III SA/Kr 88/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2007r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 7 listopada 2005r, nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. skargę oddala, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata – H. P. C.- Kancelaria Adwokacka K., ul. [...] koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujące w dniu orzekania o tych opłatach, a nadto kwotę 17,- złotych (słownie: siedemnaście złotych) z tytułu pozostałych wydatków. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 7 listopada 2005 r. Nr [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 z późn. zm.) stwierdził, że złożone przez W. S. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]sierpnia 2005 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu W. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w T., wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa, w związku z powyższym odwołanie pozostawił bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że artykuł 129 § 2 kpa stanowi, iż odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji stronie. Decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] wysłano W. S. w dniu [...] sierpnia 2005 r. pod wskazany przez niego adres do korespondencji: [...], Aleja [...]. Wobec niemożności doręczenia pozostawiono powyższą przesyłkę w Urzędzie Pocztowym w S., a zawiadomienie o tym fakcie doręczyciel pozostawił w dniu [...] września 2005 r. w skrzynce lokatorskiej mieszkania nr [...]. Przedmiotową przesyłkę awizowano ponownie w dniu [...] września 2005 r. Dalej organ stwierdza, że jeżeli przesyłkę -jak w niniejszej sprawie - złożono w urzędzie pocztowym w dniu [...] września 2005 r. na okres 14 dni i pozostawiono wiadomość o tym adresatowi w skrzynce lokatorskiej, to po upływie tego terminu przesyłkę tą uważa się za prawidłowo doręczoną, co w powyższej sprawie nastąpiło w dniu [...] września 2005 r. (art. 44 kpa). W tych okolicznościach, stwierdza dalej organ, nadanie przez W. S. odwołania w urzędzie pocztowym w dniu [...] października 2005 r. uchybiło terminowi z art. 129 § 2 kpa do wniesienia odwołania, który upłynął z dniem [...] września 2005 r., a późniejsze doręczenie przedmiotowej decyzji W. S., co nastąpiło w dniu [...] października 2005 r. było jedynie faktem, który nie czyni nieskutecznym doręczenia decyzji w trybie art. 44 kpa. W. S., podnosi organ, nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe, reasumuje organ, zgodnie z art. 134 kpa stwierdzono, że odwołanie wniesione przez W. S. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] wniesione zostało po terminie, a zatem pozostaje bez rozpoznania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. S. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie art. 44 kpa polegające na błędnym przyjęciu, iż w dniu [...] września 2005 roku nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2005 roku, 2) naruszenie art. 134 kpa polegające na przyjęciu, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające uznanie, iż odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. zostało złożone po terminie, 3) naruszenie art. 8 kpa polegające na nie uznaniu, iż skarżący wniósł odwołanie w terminie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgodnie z art. 44 k.p.a. przesłanką zastosowania tego przepisu jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpc. Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną a nie doręczono pism w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 kpc lub też nie doręczono tego pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43 kpa. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest to by adresat rzeczywiście mieszkał pod wskazanym adresem, a nie jest możliwie doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 kpa. Na takim stanowisku stanął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 marca 1995 roku wydanym na gruncie art. 139 § 1 kpa. Przepis ten, podobnie jak art. 44 kpa określa zasady dokonywania tak zwanych doręczeń zastępczych. Wskazana w tym wyroku argumentacja jest aktualna w stosunku do treści art. 44 kpa. Zgodnie z tezą tego wyroku, doręczenie zastępcze w trybie art. 139 § 1 kpc, jest skuteczne, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu Najwyższego, podstawowym warunkiem skuteczności doręczenia zastępczego jest prawidłowy adres osoby, do której pismo sądowe jest adresowane. Przepis ten zakłada bowiem, że adresat mieszka pod wskazanym adresem, a jedynie zachodzi niemożność doręczenia mu pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających. Pod pojęciem mieszkania w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć lokal w miejscowości, o jakiej mowa w art. 25-28 k.c., w którym adresat przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dalej skarżący podnosi, że z akt sprawy wynika wyraźnie, iż adres wskazany przez skarżącego, nie jest miejscem jego pobytu stałego - w miejscu tym nie przebywa on z zamiarem stałego pobytu. Faktycznie jednak korzysta z gościnności właściciela lokalu i przebywa tam sporadycznie. Wojewoda [...], w ocenie skarżącego, nie dość wnikliwie zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem i nie uwzględnił wskazanych powyżej okoliczności przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego orzeczenia. Należy jednak zwrócić uwagę, że okoliczności te uwzględnił organ l instancji -Prezydent Miasta T., który po dokonaniu zwrotu przesyłki przez Pocztę Polską ponownie próbował doręczyć ją skarżącemu, mając na względzie fakt, iż w sytuacji, w której skarżący nie przebywa stale pod wskazanym adresem, doręczenie zastępcze nie jest możliwe. Z tego też powodu organ l instancji w dniu [...]września 2005 roku ponownie przesłał decyzję skarżącemu wraz z pouczeniem o prawie do odwołania od tej decyzji w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Zdaniem skarżącego brak było również podstaw do przyjęcia, ze doręczenie zastępcze było skuteczne, albowiem przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta Miasta T. nie została doręczona skarżącemu z przyczyn od niego niezależnych. Do takich przyczyn, zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, należy zaliczyć nieobecność z powodu choroby i spowodowaną tym obiektywną niemożność odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym. Skoro termin do podjęcia przez skarżącego przesyłki upływał w dniu [....] września 2005 roku, to jest rzeczą oczywistą że przebywając w tym czasie w szpitalu, nie mógł on tego uczynić. Co więcej, nie miał on żadnej realnej możliwości dowiedzieć się o fakcie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta T., albowiem przesyłka zawierająca decyzję została zwrócona do nadawcy. Bezsporne natomiast jest, że po otrzymaniu przesłanej po raz drugi przesyłki zawierającej decyzję, odebranej w dniu [...] września 2005 roku, skarżący w terminie wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji. Dalej skarżący zarzuca, że Wojewoda [...] naruszył jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada pogłębiania zaufania do obywateli. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarżący w toku całego postępowania administracyjnego wskazywał adres dla doręczeń [...], ul. [...]. Wszystkie przesyłki kierowane pod ten adres skarżący odbierał. W sprawie niniejszej organ l instancji decyzję przesłał pod wskazany przez skarżącego adres i wobec niemożności doręczenia pozostawiono przesyłkę w Urzędzie Pocztowym, a zawiadomienie pozostawiono w skrzynce. Jeśli pismo złożono w urzędzie pocztowym na okres 14 dni i zawiadomiono o tym, po upływie tego terminu pismo uważa się za doręczone (art. 44 kpa). Stwierdzić należy, iż przepis art. 41 kpa zobowiązuje strony do zawiadomienia organu administracji w toku postępowania o każdej zmianie adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Skarżący nie powiadomił organu o zmianie adresu dla doręczeń, zresztą nawet w skardze nie twierdził, że adres ten był nieaktualny w chwili doręczania mu decyzji organu l instancji. Ponowne doręczenie przez organ l instancji decyzji (zresztą na ten sam adres) jest jedynie faktem, który nie czyni nieskutecznym doręczenia decyzji w myśl wyżej cytowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż przewidziane w art. 43 i 44 kpa zastępcze formy doręczenia pism rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Do takich przyczyn można m.in. zaliczyć nieobecność z powodu choroby i spowodowaną tym niemożność odebrania przesyłki złożonej w urzędzie pocztowym. Skarżący w skardze powołuje się właśnie na okoliczność, iż przebywał w okresie, kiedy doręczana mu była decyzja organu l instancji, w szpitalu. W ocenie Sądu okoliczność powyższa nie mogła mieć wpływu na stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż przesyłkę złożono w urzędzie pocztowym w dniu [...] września 2005 r. na okres 14 dni, a zatem do [...] września 2005 r. Skarżący w szpitalu przebywał od dnia [...] do [...] września 2005r., mógł zatem przed pójściem do szpitala odebrać przesyłkę, tym bardziej, że biorąc czynny udział w postępowaniu przed organem l instancji, powinien był zachować należytą staranność w celu zachowania terminu do wniesienia odwołania. Nie wystąpił też z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po upływie tego terminu musiało skutkować stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania stosownie do treści art. 134 kpa. Podnoszone zatem w skardze zarzuty nie były uzasadnione. W tym stanie rzeczy, nie dopatrując się w zaskarżonym postanowieniu naruszenia prawa, na mocy art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 250 ppsa.