III SA/Kr 9/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-05-14
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej miesięczne dochody netto gospodarstwa domowego wynoszą około 2442 zł, a szacowane wydatki na utrzymanie wynoszą około 1126 zł. Pozostała kwota 329 zł na osobę jest niewystarczająca na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Posiadany majątek nieruchomy nie generuje dochodów i jego zbycie pod presją czasu wiązałoby się ze zbyt dużym ryzykiem pokrzywdzenia skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w przedmiocie nadania nazw ulicom. Wnioskodawczyni przedstawiła swoje dochody, wydatki oraz majątek, wskazując, że nie stać jej na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów, które uzupełniły jej oświadczenie.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. S., W. S. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 29 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nadania nazw ulicom w Gminie postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, synem i córką.
Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 14 arowa nieruchomość w B. zabudowana domem o powierzchni 50 m2 i 9 arowa nieruchomość w miejscowości G. zabudowana częściowo wykończonym 150 metrowym domem. Nie posiadają zasobów pieniężnych.
Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacował na 3176 zł brutto. Na kwotę tę składa się 1900 zł jej wynagrodzenia i 1276 zł wynagrodzenia małżonka.
Uzasadniając swoje starania podniosła, że nie stać jej na poniesienie kosztów adwokata lub radcy prawnego z wyboru gdyż prawnicy z którymi rozmawiała żądają od 2000 zł do 4000 zł za sporządzenie skargi kasacyjnej. Wskazując na to wyjaśniła, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci a posiadany majątek nie przynosi żadnych dochodów generując tylko koszty związane z jego utrzymaniem.
Do wniosku dołączyła kopię rachunku wystawionego przez męża, kopię jego rocznego zeznania podatkowego z 2008 r. i kopię swojej listy płac. Z materiałów tych wynika, że ostatnio przy należności 1276 zł brutto mąż za wykonane zlecenie do wypłaty otrzymał ok. 929 zł netto. Natomiast w 2008 roku z działalności wykonywanej osobiście przy 15.546 zł przychodu i 2.743,86 zł kosztów jego uzyskania odnotował 12.802,14 zł dochodu. Skarżąca otrzymuje natomiast do wypłaty 1.513,52 zł.
Wezwana o złożenie dodatkowych oświadczeń wyjaśniła, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych a rubrykę 7.2.2. pozostawiła niezakreśloną przez przeoczenie. Wydatki na energię elektryczną w rozliczeniu co drugi miesiąc to w sumie ok. 302 zł (vide: pokwitowania) w konsekwencji czego miesięczne obciążenie z tego tytułu to ok. 150 zł. Na opłacane w rozliczeniach kwartalnych wodę i wywóz śmieci musi przeznaczać miesięcznie ok. 110 zł (vide: faktury). Za gaz płaci miesięcznie 48 zł (vide: paragon), za telefon na kartę ok. 50 zł. Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze konieczność spłaty rat kredytu ROR po ok. 150 zł miesięcznie (vide: kopia umowy kredytu odnawialnego) oraz konieczność wygospodarowania rocznie ok. 444 zł na podatki (vide: kopie pokwitowań I rat). Ponieważ czesne za szkołę syna wynosi 2500 w semestrze więc w rozliczeniu miesięcznym obciążenie z tego tytułu szacować należy na 500 zł (vide: zaświadczenie) plus 81,60 kosztu zakupu biletu miesięcznego na dojazdy (vide: kopia biletu). Wskazując na to wszystko skarżąca podniosła, że ponieważ zsumowanie wymienionych obciążeń sięga kwoty ok. 1126 zł więc reszta która pozostaje wystarcza na skromne utrzymanie cztero osobowej rodziny.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" co oznacza, że przedstawiała je w sposób przekonywujący.
Skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa i na wezwanie udzieliła dalszych wyjaśnień przedkładając kopie wymaganych dokumentów źródłowych. Tak uzupełnione oświadczenie skarżącej jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony, niewielkie zaś uogólnienia nie mają większego znaczenia. Z przedstawionej przez skarżącą kopii rachunku do umowy zlecenia męża i listy jej płac wynika, że miesięczne dochody netto gospodarstwa domowego skarżącej to kwota ok. 2442 zł. Z wyjaśnień skarżącej i okazanych kopii dokumentów źródłowych wynika zarazem, że uśrednione wydatki na koszty utrzymania tego gospodarstwa domowego należy szacować na ok. 1126 zł. Dokonanie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia więc, że środki jakie pozostają czterem osobom do dyspozycji na wyżywienie i opędzenie innych podstawowych potrzeb życia codziennego w przeliczeniu na każdą z nich to mniej więcej 329 zł. Nie jest to kwota duża a biorąc pod uwagę realia dnia codziennego i obowiązujące ceny należy zgodzić się z tezą że w zasadzie wystarcza na skromną egzystencję. W konsekwencji konieczność wygospodarowania środków na wynagrodzenie dla kwalifikowanego pełnomocnika, który sporządziłby i wniósł ewentualną skargę kasacyjną w istocie nie pozostaje bez wpływu na sytuację materialną tej rodziny. Okoliczność, że rodzina posiada pewien majątek nieruchomy nie zmienia w sposób zasadniczy takiego oglądu. Chociaż bowiem posiada on określoną wartość to jednak nie można tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącej gdzie podnosi, że nieruchomości nie przynoszą żadnych dochodów generując tylko koszty związane z ich utrzymaniem. Biorąc pod uwagę czas konieczny na przeprowadzenie tego typu transakcji trudno byłoby też obecnie wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia tych nieruchomości celem zdobycia środków na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru gdyż dokonanie rozporządzeń tego typu pod presją czasu obarczone jest nazbyt dużym ryzykiem pokrzywdzenia skarżącej. Poza tym zabezpieczają one bytowanie rodziny. Skoro zaś skarżąca przy wykazanych dochodach i stałych obciążeniach nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru bo konieczność wygospodarowania takich środków grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej tych osób, to należało udzielić jej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło