III SA/Kr 889/21
WyrokWSA w Krakowie2021-11-18
Skład orzekający: S WSA Hanna Knysiak-Sudyka, S WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko, ASR WSA Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające nieistnienie określonego prawa podmiotowego lub decyzji administracyjnej, jeśli kwestia ta była już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia, które w istocie stanowiłoby próbę ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej już prawomocnie zakończonej. Zaświadczenie może jedynie potwierdzać istniejące fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez organ dokumentów, rejestrów lub ewidencji, a nie tworzyć nowy stan prawny ani weryfikować prawomocnych orzeczeń. W sytuacji, gdy żądanie wykracza poza te ramy, organ zasadnie odmawia wydania zaświadczenia w drodze postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że nie otrzymał świadczenia finansowego na uzyskanie lokalu mieszkalnego ani decyzji przyznającej prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że żądana treść wykracza poza ramy zaświadczenia i dotyczy kwestii już rozstrzygniętych. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i domagając się uchylenia postanowień oraz wydania zaświadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: S WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 7 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę.
W dniu 2 maja 2021 r. K. J. (dalej: "skarżący") złożył do Komendanta Powiatowego Policji wniosek o wydanie zaświadczeń potwierdzających następujące okoliczności: "1. Sierżantowi sztabowemu w stanie spoczynku nie zostało wypłacone świadczenie finansowe na uzyskanie lokalu mieszkalnego, bądź domu jednorodzinnego stanowiącego odrębność w tytule prawa własności, posiadania i dyspozycji z osobami uwzględnianymi z mocy art. 89 ustawy o Policji dla przydzielenia lokalu mieszkalnego decyzja administracyjna, określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, jako zastępczej formy w razie braku możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego i celem umożliwienia stronie działań własnych dla uzyskania prawa podmiotowego do lokalu mieszkalnego, bądź domu jednorodzinnego w tytule prawa własności, posiadania i dyspozycji wyłączne z członkami rodziny uwzględnianymi przy przydzielaniu lokalu mieszkalnego decyzja organu Policji. 2. Do dnia wydania zaświadczenia potwierdza się fakt nie wydania w sprawie strony i w tym zakresie decyzji ostatecznej właściwego organu Policji przyznającej w sprawie i celem prowadzenia sprawy o przydzielenie lokalu mieszkalnego prawo podmiotowe do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego decyzji administracyjnej w przedmiocie cofnięcia tegoż prawa".
W dniu 10 maja 2021 r. Komendant Powiatowy Policji wydał zaświadczenie, w którym wskazał, że skarżący nie korzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przydzielonej decyzją administracyjną Komendanta Powiatowego Policji.
Postanowieniem z dnia [...] 2021 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści: "Do dnia wydania zaświadczenia potwierdza się fakt nie wydania w sprawie strony i w tym zakresie decyzji ostatecznej właściwego organu Policji przyznającej w sprawie i celem prowadzenia sprawy o przydzielenie lokalu mieszkalnego prawo podmiotowe do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego decyzji administracyjnej w przedmiocie cofnięcia tegoż prawa". W uzasadnieniu organ wskazał, że zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie praw lub obowiązków określonych uprzednio aktami administracyjnymi. Są czynnościami faktycznymi, a istota zaświadczenia sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej. Organ, wydając zaświadczenie poświadcza wyłącznie fakty lub stany prawne wynikające z dokumentów będących w jego dyspozycji. Jeżeli posiadane przez organ dokumenty nie pozwalają mu na uwzględnienie wniosku, organ może tylko wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Organ podniósł, że żądane zaświadczenie pozostaje w sprzeczności z aktualnym stanem skarżącego.
Zażaleniem z dnia 21 maja 2021 r. skarżący zaskarżył w całości postanowienie Komendanta Powiatowego Policji, wniósł o jego uchylenie oraz zobowiązanie organu l instancji do wydania zaświadczenia żądanej treści.
Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej przez skarżącego treści. W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant Powiatowy Policji zasadnie odmówił wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści. Organ podkreślił, że sprawa równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego była na przestrzeni lat badana przez organy administracji publicznej oraz sądy administracyjne. W sprawie zapadły prawomocne orzeczenia. Zdaniem organu II instancji zażalenie ma wyłącznie polemiczny względem tej kwestii charakter.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie zasad praworządności i prawdy obiektywnej, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu l instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi Powiatowemu Policji. Na podstawie art. 155 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego ze względu na oczywiste i rażące działanie organów Policji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ono wymogom prawa, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.
Wskazać należy, że przedmiotem wniosku z dnia 2 maja 2021 r. było wydanie dwóch zaświadczeń, przy czym jedno zostało wydane skarżącemu zgodnie z wnioskiem, w stosunku do drugiego Komendant Powiatowy wydał postanowienie o odmowie wydania.
Zgodnie z art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 dalej: "k.p.a.") organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3). Zaświadczenie wydaje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, jeżeli zażąda tego osoba ubiegająca się o zaświadczenie (§ 4). Artykuł 218 k.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). W myśl art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter zbliżony do postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, przy czym kodeks nie określa wyraźnie relacji miedzy tymi postępowaniami, a w szczególności nie stanowi o odpowiednim stosowaniu przy wydawaniu zaświadczeń przepisów o postępowaniu jurysdykcyjnym. Niemniej jednak przyjmuje się, że takie odpowiednie stosowanie przepisów jest uzasadnione, a nawet niezbędne. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej. Nie jest ono aktem stosowania prawa ani oświadczeniem woli - jest oświadczeniem wiedzy; nie rodzi dla adresata żadnych bezpośrednich skutków prawnych, zmienia jedynie jego sytuację faktyczną, gdyż może być np.
środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do ukształtowania praw adresata. Zaświadczenie nie tworzy, nie uchyla ani nie zmienia istniejących stosunków prawnych. Może być oceniane tylko w kategoriach prawdy lub fałszu (a nie wadliwości); nie ma waloru trwałości i nie tworzy stanu rei iudicatae (por. T. Woś, w: T. Woś (red.) Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 84-85).
Zdaniem Sądu, okoliczności, których potwierdzenia skarżący się domaga, nie mieszczą się ani w pojęciu potwierdzenia faktów, ani w pojęciu potwierdzenia stanu prawnego. Skarżący w istocie domaga rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (konkretyzacji praw i obowiązków), a wręcz weryfikacji zapadłego w takiej sprawie rozstrzygnięcia. Kwestia przysługiwania skarżącemu prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego była już przedmiotem licznych postępowań sądowych i administracyjnych. W ocenie Sądu zasadnie przyjęły organy l i II instancji, że skarżący poprzez wniosek o wydanie zaświadczenia w istocie domaga się rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która została już prawomocnie zakończona. Sądowi jest wiadome z urzędu, że wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 1018/09) prawomocnie oddalił skargę na decyzję z dnia 26 sierpnia 2009 r. nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Wniosek skarżącego z dnia 2 maja 2021 r. wykracza zatem poza ramy postępowania o wydanie zaświadczenia określone w art. 217 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem wydanie zaświadczenia polegać powinno na przeniesieniu danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów do treści zaświadczenia - a okoliczność objęta żądaniem skarżącego nie może być stwierdzona na podstawie dokumentów, rejestrów, ani ewidencji organu. Co więcej, zaświadczenie nie może tworzyć nowego stanu prawnego, a treść żądania skarżącego zmierza w istocie do potwierdzenia przez organ okoliczności, które w świetle powyższego wyroku nie istnieją.
Zaskarżone postanowienie odpowiadają prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze.
W ocenie Sądu brak było podstaw do wydania postanowienia sygnalizacyjnego ponieważ postępowanie organów Policji było zgodne z prawem.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło