III SA/Kr 891/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Wojewody z dnia 7 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić uczestnika od kosztów sądowych, II. ustanowić dla uczestnika adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Uczestnik w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi 100 metrowy dom nadto jest współwłaścicielem w udziale wynoszącym ¼ część domu odziedziczonego po rodzicach gdzie obecnie nikt nie mieszka z uwagi na brak zgody między współwłaścicielami co do sposoby jego użytkowania. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 580 zł z ZUS. Nadto wezwany wyjaśnił, że z opieki społecznej otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie 64 zł miesięcznie i 50 zł zasiłku na przejazdy syna do szkoły. Uzasadniając swoje starania poprzestał na odniesieniu się do okoliczności nurtującej go sprawy. Wezwany przedłożył odcinek wypłaty otrzymywanego świadczenia opiewający na 613 zł, kopię faktury za energię elektryczną z miesiąca lutego na 165 zł, kopię decyzji MOPS o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz dodatkami. Wyjaśnił, że nie jest w stanie przedstawić niektórych aktualnych rachunków dotyczących utrzymania domu ponieważ dużą cześć swoich dochodów wydaje na leki związane ze swoją chorobą. Z przedłożonych faktur z aptek wynika, iż w styczniu, lutym, marcu i kwietniu skarżący ponosi wysokie wydatki na wykup lekarstw oscylujące wokół 220 zł miesięcznie. Na podstawie akt, okolicznością znaną z urzędu postaje, iż w kwietniu 2007 r. skarżący przebył zawał serca i ma wszczepiony stent (k. 38 i 39). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że uczestnik złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów rodziny. Wezwany udzielił dodatkowych wyjaśnień. Wyjaśnienia uczestnika są wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Skarżący w sposób rzeczowy starał się przedstawić swoje racje, przedkładając dla ich wykazania stosowne dowody. Tam gdzie nie był w stanie tego uczynić starał się wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy. Sytuacja uczestnika tak jak ją kreśli nie należy do łatwych. Dochody jakie osiąga w sposób znaczący odbiegają od przeciętnych zarobków w gospodarce. Przeprowadzenie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia, że dochód na osobę w gospodarstwie domowym skarżącego oscyluje wokół progu ubóstwa wyznaczanego przepisami ustawy o pomocy społecznej. Nadto znaczącą cześć dochodów uczestnika rzeczywiście pochłaniają ponadprzeciętnie wysokie wydatki na leki. Okoliczność, że należy do niego dom gdzie zamieszkuje z synem nie zmienia takiego spojrzenia w sposób zasadniczy. Sprzedaż czy obciążenie tego domu w celu zdobycia środków na koszty postępowania stanowiłoby w istocie pozbawienie uczestnika koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Odnośnie ewentualnych rozporządzenia odziedziczonym udziałem trzeba zaś sobie zdać sprawę z realnych możliwości ich dokonania w sytuacji gdy między współwłaścicielami dochodzi jednak do tarć. Nadto uzmysłowić, że uczestnik jako osoba chora, po zawale serca (k. 38) powinien dysponować jednak choćby niewielkim zabezpieczeniem. Biorąc to wszystko pod uwagę należało w konsekwencji przyjąć, że uczestnika nie będzie stać na opłacenie własnym sumptem ani kosztów sądowych ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Kwoty te - choć obiektywnie niewielkie –relatywnie przekraczają bowiem aktualne możliwości płatnicze uczestnika, posiadany zaś majątek jest niewystarczający. Nadto dokonanie stanowczych nim rozporządzeń godziłyby w podstawy bytowania uczestnika. Pożyczek czy kredytów w bankach lub SKOK-ach natomiast nie uzyska dla tej prostej przyczyny, że przy wskazywanych dochodach nie posiada istotnej dla tych instytucji finansowych zdolności do bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań. Z tych względów udzielono uczestnikowi pomocy, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.