III SA/Kr 892/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skarg P. K. na decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 2 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie z dnia 25 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego P. K. kwotę 400,00 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2013r. Skierowaniem z dnia 22 lutego 2012r. Nr [...] Komendant Miejski Policji skierował P. K. na badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Z tego samego powodu Komendant Miejski Policji skierowaniem z dnia 21 marca 2012r. Nr [...] skierował P. K. na badania psychologiczne. W odwołaniach od powyższych decyzji Komendanta Miejskiego Policji P. K. podniósł, iż brak jest podstaw prawnych do skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne, gdyż w momencie kontroli nie kierował pojazdem, a jedynie w nim siedział na parkingu. Stwierdził również, iż skierowanie na badania psychologiczne otrzymał 27 marca 2012r., czyli 38 dni od dnia kontroli, tj. 19 lutego 2012r. Decyzją z dnia 2 maja 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2012r. Nr [...]. Z kolei decyzją z dnia 25 maja 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2012r. Nr [...]. W uzasadnieniu swoich decyzji Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż przeciwko P. K. było prowadzone postępowanie karne o przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu Karnego. W toku tego postępowania karnego zebrano dowody, z których jednoznacznie wynikało, że w dniu 19 lutego 2012r. na A w N P. K. kierował samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości, tj. przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszącym: l badanie – 0,69 mg/l w 1 dm3; II badanie – 0,64 mg/l w 1 dm3. Potwierdza to również relacja świadka, tj. policjanta, który dokonał przedmiotowej kontroli. Zdaniem organu II instancji, ujawnienie tego faktu obligowało Komendanta Miejskiego Policji do skierowania P. K. na badania lekarskie i psychologiczne określone w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 123 oraz art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. a i art. 125 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Odnosząc się natomiast do stanowiska strony dotyczącego przekroczenia przez organ l instancji 30-dniowego terminu na wydanie skierowania na badania psychologiczne, organ II instancji wyjaśnił, iż terminy, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. nr 69, poz. 622) oraz w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15) są terminami instrukcyjnymi, a ich naruszenie nie powoduje nieważności decyzji. W skargach na powyższe decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji P. K. podniósł, iż w dniu 19 lutego 2012r. nie kierował pojazdem, a same zeznania policjanta nie mogą przesądzać o tym fakcie. Wskazał również, iż skierowanie na badania lekarskie zostało wydane w lutym 2012r., a wszelkie czynności wyjaśniające zostały podjęte dopiero 16 marca 2012r. Skarżący stwierdził także, iż skierowanie na badania psychologiczne zostało wydane po terminie, poza tym badania te wykonuje się tylko u kierowców zawodowych, a on ma amatorskie prawo jazdy. W odpowiedziach na skargi Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skarg jako bezzasadnych. Zdaniem organu, zeznania W. C. były całkowicie wiarygodne, a fakt że nie uczestniczył on w czynnościach po zatrzymaniu P. K. nie miał żadnego wpływu na prawidłowość decyzji. Funkcjonariusz ten pełnił służbę w ramach nadzoru nad podległymi patrolami Wydziału Prewencji i jego obowiązki nie polegały na wykonywaniu czynności na miejscu zdarzenia. Podjął natomiast interwencję, ponieważ znajdował się blisko miejsca zdarzenia, a następnie oczekiwał na funkcjonariuszy z patrolu. Z jego zeznań wynika, że pozostał na miejscu również po przybyciu patrolu. Organ II instancji stwierdził zatem, iż ustalony stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości, że P. K. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, co stanowiło wystarczająca przesłankę skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne. Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił również, iż termin 30-dniowy wskazany w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. nr 69, poz. 622) jest terminem instrukcyjnym, którego przekroczenie nie pozbawia organów Policji prawa do skierowania na badania w przypadkach określonych w art. 124 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani nie pociąga za sobą nieważności wydanych po upływie tego terminu skierowań na badania. Organ II instancji stwierdził także, iż skarżący pozostaje w błędzie, że badania psychologiczne dotyczą tylko kierowców zawodowych, ponieważ zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym podlega im każdy kierujący pojazdem silnikowym w stanie nietrzeźwości lub po użyciu podobnie działającego środka. Na rozprawie w dniu 21 lutego 2013r. skarżący wyjaśnił, iż postępowanie karne jest w toku. Stwierdził również, iż podczas przesłuchania w toku postępowania karnego przed organami policji świadka – policjanta –nie brał udziału i nie był o tym przesłuchaniu poinformowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012, poz. 270, zwana dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w niniejszej sprawie doszło do naruszeń przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie w zaskarżonej decyzji organy II instancji wskazał jaki stan faktyczny został przyjęty za podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Podstawą faktyczną było kierowanie przez skarżącego samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Do organów należało więc zgromadzenie materiału dowodowego na potwierdzenie tych faktów. Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy, jako dowody będące podstawą ustaleń faktycznych, znajdują się jedynie dokumenty sporządzone w toku postępowania karnego, to jest: notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza policji W. C., protokół przesłuchania go jako świadka, protokoły użycia urządzenia kontrolo-pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu, protokół przesłuchania skarżącego jako podejrzanego oraz postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów. Zgromadzone w sprawie akta dowodzą zatem, ze na użytek prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego skierowania na badania lekarskie i psychologiczne, organ administracyjny nie poczynił żadnych własnych ustaleń, nie przeprowadził postępowania dowodowego zgodnego z wymogami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego. W tej sytuacji, odrębnie prowadzone jest także postępowanie dowodowe, choć niewątpliwie niektóre z dowodów przeprowadzonych dla potrzeb postępowania karnego, mogą być dopuszczone jako dowody również w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art.7 i 77 § 1 Kpa, organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny ( art.75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej winien także ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona ( art.80 Kpa). Postanowienie o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu P. K. w sprawie prowadzenia "o kierowanie w ruchu lądowym samochodem Fiat 126p nr rej. [...] z dnia 19.02.2012r. ok. godz. 01.10 w N A znajdując się w stanie nietrzeźwości" zawiera jedynie wskazanie podejrzanego (art. 313 § 2 w zw. z art.325a § 2 Kodeksu postępowania karnego), a tym samym dokument ten, w świetle art.76 § 1 Kpa, nie stanowi dowodu na okoliczność kierowania przez P. K. samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Także przesłuchanie w postępowaniu karnym świadka W. C. odbyło się bez zachowania wymogów przewidzianych w kpa, to znaczy bez zapewnienia skarżącemu – stronie postępowania administracyjnego możliwości udziału w przeprowadzaniu tej czynności dowodowej, w tym zadawania pytań świadkowi. Organ nie wyczerpał też wszystkich możliwości dowodowych w sprawie, np. nie podjął próby przesłuchania jako świadka taksówkarza, który wezwał policję na miejsce zdarzenia. W tej sytuacji, w ocenie sądu, w sprawie nie został należycie zgromadzony materiał dowodowy pozwalający na przyjęcie, że P. K. w dniu 19 lutego 2012r. kierował samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Organ odwoławczy, uznając zgromadzone w aktach sprawy przez organ pierwszej instancji dokumenty z postępowania karnego za wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszył art.7, 77 § 1 oraz 80 Kpa. Organ naruszył także art.107 § 3 Kpa, bowiem uzasadnienie decyzji ograniczyło się jedynie do wskazania faktu, który organ uznał za udowodniony, bez wskazania przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Te same naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczą także decyzji pierwszoinstancyjnej. Należy tu dodatkowo podkreślić, że decyzja organu I instancji w sposób rażący narusza wymóg wynikający z art.107 § 3 Kpa, albowiem nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia, ograniczając się do jednozdaniowego stwierdzenia, że skierowanie na badania następuje z powodu "kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu". Powyżej opisane naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś w pkt III na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ww. ustawy. Za nietrafny uznał natomiast sąd zarzut strony skarżącej dotyczący przekroczenia przez organ l instancji 30-dniowego terminu na wydanie skierowania na badania psychologiczne. Terminy, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. nr 69, poz. 622) oraz w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15) są terminami instrukcyjnymi, a ich naruszenie nie powoduje nieważności decyzji (por. uchwałę NSA z dnia 20 maja 2010r., I OPS 12/09). Rozpatrując ponownie sprawę organy administracyjne, mając na uwadze przedstawioną powyżej ocenę sądu, powinny rozstrzygnąć sprawę po uprzednim uzupełnieniu postępowania dowodowego oraz dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów.