III SA/Kr 888/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zakładów [...] S.A. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Zakładów [...] S.A. w K. na decyzję Inspektora Pracy z dnia 27 czerwca 2008r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku natychmiastowego wypłacenia pracownikom nagród jubileuszowych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia ½ wpisu od skargi kasacyjnej, 2. w pozostałej części wniosek oddalić. W dniu 2 czerwca 2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek Zakładów [...] S.A. w K. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca wyjaśniła, iż wieloletnie problemy finansowe spowodowały, że spółka z trudnością pokrywa jedynie najpotrzebniejsze i najważniejsze bieżące zobowiązania: wypłaty wynagrodzeń dla pracowników, podatki, składki ZUS, media. W ostatnim czasie skarżąca spółka została również dotknięta skutkami kryzysu finansowego, który pomimo podejmowanych działań naprawczych uniemożliwia jej odzyskanie płynności finansowej. Przeciwko skarżącej spółce prowadzone są także liczne egzekucje. Ponadto w ostatnich dwóch latach strona skarżąca poniosła straty w związku z podtopieniem przedsiębiorstwa w związku z wysokim stanem wód. Skarżąca spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 9.466.780 zł, wartość środków trwałych szacuje się na 6.802.848,04 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu to 2.224.355,11 zł. Wskazała również, iż posiada dwa rachunki bankowe: na koncie prowadzonym w [...] ma zapisane 73,13 zł, a na koncie prowadzonym w [...] ma 1.009,78 zł. Dodatkowo strona skarżąca podała, że jest użytkownikiem wieczystym kilku nieruchomości przy czym są one obciążone zajęciami i hipotekami na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego i Urzędu Miasta. Do wniosku dołączono kopię bilansu sporządzonego na dzień 31 marca 2010r., rachunku zysków i strat za I kwartał 2010r., rachunku z przepływów pieniężnych oraz kopię odpisu z księgi wieczystej. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010r. referendarz sądowy oddalił wniosek A o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz wskazał, iż strona skarżąca już wcześniej ubiegała się o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 marca 2009r. Sąd zwolnił skarżącą spółkę z obowiązki uiszczenia połowy wpisu od skargi. Mając powyższe na względzie referendarz uznał, iż z treści złożonego wniosku nie da się wyinterpretować twierdzenia strony skarżącej aby od chwili prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie poprzedniego wniosku nastąpiła zmiana okoliczności znanych Sądowi. Zdaniem referendarza, uzasadnienie obecnego wniosku strony skarżącej stanowi w istocie transkrypcję pierwotnie złożonego, a powołane w nim okoliczności były już wcześniej znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Referendarz stwierdził, iż skarżąca spółka wykazuje względną stabilność jeżeli chodzi o wielkość przychodów ze sprzedaży, która rocznie oscyluje na poziomie mniej więcej 20 milionów zł., co w ujęciu kwartalnym daje ok. 5 milionów zł. Poprawia się też jej rentowność. Ponadto na dzień 31 grudnia 2009r. spółka wykazała 2.224.355,11 zł zysku, gdy poprzednio przynosiła milionowe straty. W ocenie referendarza, okoliczność, że na koniec pierwszego kwartału spółka wykazuje stratę na poziomie 270.237,58 zł nie powinna być rozstrzygająca sama w sobie, gdyż z przedstawionego rachunku przepływów pieniężnych wynika równocześnie, że na koniec tego okresu spółka dysponowała 234.296,17 zł środków pieniężnych. Referendarz uznał więc, iż strona skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe tym bardziej, że wystarczającymi środkami spółka dysponowała na rachunkach bankowych nawet w dniu składania wniosku o prawo pomocy. Pismem z dnia 9 lipca 2010r. Zakłady [...] S.A. w K. wniosły sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego domagając się jego uchylenia. Skarżąca spółka podniosła, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu postanowienia referendarza sądowego, nastąpiła od ostatniego wniosku zmiana sytuacji uzasadniająca złożony wniosek. Na początku bieżącego roku przeciwko stronie skarżącej została wszczęta kolejna egzekucja. Ponadto w wyniku powodzi w maju 2010r. zniszczeniu uległ osadnik wtórny na terenie oczyszczalni ścieków oraz zostały uszkodzone skóry w wyniku zalania hal produkcyjnych. Straty te nie zostały pokryte z ubezpieczenia, pomimo złożenia stosownego wniosku. Odnosząc się z kolei do twierdzeń o poprawie swojej sytuacji ekonomicznej, strona skarżąca wyjaśniła, iż jest to poprawa, która w dużej mierze nastąpiła w wyniku restrukturyzacji i ujawnia się głównie w wyniku księgowym. Skarżąca spółka podkreśliła jednak, że z powodu olbrzymich starych obciążeń i konieczności ich spłacenia, nadal nie odzyskała płynności finansowej, która pozwoliłaby jej na pokrycie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wniosek Zakładów [...] S.A. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z treścią art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z treścią art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei § 3 art. 245 stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Należy również pamiętać o treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stwierdza, że osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Analiza sytuacji finansowej skarżącej spółki prowadzi do wniosku, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w całym zakresie. Za takim wnioskiem przemawia przede wszystkim wysoki stopień zadłużenia strony skarżącej oraz koszty bieżącej obsługi firmy. Strona skarżąca skutecznie wykazała, iż uzyskane przez nią przychody są przeznaczone na realizację zobowiązań wobec pracowników firmy oraz jej zobowiązań publicznych. Posiadane przez nią nieruchomości i ruchomości, nie mogą stanowić przedmiotu swobodnego rozporządzania w celu pokrycia ewentualnych kosztów postępowania sądowego albowiem zostały one zajęte przez wierzycieli hipotecznych lub przez komornika egzekwującego posiadane przez wierzycieli tytuły egzekucyjne. Dodatkowo należy wskazać, iż skarżąca spółka poniosła straty w wyniku powodzi w maju 2010r. (został zniszczony osadnik wtórny na terenie oczyszczalni ścieków, a w wyniku zalania hal produkcyjnych uszkodzeniu uległy skóry). Ponadto na początku 2010r. została wszczęta przeciwko spółce kolejna egzekucja (na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Niemiej jednak pomimo wskazanych okoliczności Sąd uznał, iż strona skarżąca jest w stanie uiścić połowę wpisu sądowego od skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której osiąga pewne środki finansowe. Z dostarczonych dokumentów wynika, iż na koniec 2009r. skarżąca spółka miała 2.224.355,11 zł zysku. Natomiast okoliczność, że na koniec pierwszego kwartału spółka wykazywała stratę na poziomie 270.237,58 zł nie oznacza, iż nie jest ona w stanie ponieść części kosztów sądowych, gdyż z przedstawionego rachunku przepływów pieniężnych wynika równocześnie, że na koniec tego okresu spółka dysponowała 234.396,17 zł środków pieniężnych, z czego 20.000 zł miała w papierach wartościowych, a 214.396,17 zł stanowiły środki pieniężne w kasie i na rachunkach. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarżąca spółka jest w stanie ponieść część kosztów postępowania, a w związku z tym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 260 tej ustawy orzekł jak w sentencji