III SA/Kr 885/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 marca 2024 r., nr BP.501.536.2023.1284.ML6.543871 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z 19 marca 2024 r., nr BP.501.536.2023.1284.ML6.543871 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 3 lutego 2023 r., nr WITD.DI.0152.Y.VI0224/4/23 o nałożeniu na J. S. (dalej skarżący) kary pieniężnej w wysokości 2000 zł, za naruszenie określone w Ip. 2.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących dni. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 29 grudnia 2022 r. w miejscowości C. około godziny 15:42 funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę drogową autobusu marki Mercedes o nr rej. [...]. W toku kontroli ustalono, że kierowca wykonywał przewóz regularny na podstawie okazanego do kontroli zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej C. – R. – W. (kurs nr [...], oznaczony symbolem S, tj. kursuje w dni nauki szkolnej rozpoczynającym się o godzinie 15:05). Ustalono, że przewóz był wykonywany w imieniu skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: J. S. w Z. Z uwagi na to, że w dniu kontroli obowiązywała przerwa świąteczna od zajęć szkolnych stwierdzono naruszenie określone w Ip. 2.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przebieg i wyniki kontroli opisano w protokole kontroli. W wyjaśnieniach z 30 stycznia 2023 r. skarżący podniósł, że realizował kurs zgodnie z rozkładem jazdy. Z uwagi na to, że jego firma sprzedaje bilety miesięczne szkolne, a uczniowie odbywają praktyki zawodowe, jest zobowiązany umową dowieść uczniów na praktykę lub do szkoły. Przyznał, że dzień w którym była kontrola był dniem wolnym, świątecznym. Jednak jak stwierdził, jedne szkoły miały wolne, a inne nie. Nie był to dzień wakacji lub zimowiska. Decyzją z 3 lutego 2023 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł za naruszenie określone w Ip. 2.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Podniósł w nim, że nie naruszył ustawy o transporcie drogowym. Jego zdaniem kurs był wykonywany zgodnie z przepisami gdyż w czasie przerwy świątecznej część szkół pracowała, a uczniowie dojeżdżali na praktyki zawodowe, ponadto, sprzedaż biletów miesięcznych zobowiązuje przewoźnika do realizacji kursów. Dalej, skarżący wskazał, że Urząd Marszałkowski potwierdził, że kursy oznaczone literą "S" mogą być wykonywane w każdy dzień. Z uwagi na powyższe strona wniosła o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Zaskarżoną decyzją z 19 marca 2024 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że kurs nr 10, realizowany podczas kontroli, oznaczony został w rozkładzie jazdy symbolem S, co oznacza, że kursuje w dni nauki szkolnej, natomiast w dniu kontroli występowała w szkołach zimowa przerwa świąteczna. Wskazano, że art. 18b ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym, nakłada na przewoźnika obowiązek wykonywania przewozów osób na liniach regularnych zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, ww. ustawy. Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1a u.t.d. załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy (ust. 1a). Zdaniem organu stosownie do Ip. 2.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - dni nakładana jest kara pieniężna w wysokości 2000 złotych. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do twierdzeń odwołania. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 92c ust. 1 u.t.d. stwierdził, że ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie ww. przepisu egzoneracyjnego, powinien wykazać sam przedsiębiorca. Zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Jednocześnie skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego dowodów na powstanie okoliczności, które mogłyby obalić ustalenia organu I instancji. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 2.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze podniósł, że kierowca firmy Bako nie złamał prawa o transporcie drogowym. Zaznaczył, że ze względu na fakt, że uczniowie kupują bilety miesięczne szkolne bez względu na fakt czy są ferie czy nie firma musi wykonać usługę, gdyż zobowiązuje ją do tego umowa sprzedaży biletu miesięcznego. Dalej argumentował, że uczniowie mają praktyki szkolne więc muszą dojechać do zakładów i szkół. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1264) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest, zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu nietrafiona jest sformułowana w niej argumentacja. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.), dalej "u.t.d."). Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 1a u.t.d. w zezwoleniu określa się w szczególności: 1) warunki wykonywania przewozów; 2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; 3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób (ust. 1). Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1. jest obowiązujący rozkład jazdy (ust. 1a). Zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 7 u.t.d. przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 u.t.d. Zgodnie natomiast z 18b ust. 2 pkt 5 u.t.d. podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 u.t.d. Stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się min. proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej, podaną w kilometrach, i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy oraz schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną 1 przystankami. Zgodnie z art. 22 b ust. 1 i 2 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 22, nie później niż 14 dni od dnia ich powstania (ust. 1). Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę zezwolenia (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 1 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9. Stosownie natomiast do Ip. 2.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - dni nakładana jest kara pieniężna w wysokości 2000 złotych. Niekwestionowane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wskazują, że w dniu kontroli, tj. 29 grudnia 2022 r. zatrzymany kierowca wykonywał w imieniu skarżącego przewóz regularny na podstawie zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej C. – R. – W. Nie było wątpliwości, że kierowca realizował kurs nr [...], oznaczony w rozkładzie jazdy symbolem S, tj. kursuje w dni nauki szkolnej, rozpoczynającym się o godzinie 15:05 (por. k. 3 a.a.). Zgodnie z § 3 pkt 1) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1810) w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli, w szkołach zimowa przerwa świąteczna trwała od dnia 23 grudnia do dnia 31 grudnia lub od dnia 22 grudnia do dnia 31 grudnia, jeżeli dzień 22 grudnia wypada w poniedziałek. Z powyższego wynika, że 29 grudnia 2022 r. nie był dniem nauki szkolnej. Zatem biorąc pod uwagę przywołane wyżej przepisy oraz poczynione ustalenia faktyczne nie ma wątpliwości, że skarżący wykonywanym przewozem naruszył warunki określonych w zezwoleniu dotyczące dni, realizował bowiem w dzień nie będący dniem nauki szkolnej kurs, który zgodnie z zezwoleniem mógł się odbywać jedynie w dni nauki szkolnej. Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek realizowania przejazdu na danej linii regularnej zgodnie z rozkładem jazdy. Przewoźnik otrzymując zezwolenie zobowiązuje się do bezwzględnego przestrzegania zgłoszonego przez siebie i zatwierdzonego przez organ samorządu terytorialnego rozkładu jazdy. Jak słusznie zauważono, przestrzeganie warunków określonych w zezwoleniu i rozkładzie jazdy są bardzo istotne z punktu widzenia osób korzystających z przewozów. O randze tego obowiązku, wskazuje chociażby art. 24 ust. 4 u.t.d., zgodnie z którym naruszenie warunków zezwolenia jest jedną z obligatoryjnych przesłanek cofnięcia zezwolenia. Sąd zauważa, że argumentacja skarżącego zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i w skardze opierała się na trzech twierdzeniach: że sprzedaje bilety miesięczne szkolne, a uczniowie odbywają praktyki zawodowe i jest zobowiązany zgodnie z umową dowieść uczniów na praktykę lub do szkoły; że w dniu kontroli nie wszystkie szkoły miały "wolne" oraz że Urząd Marszałkowski potwierdził, jakoby kursy tzw. "S" mogły być wykonywane w każdy dzień. Odnosząc się do powyższego Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że skarżący nie przedstawił na poparcie swojego stanowiska żadnych dowodów. Ponadto nawet gdyby skarżący zawarł umowę na sprzedaż biletów miesięcznych to sam fakt zawarcia umowy nie zwalnia skarżącego z nakazu realizowania przewozów zgodnie z warunkami zezwolenia. W przypadku rozbieżności treści umowy i warunków zezwolenia należałoby rozważyć wystąpienie zgodnie z art. 22 b ust. 2 u.t.d. o zmianę zezwolenia tak aby warunki ewentualnej umowy i warunki zezwolenia były zbieżne. Z materiału dowodowego nie wynikają jednak takie okoliczności. Również skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu z Urzędu Marszałkowskiego wskazującego na jego uprawnienie do realizowania kursów "S" w każdy dzień. Zatem wobec braku dowodów wskazujących, że skarżący miał prawo do realizowania przedmiotowego kursu w dzień wolny od nauki szkolnej, podniesione przez niego okoliczności należy rozpatrywać w kontekście 92c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z art. art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Zasadnie wskazał organ odwoławczy, że w przypadku podnoszenia okoliczności egzoneracyjnych ciężar ich udowodnienia spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy. Jak trafnie wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 24 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 225/24 to na podmiocie wykonującym przewóz drogowy spoczywa, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a więc innymi słowy ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy skarżący nawet nie uprawdopodobnił twierdzeń, na które się powoływał. Nie przedłożył żadnej umowy na sprzedaż biletów miesięcznych, nie wskazał które konkretnie szkoły funkcjonowały tego dnia i w jakim trybie, nie przedłożył też pisma z Urzędu Marszałkowskiego, w którym to rzekomo uzyskał zgodę na realizowanie kursów "S" każdego dnia. Brak było zatem podstaw do zastosowania względem skarżącego dobrodziejstwa z art. 92c ust. 1 u.t.d. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy zasadnie orzekły o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2000 zł tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 2.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.