III SA/Kr 895/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. I., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25.05.2017r. , nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii B postanawia: oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 25.05.2017r. nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii B. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów E. I. ur. w 1950r. jest osobą z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje emeryturę w wysokości 2 446,95 zł, netto, miesięcznie. W 2017r. uzyskał z tego tytułu 34 624,94 zł dochodu. Zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawcy obejmują : opłatę za mieszkanie -316,34 zł, opłatę za gaz - 46,47 zł (278,82 zł : 6 miesięcy = 46,47 zł), opłatę za energię elektryczną - 108,79 zł, koszty leków i rehabilitacji - 350 zł, koszty środków czystości i higieny - 100 zł, koszty garderoby i obuwia - 200 zł, koszty utrzymania samochodu - 550 - 600 zł, koszty żywności - 600 zł, wydatki na kulturę - 50 zł, wydatki na kult religijny - 50 zł, Strona skarżąca jest właścicielem: mieszkania o pow. 36,17 m2, znajdującego się w N, o wartości ok. 185 000 zł oraz działki o pow. 0,401 ha, położonej w P, zabudowanej domem, którą wnioskodawca odziedziczył po matce M. I. W stosunku do tej nieruchomości prowadzone jest postępowanie eksmisyjne, gdyż E. I. nie może wejść na teren posesji. Wnioskodawca jest również właścicielem samochodu osobowego marki Opel Cora, rok prod. 2005 , o wartości ok. 5000 - 5500 zł. Ma zgromadzone oszczędności w wysokości 800 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2018r., poz. 1302) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , sygn. akt II FZ 565/13, postanowienie NSA z dnia 19.07.2013r. , sygn. akt l FZ 324/13, postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r. , sygn. akt l GZ 384/12). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt l FZ 561/11, postanowienie NSA z dnia 01.07.2014r., sygn. akt l FZ 152/14, postanowienie NSA z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14, postanowienie NSA z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14 ). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca otrzymuje stały dochód w postaci emerytury, która przewyższa minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalone na poziomie 2100 zł. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2017r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2018r. (Dz.U. z 2017r, poz. 1747). Jest właścicielem dwóch nieruchomości, z których tylko jedna zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe. Daje mu to możliwość pozyskania środków finansowych, bądź to poprzez zaciągnięcie kredytu lub pożyczki, bądź też poprzez sprzedaż jednej z nich. E. I. ma ponadto oszczędności w wysokości 800 zł, co w połączeniu np. ze środkami przeznaczanymi na kulturę i kult religijny (100 zł) daje mu do dyspozycji łączną kwotę 900 zł. Wspomniane cele nie są bowiem niezbędne w kontekście podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Sumę tą można jeszcze zwiększyć o 200 zł, w przypadku zrezygnowania przez wnioskodawcę z kupna garderoby i butów w jednym miesiącu. Zaznaczyć natomiast trzeba, że koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sądowoadministarcyjnego sprowadzają się do ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. (§ 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193zp.zm.). Biorąc zatem pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa strony skarżącej daje możliwość poniesienia przez nią kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Rynkowe stawki wynagrodzenia fachowej pomocy prawnej, są bowiem przystępne, ze względu na dużą konkurencyjność tego typu usług. Ma to miejsce zwłaszcza, w przypadkach gdzie wpis od skargi określony jest kwotowo, jak w rozpatrywanej sprawie, a nie procentowo. Kancelarie są też skłonne do umawiania się na ratalną spłatę należności. Stąd też, na podstawie art. 244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302) orzeczono jak w sentencji.