III SA/Kr 885/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Danielec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2012 r. wniosku J. J. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Wskazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Podkreślił, że utrzymuje się z żebrania u osób życzliwych. Skarżący podał, że korzysta z pomocy społecznej. Na podstawie wyjaśnień jakie skarżący składał we wcześniejszych sprawach (sygn. III SA/Kr 762/10, 773/10, 1023-1024/08) okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący korzysta z pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, zamieszkuje w domu rodzinnym stanowiącym własność matki. Matka skarżącego jest osobą chorą o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności a ojciec skarżącego jest mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej. Skarżący opłaca w połowie rachunki za gaz, energię elektryczną, telefon. Ponosi wydatki na leczenie i lekarstwa. Postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego radcę prawnego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw w którym domagał się uchylenia postanowienia, gdyż zdaniem skarżącego sąd działał niezgodnie z prawem. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, Nr 270) zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z przepisem paragrafu 3, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z artykułem 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy winien był przekonać Sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Sąd mając obraz sytuacji majątkowej i rodzinnej przedstawionej przez skarżącego przyznał prawo pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę wziął pod uwagę fakt, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną i korzysta z pomocy społecznej, może więc być uznany za osobę ubogą zasługującą na przyznanie prawa pomocy. Sąd dał wiarę skarżącemu, iż nie stać go na opłacenie pomocy profesjonalnego pełnomocnika Biorąc po uwagę całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że skarżący wykazał spełnienia przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych, dlatego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 w zw. z art. art. 245 § 1 i § 3 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.