III SA/Kr 9/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-03-29

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest bezrobotna, utrzymuje się z pożyczek i prac dorywczych, posiada dom w budowie i problemy ze spłatą bieżących zobowiązań, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która jest bezrobotna, utrzymuje się z pożyczek i prac dorywczych, posiada dom w budowie i problemy ze spłatą bieżących zobowiązań, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kryterium przyznania prawa pomocy jest wyłącznie ekonomiczne – brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania, niezależnie od charakteru sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący oświadczył, że jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, utrzymującą się z pożyczek i prac dorywczych, posiada dom w budowie i problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań. Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną majątek i dochody podał, że jest osobą samotnie gospodarującą, należy do niego dom mieszkalny w budowie o powierzchni 240 m2, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, deklaruje brak stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że cierpi na chorobę społeczną o podłożu psychotycznym, jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z pożyczek, zbieractwa i prac dorywczych. Wezwany o złożenie dodatkowych wyjaśnień podał, że pozwolenie na budowę domu jest z 1989 r. Na przestrzeni ostatnich dwóch lat nie prowadził żadnych robót budowalnych. Dom przy ul. [...] w B. należy do skarżącego i zlokalizowany jest na wykazanej działce. Dom ten jest w stanie surowym zamkniętym, posiada szczątkowe instalacje: elektryczną, gazową, wodociągową i kanalizacyjną w zakresie umożliwiającym zamieszkanie. Budynek jest jednak nieogrzewany a jedynymi źródłami ciepła są kuchenka gazowa i grzejnik elektryczny. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że umowy pożyczek nie były spisywane a złożenie przez pożyczkodawców oświadczeń jest obecnie niemożliwe z uwagi na ich pobyt za granicą. Fakt pozostawanie przez skarżącego na bezrobociu potwierdza zaświadczenie PUP w B., stwierdzające że skarżący jest zarejestrowany w takim charakterze od lipca 2010 r. i że od maja 2012 r. nie posiada praw do zasiłku. Z okazanych faktur, rachunków, upomnień, wezwań i pozwów wynika, że skarżący na wywóz nieczystości miesięcznie powinien przeznaczać 20 zł, na wodę 91,76 zł, ma problemy z regulowaniem należności za energię elektryczną, gaz, telefon, podatek od nieruchomości, Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy albo w zakresie całkowitym o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, majątek, wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to wraz z okazanymi kopiami i dokumentami źródłowymi jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony bez konieczności dokonywania dalszych wezwań. Obrazuje bowiem, że skarżący mimo posiadanego majątku w postaci domu w budowie nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez stałego dochodu, mającą problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań, utrzymującą się ze zbieractwa i prac dorywczych. Okoliczność, że do skarżącego wykazany dom nie zmienia tej optyki. Chociaż bowiem posiada ona pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno wymagać do skarżącego takich rozporządzeń. Po pierwsze skarżący przy deklarowanym braku stałych dochodów, utrzymywaniu się ze zbieractwa czy prac dorywczych i trudnościami z regulowaniem opłat za media nie posiada istotnej dla banków zdolności do terminowego regulowania zobowiązań. Przymuszanie zaś skarżącego do korzystania z ofert instytucji parabankowych czy rozważanie sprzedaży domu gdzie zamieszkuje celem znalezienia środków na pokrycie kosztów postępowania godziłoby w podstawę egzystencji tego człowieka. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że osoba zadłużona, samotnie gospodarująca, borykająca się problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. W takiej zaś sytuacji konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe i opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kierując się przesłankami ekonomicznymi a nie charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 ppsa uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło