III SA/Kr 876/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Halina Jakubiec spr. NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Fundacji ,, A ‘’ na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie przekazania wniosku do rozpoznania organowi właściwemu s k a r g ę o d d a l a W dniu 11.04.2007r. Fundacja "A" złożyła w Samorządowym Kolegium Odwoławczym wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. W uzasadnieniu Fundacja podniosła, że powodem, dla którego składa wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest to, że organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie wniosku zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. nr 70, poz. 473), czyli Prezydent Miasta podlega wyłączeniu z rozpoznania wniosku z uwagi na pozostawanie z wnioskodawcą w sporze w związku z toczącym się przed sądem postępowaniem dotyczącym lokalu położonego przy ul. [...] w K. własności Gminy, zajmowanym przez Fundację. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze znak [...] wydanym na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – kpa (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) w związku z art. 18 ust. 1 i ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r. Nr 70, poz.473) przekazało Prezydentowi Miasta jako organowi właściwemu wniosek Fundacji "A" do rozpatrzenia. Organ wskazał, że Prezydent Miasta zgodnie z w/w ustawą jest organem właściwym w sprawach zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, wydaje decyzje w I instancji, natomiast Samorządowe Kolegia Odwoławcze rozpatrują od decyzji tych odwołania, zażalenia na postanowienia, żądania wznowienia postępowania lub stwierdzają nieważność decyzji lub postanowienia. Ponadto w sprawie nie zachodzi przesłanka wyłączenia organu na podstawie art. 24 kpa, gdyż jak wynika z ustaleń organu – spór sądowy pomiędzy wnioskodawcą a Prezydentem Miasta reprezentującym Gminę został zakończony. Wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] sygn. akt [...] orzekający eksmisję Fundacji "A" z lokalu przy ul. [...] w K. jest prawomocny i toczy się obecnie postępowanie egzekucyjne. W dniu 28.06.2007r. Fundacja wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazała, że ostatnie orzeczenie w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące lokalu przy ul. [...] dotyczyło uchylenia umorzenia postępowania egzekucyjnego (nie jest to orzeczenie prawomocne). Wskazała też na inne toczące się postępowanie między stronami tj. na sprawę o sygnaturze [...], co ma oznaczać, że strony pozostają przeciwnikami procesowymi i nie jest zasadnym by Prezydent Miasta wydawał decyzję w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu, który jest przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że wyłączenie organu, o którym mowa w art. 25 § 1 kpa następuje z mocy prawa, co oznacza, że nie jest koniecznym wydawanie odpowiedniego postanowienia organu wyższego stopnia. Aby w ogóle rozważać sprawę wyłączenia organu od rozpoznawania określonego rodzaju sprawy, sprawa ta musi przed tym organem zawisnąć, zatem musi zostać złożony odpowiedni wniosek. Nie jest możliwe wyłączenie organu od rozpoznawania sprawy zanim postępowanie w tej sprawie w ogóle zostanie zainicjowane, czyli zanim zostanie złożony do organu właściwego wniosek o wydanie decyzji czy postanowienia określonej treści. Do tego zmierza zaskarżone postanowienie SKO – by na skutek przekazania wniosku złożonego do organu niewłaściwego zostało zainicjowane postępowanie w sprawie wskazanej we wniosku przed organem właściwym. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 01.10.2007r. na w/w decyzję Fundacja "A" wskazała raz jeszcze na istnienie poważnych wątpliwości co do bezstronności organu w osobie Prezydenta Miasta w sytuacji wydawania na wniosek Fundacji decyzji w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu przy ul. [...] w K., który jest przedmiotem procesów sądowych między stronami przed sądem powszechnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy wskazanej jako pierwsza Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd stwierdza, że skarga Fundacji "A" nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zacząć od kwestii, która na gruncie stanu faktycznego sprawy i obowiązującego stanu prawnego nie wywołuje wątpliwości tj. od ustalenia, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi: sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Punkt sprzedaży alkoholu, określony we wniosku Fundacji "A" znajduje się przy ul. [...] w K., zatem właściwie został wskazanym do orzeczenia w przedmiocie zezwolenia organ w postaci Prezydenta Miasta. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] oraz wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy z dnia [...] znak [...] znajdują umocowanie w przepisach art. 65 § 1 kpa stanowiącego, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego...(..). Brak jest podstawy prawnej w procedurze administracyjnej dla rozwiązania, które zakłada strona skarżąca, iż w okolicznościach prowadzenia sporów sądowych przed sądem cywilnym z Gminą Prezydent Miasta jako organ decyzyjny Gminy jest z mocy prawa wyłączony z postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu stanowiącym własność Gminy (z uwagi na powstałe z tego względu wątpliwości co do bezstronności mających orzekać), co skutkuje koniecznością wypowiedzenia się w kwestii zezwolenia przez organ wyższego stopnia, bez zainicjowania postępowania przed organem właściwym. To samo stwierdzenie odnosi się do sytuacji gdy skarżąca wnosi o wyłączenie pracowników organu na podstawie art. 24 kpa. Faktem jest, że przepisy tego artykułu oraz art. 25 § 1 kpa przewidują wyłączenie pracowników organu administracji publicznej oraz organu administracyjnego od załatwienia indywidualnej sprawy konkretnie oznaczonego podmiotu z uwagi na jej przedmiot oraz osobę będąca w niej stroną. Następstwem wystąpienia tych przesłanek w przypadku, o którym mowa w art. 25 § 1 kpa jest dewolucja kompetencji w sprawie (czyli sytuacja, której faktycznie żąda skarżąca – by orzekał w sprawie organ wyższego stopnia). Podkreślenia wymaga jednak to, że konkretyzacja przepisów o właściwości organu następuje dopiero wtedy, gdy sprawa zawisła przed nim. Oznacza to, że okoliczności wskazujące na konieczność wyłączenia organu (jak też poszczególnych pracowników organu zgodnie z art. 24 kpa ) można podnosić w momencie, gdy na skutek wniosku lub z urzędu zostanie zainicjowane postępowanie przed danym organem. Sprawa wyłączenia organu jest sprawą wtórną wobec kwestii właściwości, gdyż ta ma pierwszeństwo stosowania, zwłaszcza, że naruszenie właściwości sankcjonowane jest na gruncie kpa nieważnością decyzji ( art. 156 kpa). Dlatego w przedmiotowej sprawie organ właściwie zastosował przepisy proceduralne, przekazując wniosek skarżącej do rozpoznania Prezydentowi Miasta. Należy również wyjaśnić, że prawidłowa wykładnia art. 25 zmierza do wniosku, iż wyłączenie organu następuje gdy sprawa mająca być przez niego załatwiona ma związek z interesem majątkowym osób wymienionych w tym przepisie ( kierownika, osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3, osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3) - rozumianym w ten sposób, iż dana sprawa ma jakikolwiek wpływ na stan majątkowy tych osób, czy inaczej dochodzi bezpośrednio lub pośrednio do przysporzenia lub uszczuplenia stanu majątkowego tych osób. Chodzi zatem o zindywidualizowaną sytuację określonych osób a nie – jak tego chce skarżąca – organu jako całości, w przedmiotowej sprawie Prezydenta Miasta. Wobec powyższego, stwierdzając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopuściło się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też proceduralnego, brak jest podstaw do orzeczenia zgodnie z art. 145 ppsa i skarga na podstawie art. 151 tej ustawy podlega oddaleniu.