III SA/Kr 877/17
WyrokWSA w Krakowie2017-11-28
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Janusz Kasprzycki, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie rozgraniczeniowe na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie rozgraniczeniowe na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. W sytuacji, gdy punkt graniczny jest wspólnym punktem łączącym oba postępowania (administracyjne i sądowe), ustalenie tego punktu przez sąd stanowi prejudykat dla postępowania administracyjnego, a organy administracji będą związane tym ustaleniem.Stan faktyczny
W sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w B, organ pierwszej instancji (Burmistrz Miasta i Gminy) zawiesił postępowanie, uznając, że jego rozstrzygnięcie zależy od sprawy rozgraniczeniowej toczącej się przed Sądem Rejonowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżący E. S. i C. S. wnieśli skargę, twierdząc, że zawieszenie było niezasadne, ponieważ ich wniosek o rozgraniczenie obejmował szerszy zakres niż dotychczasowe postępowania, a sporny odcinek granicy nie był przedmiotem wcześniejszych rozstrzygnięć.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Janusz Kasprzycki WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. i C. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2017 r. nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. WSA/wyr.1a - sentencja wyroku (tryb uproszczony)
Burmistrz Miasta i Gminy postanowieniem z dnia [...] 2017 r. nr: [...] zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w B, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z działką sąsiednią nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w toku postępowania ustalono, że przed organem pierwszej instancji toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe znak sprawy: [...] dotyczące ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką nr [...] a działkami sąsiednimi nr [...] i [...] - zakończone decyzją z dnia [...] 2016 r. zatwierdzającą przebieg granic pomiędzy działką nr [...] i [...] tj. na odcinku pomiędzy punktami: [...] – [...], natomiast w pozostałym zakresie, dotyczącym ustalenia granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] postępowanie zostało zawieszone z urzędu postanowieniem z dnia [...] 2016 r., znak: [...].
Organ l instancji podał, że zarówno właściciele działek nr [...] i nr [...] w zgłosili żądanie przekazania sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] 2016 r. na drogę postępowania sądowego, wobec czego akta tej sprawy zostały przekazane do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu. Organ l instancji ustalił też, że z dokumentacji geodezyjnej (w szczególności z protokołu i szkicu granicznego prowadzonego rozgraniczenia) jednoznacznie wynika, że pkt [...] stanowi początkowy punkt graniczny granicy pomiędzy działkami nr [...] a [...]. Nadto pkt [...] (tzw. trójmiedza pomiędzy działkami nr [...], [...] i [...]) jest punktem wspólnym łączącym postępowania: [...] oraz [...]. W związku z tym organ l instancji uznał, iż rozstrzygnięcie administracyjnego postępowania dotyczącego ustalenia granicy pomiędzy działką nr [...] a działka nr [...] zależy od załatwienia przez sąd przekazanej sprawy.
Na powyższe postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożyli E. S. i C. S. podnosząc, iż zawieszenie postępowania było bezpodstawne, ponieważ pkt 13e został przyjęty w decyzji z dnia [...] 2016 r. dotyczącej ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], a nie pomiędzy działkami [...] i [...], przy czym zdaniem żalących się - punkt ten został bezkrytycznie przyjęty jako punkt graniczny pomiędzy działkami [...] i [...]. Wnoszący zażalenie wskazali również, że w swoim wniosku z dnia 2 marca 2017 r. domagali się ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] według stanu prawnego wynikającego ze stanu posiadania nieruchomości na dzień 4 listopada 1971 r. z uwzględnieniem części nieruchomości nabytej przez zasiedzenie na skutek samowolnego przesunięcia w roku 1976 przez poprzedników prawnych uczestniczki D. D. zachodniej granicy darowanej im działki. Zatem, w ich ocenie, niezasadne było zawieszenie postępowania przez organ l instancji, skoro ich wniosek obejmował rozgraniczenie działek nr [...] i nr [...] w zakresie szerszym niż zostało ono dokonane w postępowaniu nr [...], gdyż odcinek granicy pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...] (od pkt [...] w kierunku zachodnim) nie był przedmiotem żadnego z toczących się wcześniej postępowań. Żalący podali, iż od pkt [...] (wyznaczonego błędnie na skutek nieuwzględnienia stanu posiadania na dzień 4 listopada 1971 r.) do pkt [...] rozgraniczenie winno być dokonane z działką nr [...], a nie z działką nr [...], bowiem droga dojazdowa o szerokości 3 m (biegnąca po południowej stronie działki nr [...], a darowana nieformalnie rodzicom) stanowiła część działki ewidencyjnej nr [...]. Żalący się zaznaczyli również, że wnioskowane przez nich rozgraniczenie obejmuje kompleksowo wszystkie działki nim objęte, sąsiadujące z działką nr [...], z którymi granice są sporne na skutek nieuwzględnienia w ewidencji gruntów stanu posiadania stron uwłaszczonych na dzień 4 listopada 1971 r. Dlatego też uważają, że nie może być dzielone na osobne rozgraniczenia pomiędzy tymi działkami przy przyjmowaniu niezgodnych z tym stanem posiadania punktów [...], [...] i [...].
Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz 97 § 1 pkt 4 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Nr: [...] z dnia [...] 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wskazując, na rozumienie pojęcia "zagadnienie wstępne" w orzecznictwie. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie administracyjnego postępowania dotyczącego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] zależy od uprzedniego załatwienia przez Sąd Rejonowy przekazanej na żądanie stron sprawy dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] i [...] tzn. na odcinku między punktami [...] – [...]. W wyniku rozstrzygnięcia sądu może bowiem dojść do wyznaczenia spornego punktu granicznego w innym miejscu. Zatem, w związku z faktem, że prawomocne zakończenie sądowego postępowania o ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a [...] będzie miało istotne znaczenie dla administracyjnego postępowania dotyczącego rozgraniczenia działek nr [...] i [...], to zasadnym jest na obecnym etapie zawieszenie postępowania w tej sprawie.
Kolegium nadmieniło, że podnoszone w zażaleniu kwestie dotyczące przebiegu ustalanych granic, w tym także zastrzeżenia co do prawidłowości ustalenia pkt 1/16. obecnie mogą być brane pod uwagę jedynie w postępowaniu sadowym, gdzie sprawy rozgraniczenia zostały na wniosek stron przekazane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2017 r., znak: [...] w ustawowym terminie złożyli E. S. i C. S. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 K.p.a. Z tego też względu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu l instancji i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania.
Skarżący podnieśli, iż organ odwoławczy niezasadnie utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2017 r. znak: [...] zawieszające postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką nr [...], położoną w B, a działką sąsiednią nr [...], gdyż wniosek skarżących o rozgraniczenie z dnia 2 marca 2017 r. dotyczył rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] w zakresie znacznie szerszym niż rozgraniczenie dokonane w postępowaniu nr [...]. Zdaniem Skarżących odcinek granicy pomiędzy działką nr [...] i działką nr [...] (od pkt [...] w kierunku zachodnim) nie był przedmiotem żądnego z toczących się wcześniej postępowań i nie został rozgraniczony. W ich ocenie rozgraniczenie winno być dokonane nie pomiędzy działką nr [...] i działka nr [...], lecz pomiędzy działką nr [...] i [...], bo droga dojazdowa o szerokości 3 m, biegnąca po południowej stronie działki o dawnym numerze [...], stanowiła część wykazanej wadliwie w wykazie z 1972 r. działki ewidencyjnej nr [...]. W związku z powyższym Skarżący twierdzą, iż niesłusznym było uznanie, że toczące się przed Sądem Rejonowym postępowanie o rozgraniczenie działek nr [...] i nr [...], dokonane decyzją z dnia [...] 2016 r., znak: [...] stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący wskazali, że również zawieszone (postanowieniem z dnia [...] 2016 r., znak: [...]) postępowanie o rozgraniczenie działek nr [...] i [...] nie może stanowić zagadnienia wstępnego, stanowiącego podstawę zawieszenia niniejszego postępowania, gdyż w tym postępowaniu ma być ustalona granica pomiędzy działkami nr [...] i [...], a ustalenie tej granicy nie może być dokonane wycinkowo dopiero po zakończeniu postępowań o rozgraniczenie działek nr [...] i [...] z działka nr [...] oraz działek nr [...], [...] i [...], bowiem rozgraniczenie wymaga łącznego, a nie oddzielnego ustalenia granic.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz zawartą w jego uzasadnieniu argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 P.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie kończy postępowanie w sprawie.
Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że nie zwiera ono wad powodujących konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2017 r. nr: [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania rozgraniczeniowego obejmującego nieruchomości położone w B, stanowiące działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami: [...] (własność E. S. i C. S.) i [...] (własność M. B.).
Jak wynika z akt sprawy przed organem l instancji - Burmistrzem Miasta i Gminy toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe (znak sprawy: [...]) dotyczące ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką nr [...] a działkami sąsiednimi nr [...] i [...] - zakończone decyzją z dnia [...] 2016 r. zatwierdzającą przebieg granic pomiędzy działką nr [...] i [...] tj. na odcinku pomiędzy punktami: [...] – [...], natomiast w pozostałym zakresie, dotyczącym ustalenia granicy pomiędzy działką nr [...], a działka nr [...] postępowanie zostało postanowieniem z dnia [...] 2016 r., znak: [...] z urzędu zawieszone. Właściciele działek nr [...] i nr [...] w przewidzianym terminie zgłosili żądanie przekazania sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] 2016 r. na drogę postępowania sądowego, wobec czego akta postępowania administracyjnego tej sprawy zostały przekazane do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu.
Z akt sprawy wynika także, że z dokumentacji geodezyjnej (z protokołu i szkicu granicznego) jednoznacznie wynika, że pkt [...] stanowi początkowy punkt graniczny granicy pomiędzy działkami nr [...] a [...]. Zatem pkt [...] (tzw. trójmiedza pomiędzy działkami nr [...], [...] i [...]) jest punktem wspólnym łączącym postępowania: [...] oraz [...]. To właśnie ustalenie legło u podstaw zawieszenia postępowania przed organem I instancji do czasu zakończenie postępowania rozgraniczeniowego przed sądem powszechnym.
Podstawą materialnoprawną decyzji obu organów jest art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza (obligatoryjnie) postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak podnosi się w doktrynie przedmiotu i judykaturze przez "zagadnienie wstępne" w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu tego postępowania i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy administracyjnej, na tle której wystąpiło. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008 r., II OSK 792/07, LEX nr 486052) (tak: komentarz do art. 97 Hanna Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WK 2015). Związek między postępowaniami, o których mowa w art. 97 § 1 pkt 4, powinien być realny, faktyczny i bezpośredni (por. np. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1602/11, opub. w LEX nr 1291734; wyrok NSA z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 107/12, opub. w LEX nr 1218835).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że kontrolowane obecnie postanowienie SKO z dnia 22 maja 2017 r., jak i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2017 r. są prawidłowe. Organy słusznie przyjęły, że rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] zależy od uprzedniego załatwienia przez Sąd Rejonowy sprawy dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] i [...] na odcinku między punktami [...] – [...]. Skoro bowiem punkt oznaczony nr [...], będący początkowym punktem granicznym pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] (tzw. trójmiedza pomiędzy działkami nr [...], [...] i [...]), jest punktem wspólnym łączącym oba postępowania, to niewątpliwie ma wpływ na rozpatrywaną przed organem l instancji sprawę o rozgraniczenie działki nr [...] z działką nr [...] w B. Ustalenie tego punku przez sąd rejonowy stanowi prejudykat w niniejszej sprawie. W toku postępowania sądowego może dojść do wyznaczenia przez tego punktu w innym miejscu niż w niniejszym postępowaniu. Sąd powszechny przesądzi zatem w którym miejscu przebiega początkowy punkt graniczny nr [...], a organy procedujące w niniejszej sprawie będą związane tym ustaleniem.
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że z treści skargi wynika, że skarżący kwestionują nie tylko postanowienie o zawieszeniu postępowania lecz również wszystko co w tej sprawie zostało zrobione. Sąd rozpoznając skargę związany jest granicami sprawy zgodnie z art. 134 P.p.s.a., a więc bada zgodność z prawem wyłącznie postanowienia o zawieszeniu postępowania, które jest przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie. Okoliczności podnoszone przez skarżących mogą być skutecznie podniesione jedynie w sytuacji badania decyzji kończącej postępowanie w tej sprawie.
Z tych względów na zasadzie przepisu art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło