III SA/Kr 882/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2017 r. sprzeciwu H. C. i A. C. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 25 października 2016 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. C. i A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2014 r. ([...]) w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania koncesji postanawia utrzymać w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 25 października 2016 r. Uzasadnienie: W dniu 4 sierpnia 2016 r. (data prezentaty na dokumencie) H. C. i A. C. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną skarżący podali, że pozostają ze sobą we wspólnym gospodarstwie domowym, zadeklarowali dom jednorodzinny o powierzchni 220 m2 i wartości 400 tyś. zł, nieruchomość rolną o powierzchni 9 ha określoną przez siebie jako nieużytki, firmę o wartości 3.000.000 zł (trzy miliony złotych). Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacowali łącznie na kwotę 3500 zł. Uzasadniając swoje starania podali że, po zapłaceniu leasingów i podatków zostaje im na utrzymanie 3500 zł. Podnieśli, że na lekarstwa oboje wydają łącznie 1000 zł, zaś na gaz, prąd i inne opłaty przeznaczają ok. 1200 zł. W konsekwencji na wyżywienie zostaje im ok. 1300 zł miesięcznie. Wymieniając zobowiązania wyjawili kredyt na 1.300.000 zł (jeden milion trzysta tysięcy złotych). Zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2016 r. zwrócono się do skarżących (dokonując doręczenia do rąk ich pełnomocnika adw. M. K.) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe mające na celu: - wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy deklarowaną obecnie wysokością dochodów (3500 zł) a złożonymi przez ich pełnomocnika w piśmie z dnia 8 lutego 2016 r. wyjaśnieniami stosownie do których skarżący uzyskują miesięcznie łączny dochód na poziomie ok. 6000 zlł (k. 256), - wyjaśnienie jak należy rozumieć poczynioną w rubryce "7.3. Przedmioty wartościowe" wzmiankę o treści "Firma - 3.000.000" * przedstawienie złożonych przez skarżących deklaracji podatkowych za rok 2015 r., * udokumentowanie wysokość spłacanych miesięcznych rat kredytu w wysokości 1.300.000 zł, * wyjaśnienie kiedy i na jaki cel (np. konsumpcyjny, mieszkaniowy, inwestycyjny, obrotowy) został przez skarżących zaciągnięty kredyt w wysokości 1.300.000 zł, * jeśli kredyt został zaciągnięty na cele nie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wyjawienie jakie dochody deklarowali skarżący przed bankiem - wykazując swoją zdolność do terminowego regulowania przyjmowanych zobowiązań tzw. zdolność kredytową, - czy występują trudności z terminowym spłacaniem tych rat? Jeśli tak okazanie kopii stosownych monitów albo wezwań? - udokumentowanie rachunkami deklarowanych przez skarżących oraz ich pełnomocnika (k. 256) miesięcznych wydatków na ogrzewanie, wodę, energię elektryczną, miesięczne zobowiązania publiczno-prawne, miesięczne wydatki na lekarstwa i wizyty u lekarzy, - wyjaśnienie czy skarżący posiadają (razem lub osobno) jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na wszystkich tych rachunkach w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Jeśli skarżący nie posiadają żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń, W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik skarżących udzielił wybiórczych informacji. Potwierdził, że wykazywana przez skarżących wartość firmy - 3.000.000 zł (trzy miliony złotych) wynika z jej oszacowania, a rozbieżności między deklarowaną obecnie przez skarżących wysokością dochodów (3500 zł) a składanymi wcześniej przez niego wyjaśnieniami stosownie do których skarżący uzyskują miesięcznie łączny dochód na poziomie ok. 6000 zł (k. 256) wynika ze zmian w zakresie świadczeń emerytalnych oraz przychodów z dzierżawy nieruchomości. Nie przedstawił jednak zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 przez skarżącego A. C., ograniczając się tylko do okazania deklaracji PIT-36 skarżącej H. C. Poprzestając na okazaniu dokumentu dotyczącego umowy kredytowej nr [...] nie wyjaśnił, czy dokument ten dotyczy wykazywanego przez skarżących kredytu w wysokości 1.300.000 zł czy innego. Nie udokumentował rachunkami deklarowanych miesięcznych wydatków skarżących na ogrzewanie, wodę, energię elektryczną, miesięczne zobowiązania publiczno-prawne, miesięczne wydatki na lekarstwa i wizyty u lekarzy. Nie wyjaśnił, czy skarżący posiadają (razem lub osobno) jakieś rachunki bankowe. Postanowieniem z dnia 25 października 2016 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek H. C. i A. C. o przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że w realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących. Skarżący ani ich pełnomocnik nie udzielili jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które byli proszeni, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. Od powyższego postanowienia A. C. i H. C. złożyli sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podnieśli, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia jest bezpodstawna i stanowi nadinterpretacje stanu faktycznego. Podnieśli, że nie posiadają środków finansowych pozwalających na opłacenie kosztów postępowania, a dochód jest realnie zbliżony do wydatków, w szczególności spłaty rat zaciągniętego kredytu. W konsekwencji porównując przychód z wydatkami, strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez istotnego uszczerbku na majątku i funkcjonowaniu rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: ustawy ppsa, rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 199 ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym prawo to obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy ppsa). Prawo pomocy w zakresie częściowym służy natomiast osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy ppsa). Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca winien należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązaną złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ppsa). W niniejszej sprawie skarżący zwracali się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych. Jednakże oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, dlatego w niniejszym skorzystano z możliwości określonej w art. 255 ppsa i wezwał wnioskodawców do przedłożenia odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Pomimo przedłużenia na wniosek stron terminu do wykonania tego obowiązku, skarżący nie uczynili zadość wezwaniu, bowiem jak wskazano na wstępie, nie udzielili odpowiedzi na wszystkie postawione w nim pytania oraz nie przedstawili wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę rzeczywistego stanu majątkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06). W związku z powyższym, wobec faktu niewykazania przez skarżących, iż spełniają przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 255 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia .