niezbędna do skutecznego popierania powództwa przesłanka interesu prawnego z art.189 kpc. Ta zaś okoliczność winna skutkować oddaleniem powództwa /karta 30 akt sądowych/.
Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 18 czerwca 2002 r. zawiesiło wszczęte na wniosek J. P. postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 12 marca 1990 r. w sprawie sprzedaży lokalu nr [...] M. i M. S., z uwagi na toczące się postępowanie przed sądem powszechnym.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 5 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 2096/02, po rozpoznaniu skargi J. P. zostało uchylone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o zawieszeniu postępowania.
Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpoznało wniosek J. P. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 12 marca 1990r.. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni zarzuciła, że nie była powiadomiona o toczącym się postępowaniu z wniosku M. i M. S. zakończonym decyzją z dnia 12 marca 1990 r., a tym samym nie mogła złożyć odwołania od decyzji. W opinii wnioskodawczyni postępowanie naruszyło art. 58 kc oraz art. 23 ust. 3, art. 21 ust. 7 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 1985 r. Mieszkanie wykupione przez sąsiada nie było lokalem samodzielnym, gdyż przedpokój był pomieszczeniem wspólnym dla obu mieszkań. W opinii wnioskodawczyni, na podstawie decyzji z dnia 12 marca 1990 r. zostały wykupione oba lokale - także zajmowany przez wnioskodawczynię, co naruszało przepis art. 26 powołanej ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K. [...] z dnia 12 marca 1990r. nr [...] w sprawie sprzedaży M. i M. S. zajmowanego mieszkania nr [...] przy ul. B. [...] w K. o pow. 61,95 m2.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w omawianej sprawie należy stosować ustawę z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu na dzień 12 marca 1990 r. tj. dzień wydania przedmiotowej decyzji.
Kolegium wskazuje, na treść zapisu zawartą w pkt 1 decyzji z dnia 12 marca 1990 r. zgodnie z którym przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. B. [...] w K., składający się z trzech izb o łącznej pow. 61,95 m2. Przedmiotowa decyzja przesądziła zatem o sprzedaży dwóch pokoi oraz kuchni, które łącznie stanowiły lokal nr [...], tym samym przedpokój nie był przedmiotem wydanej decyzji, a co za tym idzie wszelkie argumenty wnioskodawczyni w tym zakresie nie mogą zostać uwzględnione. Podobnie nie był przedmiotem decyzji lokal /izby/ zajmowany przez wnioskodawczynię. Tym samym zarzuty wnioskodawczyni w tym zakresie są niezasadne.
Co do zarzutu strony, iż nie była poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie wykupu lokalu przez M. i M. S., Kolegium wskazuje, że brak jest przepisu prawnego nakazującego uznanie za stronę sąsiadów najemcy wykupującego lokal od gminy. Skoro zatem brak jest przepisu prawnego stanowiącego o interesie prawnym wnioskodawczyni - nie mogła być stroną w postępowaniu w sprawie wykupu lokalu przez M. i M. S. Interes faktyczny nie stanowi o przymiocie strony. W dalszej kolejności Kolegium wskazuje, iż w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji nie było wymogu, by zbywany lokal był lokalem samodzielnym. Przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz rozporządzenia wydanego na jej podstawie nie wskazują tego typu wymogów, jakie miał spełniać wykupywany przez najemcę lokal. Tym samym - związane z tym zarzuty wnioskodawczyni nie mogą stanowić o rażącym naruszeniu prawa skutkującym koniecznością stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Zmiana stanu prawnego nastąpiła wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2003r. J. P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wniosku podała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została oparta na niepełnym materiale dowodowym, a w szczególności przy jej rozpatrzeniu nie zostały uwzględnione procedury i tryb wydawania decyzji o sprzedaży mieszkań państwowych jakie obowiązywały w dacie wydania decyzji w marcu 1990r. