III SA/Kr 890/09

WyrokWSA w Krakowie2010-02-25

Skład orzekający: WSA Tadeusz Wołek, NSA Krystyna Kutzner, WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który jest niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy, może wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, czy powinien przekazać sprawę do organu właściwego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który jest niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy, nie może wydać merytorycznego rozstrzygnięcia. Zamiast tego, zgodnie z art. 65 § 1 Kpa, powinien niezwłocznie przekazać podanie do organu właściwego w drodze postanowienia. Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ niewłaściwy stanowi naruszenie przepisów o właściwości, co może skutkować stwierdzeniem nieważności takiego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka A SA domagała się od Naczelnika Urzędu Skarbowego B zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu, który przeszedł na własność Skarbu Państwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego B odmówił przyznania zwrotu, uznając się za niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości i błąd w ustaleniu stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego B i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A SA w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 357,- ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego B działając na podstawie : - art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 nr 229 poz. 1954) - w związku z § 3 pkt. l lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 nr 50 poz. 449) postanowieniem z dnia [...] 2008 r. odmówił skarżącej A S.A. w K. przyznania zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu marki Fiat Regata o nr rej. [...] w kwocie 16.994,40 zł. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych : Wnioskiem z dnia 20.02.2006 r. skarżąca zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego B o zwrot kosztów przechowywania przedmiotowego samochodu, który z dniem 21.05.2001 r przeszedł na własność Skarbu Państwa i od tego dnia koszty jego przechowania na parkingu skarżącej – jej zdaniem - ponosi Skarb Państwa. Jak wynika z akt sprawy, ww. pojazd został zabezpieczony na parkingu skarżącej przez funkcjonariuszy Policji w dniu 07.12.2000 r . Naczelnik Urzędu Skarbowego B, w uzasadnieniu wydanego postanowienia stwierdził, że nie otrzymał z Policji decyzji orzekającej przepadek ww. samochodu, natomiast postępowanie likwidacyjne dotyczące przedmiotowego pojazdu przeprowadził Naczelnik Urzędu Skarbowego C, na podstawie pisma Komisariatu Policji z dnia 27.01.2006 r. Wskazując na powyższe okoliczności, Naczelnik Urzędu Skarbowego B stwierdził, iż nie jest właściwym do ponoszenia kosztów za parkowanie przedmiotowego pojazdu. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 102 § 2 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 roku w związku z § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że Naczelnik Urzędu Skarbowego B, nie jest organem właściwym do zwrotu wydatków zawiązanych z przechowaniem samochodu marki Fiat Regata nr rej. [...] 1060 w kwocie 16.994,40 zł Ponadto skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniu stanu faktycznego skutkujący błędnym przyjęciem, że Naczelnik Urzędu Skarbowego B, nie otrzymał decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2001 roku orzekającej o przejściu na własność Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu, podczas gdy z załączonej dokumentacji wynika, że decyzje tę otrzymał w dniu 5 lipca 2001 roku. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o obowiązku pokrycia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kosztów parkowania samochodu marki Fiat Regata nr rej, [...] w kwocie 16.994,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wymagalności do dnia zapłaty, wynikającej z faktury VAT nr [...] z dnia 6 marca 2007 roku na rzecz A S. A. Skarżąca powtórzyła swoją argumentację, że od dnia przejścia na własność Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu, koszty jego przechowywania od tego dnia ponosi Urząd Skarbowy jako statio fisci Skarbu Państwa. Zgodnie z stanowiskiem Komendanta Miejskiego Policji decyzja orzekająca o przejściu na rzecz Skarbu Państwa własności ww. pojazdu została dostarczona do Urzędu Skarbowego B w dniu 5 lipca 2001 roku, celem przeprowadzenia jego likwidacji . O podmiocie zobowiązanym do pokrycia kosztów przechowywania pojazdu decyduje powołany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiący, iż organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. W związku z tym skarżącej należy się wynagrodzenie za przechowywanie przedmiotowego samochodu. Jest to zgodne ze stanowiskiem Ministra Finansów wyrażonym w piśmie z dnia 28 października 2004 roku, w którym stwierdza, że koszty przechowywania pojazdów obciążają organ, który decyduje o okresie deponowania pojazdów, a tym samym o wysokości kosztów ich przechowywania. W niniejszej sytuacji organem decydującym o przechowywaniu od dnia otrzymania decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia 21 maja 2001 roku, był Urząd Skarbowy. Wbrew twierdzeniom organu, bez znaczenia jest w ogóle kwestia przekazania niezwłocznie dokumentacji koniecznej do prowadzenia postępowania likwidacyjnego, bowiem Skarb Państwa zobowiązany jest do pokrycia należności z tytułu przechowywania samochodu od chwili przejścia własności. Skoro zatem do przejścia własności doszło na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia 21 maja 2001 roku, to tym bardziej Urząd Skarbowy B zobowiązany jest do pokrycia kosztów przechowania samochodu, za okres od 5 lipca 2001 roku do 8 lutego 2006 roku, czyli od momentu przekazania dokumentów przez Komendę Miejską Policji. Skarżąca podniosła, że nie ma możliwości i nie jest uprawniona do rozstrzygania ewentualnego sporu pomiędzy organami administracji publicznej. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na art. 102 § 2 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia 12 lutego 2009 utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania, którego celem było ustalenie organu, który otrzymał decyzję Komendanta Miejskiego Policji orzekającą o przejściu przedmiotowego samochodu na własność Skarbu Państwa oraz daty otrzymania tego dokumentu. Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego B nigdy nie otrzymał decyzji orzekającej o przepadku ww. samochodu, a przedstawione przez Policję dowody tj. wykaz przesyłek poleconych i stwierdzenie i przedmiotowa przesyłka została przyjęta przez Urząd Pocztowy w dniu 04.07.2001r., w żaden sposób nie potwierdzają doręczenia ww. decyzji . W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w przedstawionej sytuacji nie można uznać, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego B jest zobowiązany do ponoszenia kosztów związanych ze zwrotem wydatków wynikających z przechowywania samochodu. Ostatecznie organem likwidacyjnym w przedmiotowej sprawie był Naczelnik Urzędu Skarbowego C, do którego, zdaniem organu odwoławczego, należy kierować wszelkie roszczenia związane z przechowywaniem pojazdu. Organ odwoławczy za słuszne uznał stwierdzenie skarżącej, iż bez znaczenia dla sprawy zwrotu kosztów parkowania jest kwestia dotycząca niezwłocznego przekazania dokumentacji związanej z likwidacją pojazdu, lecz w przedmiotowej sprawie nie jest to sporne, natomiast zasadnicze znaczenie ma fakt, iż skarżąca zwróciła się o zwrot kosztów do organu, który nigdy nie przyjął do likwidacji i nie likwidował samochodu marki Fiat Regata nr rej. [...]. Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżąca zarzuciła naruszenie art.102 § 2 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt.1 lit. b ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że Naczelnik Urzędu Skarbowego B nie jest organem właściwym do zwrotu wydatków zawiązanych z przechowaniem samochodu marki Fiat Regata nr rej. [...] w kwocie 16.994,40 zł. Ponadto skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniu stanu faktycznego poprzez przyjęcie , że Naczelnik Urzędu Skarbowego B, nie otrzymał decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2001 roku orzekającej o przejściu na własność Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu, podczas gdy, z akt sprawy wynika, że otrzymał ją w dniu 5 lipca 2001 roku. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i również podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i dodał , że brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji i nie zarejestrowano jej wpływu w rejestrach prowadzonych w Urzędzie Skarbowym B; urząd pocztowy oprócz podania daty przyjęcia przesyłki od nadawcy , nie wskazał na datę jej doręczenia odbiorcy. W tej sytuacji, zdaniem organu , nie można uznać, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego B jest zobowiązany do ponoszenia kosztów związanych ze zwrotem wydatków wynikających z przechowywania przedmiotowego samochodu . Likwidacji pojazdu dokonał Naczelnik Urzędu Skarbowego C właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ostatniego właściciela tego samochodu i na tej podstawie organ uznał, że roszczenia związane z przechowywaniem ww. pojazdu należy kierować jedynie do organu likwidacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Usunięcie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270). Z kolei art. 134 § 1 ww. ustawy stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony (wyrok WSA w Warszawie, z dnia 25.02.2004 r , sygn. akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ). Dodać należy, że sady administracyjne dokonują kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia oceniając, czy rozstrzygnięcie to nie narusza prawa obowiązującego w dacie jego wydania oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przed organami administracji publicznej. Dowód uzupełniający może być przeprowadzony przed tymi sądami tylko z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Celem postępowania dowodowego przed ww. sądami nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z obowiązującymi regułami oraz czy dokonały właściwej jego oceny. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż w niej podniesiono. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżący domagał się od Naczelnika Urzędu Skarbowego B zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem samochodu marki Fiat Regata nr rej. [...] – w łącznej kwocie 16.994,40 zł. Przedmiotowy samochód , na mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2001 r przeszedł na własność Skarbu Państwa. Okolicznością bezsporną również jest, że organem likwidacyjnym ww. pojazdu był Naczelnik Urzędu Skarbowego C. Podstawą odmowy przyznania skarżącej żądanych kosztów, była okoliczność, że organ pierwszej instancji – Naczelnik Urzędu Skarbowego B – " nie jest właściwym do ponoszenia kosztów za parkowanie przedmiotowego pojazdu." Dyrektor Izby Skarbowej rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy. A zatem w niniejszej sprawie zaistniała taka sytuacja, że organ administracyjny orzekł merytorycznie w sprawie, w której nie był właściwy do rozpatrzenia sprawy. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zgodnie z art. 65 § 1 Kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przekazanie sprawy według właściwości oznacza obowiązek organu, któremu sprawa została przekazana, do merytorycznego rozpoznania wniosku , jeżeli jest on właściwy w sprawie . Wniosek skarżącej z dnia 20 lutego 2006 r, skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego B należało, zgodnie z przytoczonym art. 65 § 1 kpa, przekazać w drodze postanowienia do organu właściwego tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego C. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego B był świadomy swojej niewłaściwości już w momencie kontroli wstępnej wniosku skarżącego, która to kontrola poprzedza skierowanie sprawy do rozpatrzenia merytorycznego. W pierwszej kolejności bowiem organ bada swą właściwość rzeczową i miejscową w danej sprawie. Niedopuszczalne jest rozpatrzenie merytoryczne sprawy i jednocześnie uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia niewłaściwością organu, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z konstytucyjnej zasady praworządności wynika, że każdy organ musi działać na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego. W tej sprawie oznacza to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego B rozstrzygając merytorycznie wniosek skarżącego wypełnił dyspozycję art. 156 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.102 § 2 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt.1 lit. b oraz § 4 ust. 1 pkt. 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdzenie nieważności postanowienia organu II instancji wynikało z tej przyczyny , że nie wyeliminował z obrotu prawnego postanowienia organu I instancji wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) – orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło