III SA/Kr 874/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odprawy mieszkaniowej postanawia skargę odrzucić. Pismem z dnia 12 marca 2011 r.(nadanym listem poleconym w dniu 21 marca 2011 r.) skarżący M. K. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o zgodę na wypłacenie odprawy mieszkaniowej za rezygnację z kwatery w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Powyższy wniosek został przekazany zgodnie z właściwością do rozpatrzenia Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej poinformował skarżącego, że odprawa mieszkaniowa jest instytucją wprowadzoną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.). Odnosi się ona zatem tylko do zdarzeń, które nastąpiły od dnia wejścia w życie w/w ustawy, tj. od dnia 1 lipca 2004 r. Tymczasem skarżący M. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 1991 r., a więc przed wejściem w życie przepisów regulujących tryb wypłaty odprawy mieszkaniowej. Wniosek jego o wypłatę odprawy mieszkaniowej nie może być więc pozytywnie rozpatrzony. W odpowiedzi na powyższe pismo M. K. złożył skargę z dnia 24 maja 2011 r., adresując ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, którą organ potraktował jako odwołanie i przesłał do organu II instancji, informując równocześnie skarżącego, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Organ II instancji – Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - zwrócił skargę M. K. z 24 maja 2011 r. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością, Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podkreślając, że z przesłanych akt jednoznacznie wynika, Ze M. K. za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kieruje skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze tej skarżący M. K. podniósł, że w jego ocenie art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), nie zawiera żadnej cezury czasowej, dotyczącej daty zwolnienia ze służby wojskowej, w czasie której przysługuje odprawa mieszkaniowa. Uważa, że zaprezentowana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej interpretacja art. 23 w/w ustawy jest dowolna i podyktowana została koniecznością zapewnienia kwater dla żołnierzy zawodowych pełniących służbę. Wniósł wobec tego o uznanie "decyzji [...]" Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z 19 kwietnia 2011 r.za niezgodną ze wskazaną ustawą. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie. Przedstawił dotychczasowy przebieg korespondencji ze skarżącym oraz powtórzył stanowisko wyrażone uprzednio w piśmie z dnia 19 kwietnia 2011 r., nr [...]. Na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. pełnomocnik organu, sprecyzował stanowisko, wnosząc o jej odrzucenie. Podniósł, że skarżący nie wyczerpał toku instancji. Na pytanie Sądu oświadczył, że od wejścia w życie zmiany ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 ze późn. zm.), tj. od 1 lipca 2010 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej w sytuacji zaistnienia ku temu przesłanek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl § 2 tego przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. Z powyższego wynika, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, w postępowaniu administracyjnym. Problematykę związaną z odprawą mieszkaniową żołnierzy normuje ustawa z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity, Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.). Zgodnie z art. 23 wskazanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na datę złożenia przez skarżącego wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej, odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47 tej ustawy, przysługuje żołnierzowi: 1) służby stałej: a) zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy, b) który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy; 2) służby kontraktowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. W myśl natomiast art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 5, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Wydanie decyzji następuje po przedstawieniu jednego z określonych w tym przepisie dokumentów. Skoro z powyższego przepisu ustawy wynika, że dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej, to zgodnie z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz w myśl art. 127 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Wobec powyższego skarżącemu w toku instancji służyły środki zaskarżenia. Przyjmując nawet, że pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej było decyzją negatywną dla strony, analiza akt potwierdza, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. W sytuacji natomiast braków podstaw do uznania pisma Dyrektora za decyzję jako władczego aktu administracyjnego w rozumieniu art. 104 k.p.a., to również nie pozostawia wątpliwości, że skarżący nie skorzystał, na co trafnie zwrócił uwagę pełnomocnik organu, ze środka zaskarżenia w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, zwalczając w ten sposób stan bezczynności organu w rozpatrzeniu jego wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Sąd stwierdzając, zatem brak wyczerpania przez skarżącego przysługujących mu środków zaskarżenia, jako przesłanki dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego sensu stricto, zobowiązany był do jej odrzucenia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.