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do obowiązującego w dacie wydania decyzji, obligatoryjnego trybu uzyskania zgody współlokatora części wspólnej mieszkań, na wykup mieszkania przez sąsiada z precyzyjnym określeniem jego warunków. Zgoda taka musiała być wyrażona na specjalnym formularzu prywatyzacyjnym, co zostało przez orzekający w sprawie organ zupełnie pominięte. Nadto J. P. podniosła, że decyzja której domaga się stwierdzenia nieważności określa przedmiot sprzedaży w sposób nie odpowiadający stanowi faktycznemu w zakresie jego powierzchni i samodzielności lokalu. Podaje, że powierzchnia lokalu nr [...] nie wynosi 61,95m2, lecz 51,46m2, tym samym decyzją tą objęty został wspólny dla obu lokalów przedpokój. W tym stanie rzeczy decyzja ta nie może pozostać w obrocie prawnym i powinna zostać stwierdzona jej nieważność.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu wniosku J. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 28 lipca 2004r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2003 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jest prawidłowa. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 Kpa i może mieć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy, określonymi w art. 156 § 1 kpa wadami wyjątkowo ciężkimi uniemożliwiającymi sanowanie nieprawidłowej decyzji. Decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K.- [...] z dnia 12 marca 1990r. nie jest takimi wadami dotknięta, a zatem w pełni uzasadnione jest stanowisko Kolegium zawarte w decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawą prawną orzekania w przedmiotowej sprawie są przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu na dzień 12 marca 1990r., oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami. Ponadto w uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. Odnośnie zarzutu braku zgody współlokatora na wykup lokalu przez M. i M. S. Kolegium wskazało, że zgodnie z § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia lokal w domu wielomieszkaniowym, zajmowany przez dwóch lub więcej najemców, może być sprzedany jako przedmiot współwłasności; sprzedaż lokalu na rzecz jednego z najemców wymaga pisemnej zgody pozostałych najemców, nie zaś sąsiadów wykupywanego lokalu. W konkluzji Kolegium stwierdza, że w dacie wykupu lokalu nr [...] obowiązujące wówczas przepisy nie wymagały zaświadczenia o samodzielności lokalu w celu wyodrębnienia jego własności.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 lipca 2004 r. złożyła J. P. wskazując, że nie może zgodzić się z tą decyzją, albowiem narusza ona w sposób rażący jej interes oraz prawa przysługujące jej jako obywatelowi.
W uzasadnieniu skargi podniosła te same argumenty, które podnosiła w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto skarżąca podała, że "za ponownym rozpatrzeniem sprawy sprzedaży mieszkania przemawia ponadto fakt, iż Sąd Okręgowy w K., Wydział I Cywilny, sygn. [...] wyrokiem z dnia [...] lutego 2000r. unieważnił zawarte pomiędzy Gminą K. a M. S. umowy o sprzedaż i darowiznę przedmiotowego mieszkania, uznając je za bezprawne".
Skarżąca podaje, że decyzja z dnia 12 marca 1990 r. o sprzedaży mieszkania wraz z przedpokojem jest dla niej krzywdząca, albowiem pozbawia j ą możliwości korzystania z niego.
Z powyższych względów skarga jest uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] lipca 2006r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca złożyła wniosek o odszkodowanie. Wniosła o "zasądzenie na jej rzecz od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwoty 15 000 zł jako zadośćuczynienia za materialne i moralne straty jakie poniosła w wyniku nie załatwienia jej sprawy zgodnie z procedurą urzędową, rażącego działania na szkodę powódki, przez tworzenie w sposób sztuczny upływu czasu, przez co ustawicznie narastały jej straty materialne, moralne i zdrowotne". W uzasadnieniu wniosku podniosła zarzuty co do sposobu pracy Kolegium, zarzuciła, że "M.K. S. składał fałszywe zeznania w dokumentach, iż kupuje mieszkanie samodzielne, co jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 5-8 lat". A nadto podtrzymała swoje argumenty, iż sprzedaż lokalu nr [...] mogła nastąpić tylko za jej pisemną zgodą. Skarżąca podała, że "wydana decyzja zaważyła na treści wyroku Sądu Apelacyjnego na podstawie którego nie uzyskała zwrotu kosztów sądowych, ani żadnych strat materialnych jakie poniosła w związku z przestępstwem dokonanym w jej mieszkaniu w latach 1990-1991". W dalszej części pisma skarżąca podała jakie poniosła koszty i w jakiej wysokości.
W kolejnym piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca podała, iż w związku z otrzymanym pismem powiadającym ją o terminie rozprawy przekazuje Sądowi konieczne wyjaśnienia: podała, że w marcu 2003 r. wykupiła swoje mieszkanie, że "zakończył się trwający siedem lat proces sądowy, na podstawie którego współlokator ma nadal wykupiony metraż mieszkania wraz z korytarzem czyli 61,95m2., a który w 2000 r. był unieważniony przez Sąd Okręgowy", skarżąca dołączyła ksero wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] października 2005 r. Skarżąca podniosła, ze K. S. posiada dokumenty lokalowe z 1972 r. na przydział, 58,05m2 wraz z przynależnością korytarza ok. 5 m2, natomiast w latach późniejszych nie było żadnego powodu prawnego, aby przekazywać mu metraż 61,95m2. W dalszej części pisma podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, iż sprzedaż lokalu nr [...] wymagała jej pisemnej zgody, że powinna taką zgodę wyrazić na specjalnym formularzu, ale nie dano jej takiej możliwości, "ponieważ sprzedano jej mieszkanie, że jest wolne i samodzielne" . Podała, że sprzedaż lokalu nr [...] zajmowanego przez M. i M. S. była możliwa przy założeniu, że lokal ten jest samodzielny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.
Rozpoznając przedmiotową skargę należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a to wskazuje na zakres postępowania i przesłanki które są brane pod uwagę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadząc postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 12 marca 1990 r., bada czy decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przesłanek określonych w art. 156 § 1 Kpa, natomiast nie prowadzi postępowania odwoławczego od decyzji z 12 marca 1990r. To w zwykłym postępowaniu jakim jest postępowanie odwoławcze organ II instancji bada czy decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, procesowego, czy został prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem badania są tylko przesłanki określone w art. 156 § 1 Kpa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa przesłanką stwierdzenia nieważności jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O ile w postępowaniu odwoławczym naruszenie prawa może być podstawą uwzględnienia odwołania, to w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji musi to być rażące naruszenie prawa.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 lipca 2004r., utrzymująca w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2003r. jest zgodna z stanem prawnym. Kolegium wydając przedmiotowe decyzje w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 12 marca 1990r. o sprzedaży lokalu prawidłowo ustaliło stan prawny dotyczący sprzedaży lokali mieszkalnych z mieszkaniowego zasobu Gminy jaki obowiązywał w dacie 12 marca 1990r. Problematykę tą regulowały art. 24 do 28 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu ustalonym na dzień 12 marca 1990r. /tekst jednolity Dz. U. z 1989r. Nr 14, poz. 75, z późn. zm./ Przepis art. 24 ust. 1 ustawy wprowadzał generalną zasadę, że lokale w domach wielomieszkaniowych sprzedawane są wraz z udziałem we współużytkowaniu wieczystym gruntu, natomiast ust. 6 stanowił, że sprzedaż lokalu zajmowanego przez najemcę w domu wielomieszkaniowym może nastąpić tylko na rzecz tego najemcy lub wskazanej przez niego osoby bliskiej stale z nim zamieszkującej. Zasada ta, a także inne szczegółowe rozwiązania dotyczące sprzedaży lokali zostały określone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz. U. z 1989r. Nr 14, poz.757. W dacie wydania decyzji z dnia 12 marca 1990r. obowiązujące wówczas przepisy dotyczące sprzedaży lokali nie wymagały przedłożenia zaświadczenia o samodzielności lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zatem oceniło, że decyzja z 12 marca 1990r. nie jest dotknięta wadami, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności.
Nadto zdaniem Sądu należy podkreślić, iż jak wynika z akt administracyjnych w trakcie trwania postępowania administracyjnego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K., jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji tj. 28 lipca 2004r. skarżąca nie poinformowała Kolegium, iż w marcu 2003 r. na podstawie umowy sprzedaży stała się właścicielem zajmowanego lokalu nr [...]a., o fakcie tym powiadomiła dopiero Sąd i to nie w skardze, a w piśmie z dnia 31 lipca 2006 r. Nadto skarżąca nawet w skardze wniesionej w 2004r. powoływała się na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lutego 2000r. w sprawie ustalenia nieważności umów, w sytuacji gdy wyrok ten został uchylony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] kwietnia 2002 r., a sprawa nie była wówczas prawomocnie zakończona. O zakończonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2005r. postępowaniu w którym pozew skarżącej o ustalenie nieważności umów został oddalony, skarżąca zawiadomiła Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z dnia [...] lipca 2006 r. do którego dołączyła ksero wyroku.
Z treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2005r. sygn. akt [...] wynika, że umową z dnia [...] marca 2003r. skarżąca kupiła od pozwanej Gminy wyodrębniony lokal nr [...]a. W umowie w opisie lokalu nr [...]a stwierdzono, "że wejście do niego jest z klatki schodowej do korytarza, który wliczony jest w części wspólne budynku" /karta 33 akt sądowych/. Nadto w dalszej części uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego stwierdzono "że powódka wiedziała przed nabyciem lokalu nr [...]a, że sporny przedpokój-korytarz nie stanowi według zbywcy, to jest pozwanej Gminy, własności pozwanego właściciela lokalu nr [...]" /karta 35 akt sądowych/.
Podstawowy zarzut jaki sformułowała skarżąca odnośnie decyzji z dnia 12 marca 1990 r. dotyczącej sprzedaży lokalu nr [...] M. i M. S., mający przemawiać za stwierdzeniem nieważności tej decyzji to wliczenie do lokalu nr [...] przedpokoju w sytuacji gdy przedpokój ten służy zarówno lokalowi nr [...] jak i lokalowi nr [...]a zajmowanemu przez skarżącą. W przedmiotowej decyzji lokal nr [...] mający być przedmiotem sprzedaży został określony jako lokal o pow.61,95m2. składający się z trzech izb. Mimo, że w decyzji nie został wymieniony przedpokój jako składnik lokalu nr [...] skarżąca wskazuje, że podana powierzchnia lokalu 61,95m2 przemawia, że przedpokój został włączony. Skarżąca podaje, że powierzchnia lokalu nr [...] wynosi 51,46 m2, tym samym podana w decyzji powierzchnia 61,95 m2 wskazuje o wliczeniu do lokalu nr [...] wspólnego przedpokoju.
Natomiast w piśmie z dnia [...] lipca 2006r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podaje, że K. S. posiada dokumenty lokalowe z 1972r. na przydział 58,05 m2. wraz z przynależnością korytarza ok. 5 m2, zdaniem skarżącej nie było zatem żadnego powodu, aby przekazywać metraż 61,95m2. O powierzchni lokalu nr [...] wynoszącej 58,05m2 skarżąca wspomina również w piśmie do Kolegium z dnia 12 lipca 2001 r. /karta 25 akt administracyjnych/.
Równocześnie Sąd stwierdza, na podstawie akt administracyjnych, że powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącą określana była w maju 1983r. na 80,43m2 /karta 32 akt administracyjnych, a w umowie najmu z [...] stycznia 1998r. na 78,94m2 /karta 35 akt administracyjnych/.
Zdaniem Sądu powyższe dane dotyczące powierzchni lokali nr [...] i nr [...]a wskazują, że przeprowadzane na przestrzeni lat z różną dokładnością pomiary prowadzące do różnych wyników nie mogą stanowić decydującego argumentu w oparciu o który można by przyjąć, że decyzją z 12 marca 1990 r. o sprzedaży lokalu nr [...] został objęty wspólny przedpokój. Same twierdzenia skarżącej, która raz podaje, że powierzchnia lokalu nr [...] wynosi 51,46 m2, innym zaś razem 58,05 m2 potwierdzają powyższy pogląd. O tym, że wbrew twierdzeniom skarżącej, wspólny przedpokój nie został objęty przedmiotową decyzją wskazują również późniejsze zdarzenia, jak nabycie przez skarżącą własności lokalu nr [...]a i wliczenie powierzchni przedpokoju do części wspólnych budynku. Byłoby to nie możliwe gdyby przedmiotowy przedpokój stanowił własność właściciela lokalu nr [...].
Te rozbieżności dotyczące powierzchni lokalu nr [...] wskazują, że wydając decyzję z dnia 12 marca 1990 r. o sprzedaży mieszkania organ nie ustalił precyzyjnie jaka jest powierzchnia lokalu przeznaczonego do sprzedaży, jednak uchybienie to nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, a tylko rażące naruszenie prawa, a nie samo naruszenie prawa stanowi jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Niezasadny jest również zarzut skarżącej, iż sprzedaż lokalu nr [...] mogła być dokonana tylko za jej pisemna zgodą. Obowiązujące w dacie wydania decyzji z 12 marca 1990r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /tekst jednolity Dz. U. z 1989r. Nr 14, poz.75/ w § 6 regulowało zasadę sprzedaży lokalu w sytuacji gdy lokal ten był zajmowany przez dwóch lub więcej najemców.
Zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 lokal w domu wielomieszkaniowym, zajmowany przez dwóch lub więcej najemców może być sprzedany jako przedmiot współwłasności: sprzedaż lokalu na rzecz jednego z najemców wymaga pisemnej zgody pozostałych najemców.
Powołany przepis nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie albowiem najemcy tj. M. i M. S. oraz skarżąca nie byli najemcami jednego lokalu, lecz dwóch lokali nr [...] i nr [...]a. Gdyby nie doszło do wyodrębnienia lokali nr [...] i [...]a, wówczas lokal ten w swym pierwotnym kształcie przed podziałem mógłby być sprzedany tylko jako współwłasność wszystkich najemców, a ewentualna sprzedaż takiego lokalu na rzecz jednego najemcy wymagałaby zgody pozostałych najemców.
Odnośnie zarzutu skarżącej, iż nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z dnia 12 marca 1990 r. należy przede wszystkim stwierdzić, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia 28 lipca 2004r. to postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji. Tym samym o zakresie tego postępowania decydują wyłącznie przesłanki określone w art. 156 § 1 Kpa, a spełnienie jednej z tych przesłanek prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie branie udziału w postępowaniu nie jest przesłanką wymienioną w art. 156 § 1 Kpa nie jest to tym samym przesłanka w oparciu o którą można by stwierdzić nieważność decyzji. Nie branie przez stronę bez jej winy udziału w postępowaniu jest jedną z określonych w art. 145 § 1 Kpa przesłanek innego nadzwyczajnego postępowania jakim jest wznowienie postępowania, na tą przesłankę wznowieniową można powołać się tylko w terminie 5 lat od wydania decyzji.
Odnośnie zgłoszonego przez skarżącą wniosku o zasądzenie odszkodowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w kwocie 15 000 zł, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z przepisem art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W przedmiotowej sprawie skarga została oddalona, tym samym Sąd nie orzekał w sprawie zwrotu kosztów postępowania.
Nadto zgodnie z powołanym przepisem przedmiotem zwrotu mogą być tylko koszty postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło