III SA/Kr 896/06

Sędzia WSA Bożenna Blitek AWSA Kazimierz Bandarzewski spr. NSA Wiesław Kisiel Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Urszula Ogrodzińska Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 maja 2006r. Nr: [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , przyznaje od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na rzecz radcy prawnego M. B. Kancelaria Radcowska w P. ul. [....] z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. M. W. w dniu [...].02.2006r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku tym podano, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego wynosi 85, 90 m2 a sam lokal mieszkalny jest zajmowany na podstawie najmu. W lokalu tym zamieszkują dwie osoby niepełnosprawne, z których jedna porusza się na wózku (S. W.), a druga wymaga zamieszkania w podzielnych pokoju ze względu na niepełnosprawność (M. W.). Wskazano, że lokal jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, nie ma centralnego ogrzewania ani centralnie ciepłej wody. Dochody gospodarstwa domowego, składającego się z [...] osób, wynoszą [...] zł za okres ostatnich 3 miesięcy zaś łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosła [...] zł. We wniosku wskazano, że jednym z członków wchodzących do wspólnego gospodarstwa domowego jest syn A. W., przebywający w zakładzie karnym. Do wniosku dołączono kopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS-u o uznaniu wnioskodawcy za niezdolnego do samodzielne egzystencji oraz rachunki za energię elektryczną i pobór wody. W trakcie postępowania ustalono łączną kwotę wydatków dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego na [...]zł. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].03.2006 r. odmówił stronie przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że wspólne gospodarstwo domowe w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w K. tworzą M. W., S. W. oraz ich synowie J. i L. W. Do wspólnego gospodarstwa domowego nie zaliczono A. W., odbywającego karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Ustalono miesięczną wysokość dochodów na jednego członka 4-osobowej rodziny na [...] zł, która jest mniejsza niż 125 % najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym. Do wydatków na cele mieszkaniowe dodano wydatek z tytułu braku wyposażenia lokalu w instalację doprowadzającą energię cieplną dla celów ogrzewania w wysokości 5 kWh energii elektrycznej według rachunku w wysokości O, 33 co pozwoliło na uzyskanie kwoty 115, 50 zł (5 kWh x O, 33 zł x 70 m2) oraz instalację ciepłej wody w wysokości 26, 40 zł (20 kWh x O, 33 x 4 osoby). Tym samym ustalono łączna kwotę wydatków stanowiących podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego na [...] zł jako sumę kwoty 399, 62 zł oraz 115, 50 zł i 25, 40 zł, przy czym jako podstawę obliczenia dodatku przyjęto 90 % z kwoty [...] zł. 1 Ustalono powierzchnię normatywną lokalu na 70 m stanowiącą sumę 55 m dla gospodarstwa domowego 4-osobowego, powiększoną o 15 m2 w związku z zamieszkiwaniem osoby wymagającej doliczenia dodatkowej powierzchni. Wydatki na normatywną powierzchnię użytkową lokalu obliczono dzieląc wydatki na lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc tak uzyskany wskaźnik przez normatywną powierzchnię użytkową lokalu [(487, 37 zł/85, 90 m2) x 70 m2]. Uzyskano w ten sposób kwotę [...] zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a wydatkami poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów w przypadku gospodarstwa 4-osobowego. Jednakże organ I-instancji ocenił, że w tej sprawie kwota 15 % dochodów gospodarstwa domowego wynosi 404, 27 zł i jest większa od kwoty wydatków przypadających na normatywna powierzchnię użytkową lokalu (397, 16 zł) i tym samym dodatek nie przysługuje. Decyzję tą doręczono strome w dniu [...].03.2006r." która dnia [...].03.2006r.wniosła od niej odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżone decyzji i przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że w lokalu mieszkalnym zamieszkuje 5 osób i wprawdzie syn A. W. przebywa w zakładzie karnym, ale jest on zameldowany w tym mieszkaniu i za niego uiszczana jest opłata za wywóz śmieci. Pobyt w zakładzie karnym jest czasowy i niedobrowolny. Zarzucono, że organ I-instancji nie uwzględnił niepełnosprawności odwołującego i jego żony, którzy wymagają dwóch oddzielnych pokoi dla swojego pobytu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 12.05.2006 r. utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że nie można zaliczyć do członków wspólnego gospodarstwa domowego syna A. W., ponieważ przebywa on w zakładzie karnym i tym samym nie jest osobą stale zamieszkującą i gospodarującą w tym gospodarstwie domowym. Wyjaśniono, że odwołujący zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o powierzchni 85,90 m2, co stanowi ponad 30 % powierzchni normatywnej dla 4-osobowej rodziny, wnoszącej w takim przypadku 71,5 m . Nawet wyjątkowe podwyższenie norm powierzchni użytkowej o 50 %, dopuszczalne w sytuacji, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu nie przekracza 60 %, nie spowoduje przyznania dodatku mieszkaniowego, bowiem tak obliczona powierzchnia wynosi 82,5m i jest mniejsza niż 85,9 m . Wskazano, że doliczenie 15 m do powierzchni normatywnej dopuszczalne byłoby tylko wówczas, gdyby wymóg zamieszkiwania osoby w oddzielnym pokoju wynikał z orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnoprawności, których to orzeczeń wobec odwołującego i jego żony brak w aktach sprawy. Decyzję tą doręczono M. W. w dniu [...].06.2006 r., który dnia [...].07.2006r. wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędnie nie zaliczono jego syna A. W. do osób stale zamieszkujących w lokalu mieszkalnym przy ul.[...], mimo że tam jest zameldowany na pobyt stały i jest za niego uiszczania opłata za wywóz śmieci. Skarżący przyznał, że syn A. przebywa w zakładzie karnym, ale tylko tymczasowo i niedobrowolnie. Należało w tej sprawie uwzględnić 5-osobową rodzinę. Konieczność zamieszkiwania skarżącego i jego żony w odrębnych pokojach wynika z zaświadczeń lekarskich i brak uwzględnienia tej okoliczności narusza zasady współżycia społecznego i jest bardzo dolegliwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarżący w dniu [...] lipca 2006 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 maja 2006 r., doręczoną skarżącemu [...] czerwca 2006 r. Skarga została zatem wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu. Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134P.p.s.a.). Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w Krakowie. Z art. 13 § 2 P.p.s.a, wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar województwa małopolskiego. Zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu z innych przyczyn niż zawarte w skardze. Zarzut błędnego obliczenia ilości członków rodziny skarżącego, tworzących wspólnego gospodarstwo domowe nie jest trafny. Zgodnie z art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Warunkiem uznania danej osoby za członka gospodarstwa domowego jest ustalenie, że ta osoba wspólnie zamieszkuje i gospodaruje. W tej sprawie syn skarżącego A. W. poprzez fakt przebywania w zakładzie karnym ani nie zamieszkiwał razem ze skarżącym, ani nie gospodarował z nim wspólnie. Fakt zameldowania nie ma przesądzającego znaczenia dla ustalenia zamieszkiwania danej osoby. Zamieszkiwanie jest bowiem stanem faktycznym. Osoba osadzona w zakładzie karnym nie może być uwzględniona, w okresie przebywania w tym zakładzie, jako wspólnie zamieszkująca i gospodarująca z innymi członkami rodziny. W tej sprawie organy administracji naruszyły treść art. 9 K.p.a. Zgodnie z tym artykułem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z analizy akt sprawy nie ulega wątpliwości, że istniał w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego bardzo duży stopień prawdopodobieństwa uzyskania przez skarżącego i jego małżonka orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepelnoprawności potwierdzających fakt niepełnosprawności uzasadniający przebywanie w oddzielnym pokoju. Skarżący nie znając w tym zakresie obowiązujących przepisów nie wystąpił o uzyskanie takiego orzeczenia, a organy administracji mając świadomość, że orzeczenie to mogłoby zmienić stan sprawy, nie poinformowały o tym skarżącego. Podstawową przesłanką uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji jest uwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. (sygn. P 4/05, opub. w OTK-A 2006, nr 5, póz. 55), zgodnie z którym orzeczono niezgodność § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, póz. 1817) z art. 6 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, póz. 734 z poźn. zm.). Powołany § ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych utracił swoją moc z dniem 18 maja 2006 Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Taką zaś podstawą, stosownie do art. 145a § 1 k.p.a. jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodności przepisu aktu normatywnego z ustawą, jeżeli na podstawie tego przepisu została wydana decyzja administracyjna. Nie ulega zaś wątpliwości, iż w niniejszej sprawie organ administracji w istotnym zakresie oparł swoje rozstrzygnięcie na § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, przyjmując do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego tylko 90 % naliczonych i ponoszonych wydatków, W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji w trybie art. 152 P.p.s.a., ponieważ ich wykonanie nie ogranicza praw lub obowiązków skarżącego W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje zwrot kwoty nie opłaconej pomocy prawnej obejmującej wynagrodzenie za czynności pełnomocnika będącego adwokatem, stosownie do treści § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, póz. 1349 ze zm.). Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji wyroku.