III SA/Kr 895/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków Z. P. i J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu pierwszej instancji postanawia: oddalić wnioski. Skarżący w złożonych na urzędowych formularzach "PPF" wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznili, że w jego skład wchodzi należąca do skarżącej nieruchomość rolna o powierzchni 3,60 ha oraz należące do skarżącego 92 ary pastwiska i 42 ary gruntów rolnych. Nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacowali łącznie na kwotę 1756,68 zł otrzymywanych emerytur. Uzasadniając swoje starania zaakcentowali, że w jednym źródłem ich utrzymania są emerytury. Wydzierżawione grunty nie przynoszą dochodu bo czynsz odpowiada wysokości ustalanego podatku rolnego (dowód: umowa). Z uwagi na utrudnienia logistyczne nie korzystają z pastwiska i gruntów rolnych. Bieżące koszty utrzymania powiększają ich wydatki na zakup leków i leczenie po wypadku jakiemu uległa żona skarżącego. Wezwani wyjaśnili, że dom gdzie zamieszkują stanowi własność córki a oni mają ustanowią w nim służebność mieszkania. Obciążają ich tylko opłaty medialne, które w ostatnim czasie kształtują się tak, że koszt prądu to 188,40 zł (pokwitowania i rachunki), gazu 58,84 (faktura), telefonu 107,33 zł (faktura). Do tego sezonowo dochodzi jeszcze konieczność zakupu opału na zimę. Koszt wykupu lekarstw jest rożny. W styczniu bieżącego roku było to ponad 180 zł faktury) w kwietniu natomiast około 51 zł (faktura). Dołączone kopie wypisów ze szpitala potwierdzają fakt hospitalizacji skarżącej z uwagi na wielomiejscowe oparzenia termiczne (karty informacyjne) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożyli oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło swoich dochodów. Na wezwanie udzielili dodatkowych wyjaśnień. Są one wystarczające dla dokonania oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Przy miesięcznych dochodach rzędu 1756 zł gospodarstwo domowe skarżących obciążają stałe miesięczne wydatki powiązane tylko z koniecznością uregulowania opłat za prąd - ostatnio w wysokości ok. 188 zł, za gaz – ostatnio 58,84 zł, telefon – ostatnio 107,33 zł. Prócz tego skarżący w swym budżecie powinni rezerwować kwotę około 200 zł na wykup lekarstw dla skarżącej albowiem wydatek mniej więcej takiej wysokości ponieśli ostatnimi czasy (tj. w styczniu br. bo w kwietniu była ta kwota o wiele mniejsza ok. 50 zł). Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że po uregulowaniu stałych miesięcznych płatności i obciążeń skarżącym pozostaje do rozporządzenia kwota około 1200 zł. Okoliczność, że sezonowo dochodzi do tego jeszcze konieczność zakupu opału na zimę także nie może mieć znaczenia rozstrzygającego. Raz dlatego, że skarżący nie byli uprzejmi określić nawet szacunkowo poziomu takich wydatków (nie wspominając o przedstawieniu jakiekolwiek faktury). Dwa z tej racji, że choć nie ulega wątpliwości, że jest to pewne obciążenie budżetu domowego to jednak kluczowego znaczenia nabiera moment jego poniesienia. Przy wskazywanych dochodach skarżący mają też wystarczające środki by czynić pewne oszczędności na tej cel. Mając to wszystko na uwadze trudno jest bronić poglądu, że konieczność poniesienia jednostkowych kosztów sadowych, które na obecnym etapie są niższe aniżeli poniesiony bez najmniejszego protestu wpis od skargi, przekracza możliwości płatnicze strony czy też, że odbędzie się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego skarżących. Przypomnieć należy, że pod pojęciem uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W realiach niniejszej sprawy, z przyczyn wskazanych powyżej o niczym takim mowy być nie może. Jednostkowe opłaty nie przewyższają miesięcznej kwoty dochodów skarżących ale nawet sum jakie po opłaceniu stałych kosztów pozostają do ich rozporządzenia. Udzielenie w takiej sytuacji skarżącym zwolnienia z kosztów sądowych nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Okoliczność, że przekonaniu skarżących swoje działania podejmują pro bono jest natomiast prawnie nierelewantna. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).