III SA/Kr 90/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek spr. NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 18 grudnia 2009 r. , Nr : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania pierwszej instancji stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 września 2010r. Pismem z dnia 26 lipca 2009r. J. M. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie aktu mianowania go na stopień nauczyciela mianowanego z dniem 5 kwietnia 2000r. Jako podstawę prawną wskazał art. 10 ust. 2 pkt 7 i ust. 2c ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. nr 56, poz. 357 z późn. zm.) w brzmieniu na dzień 5 kwietnia 2000r. J. M. wyjaśnił, iż jest magistrem fizyki o specjalności nauczycielskiej z przygotowaniem pedagogicznym. Od dnia 1 września 1996r. do dnia 31 marca 1997r. pracował jako nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Hutniczo-Mechanicznych w K. W kwietniu 1997r. przeprowadził się z K. do gminy B. Konieczność przeprowadzki do innego województwa spowodowała pięciomiesięczną przerwę w pracy. Następnie w okresie od 1 września 1997r. do 31 sierpnia 1999r. pracował jako nauczyciel fizyki w [...] Liceum Ogólnokształcącym w A. Podczas tej pracy otrzymał dwie oceny wyróżniające. W dniu 31 sierpnia 1999r. jego umowa o pracę zmieniła się w mianowanie z mocy prawa, o czym jednak nie wiedział, gdyż nie został o tym poinformowany przez dyrektora [...] LO. Z kolei od dnia 1 września 1999r. do 31 sierpnia 2000r. J. M. pracował w [...] Liceum Ogólnokształcącym na podstawie umowy o pracę. Zdaniem J. M., powinien być tam zatrudniony na podstawie mianowania, gdyż w dniu 5 kwietnia 2000r. uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego na podstawie Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w tym dniu. J. M. oświadczył, iż w dniu 31 sierpnia 1999r. oraz w dniu 5 kwietnia 2000r. (do chwili obecnej) spełniał warunki opisane w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela: posiadał obywatelstwo polskie i pełną zdolność do czynności prawnych, korzystał z praw publicznych, nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie oraz posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska. Podniósł również, iż mógł być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony (w dniu 1 września 1999r. oraz 5 kwietnia 2000r.). Decyzją z dnia [...] 2009r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił nadania J. M. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Organ I instancji podniósł, iż z przedstawionego na podstawie dokumentów załączonych do sprawy, przebiegu pracy zawodowej J. M. wynika, iż w żadnej z wymienionych przez siebie szkół nie przepracował 3 lat, choć w tym okresie łączny jego staż pracy zawodowej – pedagogicznej wynosił 3 lata i 7 miesięcy. Prezydent Miasta stwierdził, iż nie był to jednak wymagany przepisami okres nieprzerwanej pracy w jednej szkole, lecz kilku. Zdaniem organu I instancji, J. M. nie spełniał także warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela, mówiącym o możliwości zatrudnienia na czas nieokreślony, wszystkie jego umowy były bowiem terminowe. W roku szkolnym 1999/2000 istniała wprawdzie możliwość dalszego zatrudnienia J. M., jednak do pracy w [...] Liceum Ogólnokształcącym przyjęto nowego nauczyciela fizyki. J. M. podjął zatrudnienie w [...] Liceum Ogólnokształcącym w A. Zdaniem Prezydenta Miasta, wobec przedstawionych faktów należało odmówić J. M. nadania stopnia awansu nauczyciela mianowanego. Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta J. M. wniósł odwołanie zarzucając, że w/w decyzja została podjęta bez uwzględnienia podstaw na jakie się powoływał. Jego zdaniem wystarczyło sprawdzić, czy podczas pracy w [...] LO w A zmienił się stosunek pracy na mianowanie na stanowisko, a więc czy spełniał warunki dotyczące mianowania na stanowisko określone w brzmieniu Karty Nauczyciela na tamten czas. J. M. wyjaśnił, iż w dniu wejścia w życie ustawy Karta Nauczyciela z dnia 14 czerwca 1996r. (Dz. U. z 1996r. nr 87, poz. 396), tj. 7 sierpnia 1996r. miał dwa lata stażu pracy, obowiązywał więc wówczas art. 5 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela: "Do nauczycieli, którzy do dnia wejścia w życie ustawy nie zostali mianowani, a mają okres zatrudnienia co najmniej 2 lata, stosuje się przepisy dotychczasowe dotyczące oceniania pracy nauczyciela przed mianowaniem, z wyłączeniem zasady uzyskiwania mianowania z mocy prawa". Zdaniem J. M. obowiązywało więc w odniesieniu do jego osoby następujące brzmienie pkt 7 (warunków mianowania): "bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata, w pełnym wymiarze zajęć, pracę pedagogiczną, która została pozytywnie oceniona". J. M. wskazał, iż w 1997r. uzyskał pozytywną opisową ocenę pracy, a w 1998r. i 1999r. dwie oceny wyróżniające. W 1997r. i 1998r. pracował w [...] LO w A i dyrektor tej szkoły mógł mu zmienić umowę na mianowanie, ale tego nie uczynił. Od 1 września 1999r. pracował w [...] LO w A, gdzie zawarto z nim umowę o pracę zamiast mianowania na stanowisko. Jego zdaniem, nie było do tego żadnych powodów, ponieważ nie było to zastępstwo, a były tam wakaty nauczyciela fizyki. Zdaniem odwołującego umowa zawarta niezgodnie z prawem nie obowiązuje. Jego zdaniem, w dniu 6 kwietnia 2000r. miał status nauczyciela zatrudnionego przez mianowanie. Przypomniał, iż w kwietniu i maju 2000r. kontaktował się z Kuratorium Oświaty pisemnie oraz osobiście i już wtedy "wyjaśniano" jego status w [...] LO. Nie zauważono jednak faktu nieprzyznania mu żadnego stopnia awansu zawodowego, skutkiem czego ma zablokowany awans zawodowy oraz możliwość wykonywania pracy nauczyciela, co zmusza go do sądzenia się o podstawowe prawa, aby utrzymać pracę w jednym z najgorszych gimnazjów w województwie opolskim, gdzie obecnie mieszka. Decyzją z dnia 18 grudnia 2009r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 9b ust. 7 pkt 2 oraz art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.), Kurator Oświaty uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Organ II instancji ustalił, iż J. M. był zatrudniony na stanowisku nauczyciela fizyki w pełnym wymiarze czasu pracy: w Zespole Szkół Ogólnokształcących w B (od dnia 17 września 1984r. do dnia 1 grudnia 1984r.), w Zespole Szkół Łączności w A (od dnia 1 września 1990r. do dnia 31 stycznia 1991r.), w Zespole Szkół Hutniczo-Mechanicznych w K (od dnia 1 września 1996r. do dnia 31 marca 1997r.), w [...] Liceum Ogólnokształcącego w A (od dnia 1 września 1997r. do dnia 31 sierpnia 1999r.), w [...] Liceum Ogólnokształcącego w A (od dnia 1 września 1999r. do dnia 31 sierpnia 2000r.). Organ odwoławczy wskazał również, iż J. M. ukończył studia magisterskie w zakresie fizyki (specjalność nauczycielska) na Uniwersytecie [...]. W latach 1998-1999 otrzymał dwie wyróżniające oceny pracy. W dniu 6 kwietnia 2000r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19, poz. 239 z późn. zm.) uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 7 ust. 3 cyt. ustawy. Równocześnie Kurator Oświaty stwierdził, iż w świetle art. 9b ust. 4 pkt 2 oraz ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela decyzję w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia awansu nauczyciela mianowanego wydaje organ prowadzący szkołę, tj. organ prowadzący tę szkołę, w której nauczyciel w chwili wydania decyzji jest zatrudniony. Organ odwoławczy wskazał, iż z zaświadczenia z dnia 15 grudnia 2009r. wynika, że J. M. zatrudniony jest obecnie w Gimnazjum w Z., województwo O. Potwierdza to również kopia korespondencji mailowej prowadzonej pomiędzy pracownikiem Urzędu Miasta, a odwołującym się. Z kolei organem prowadzącym dla Gimnazjum w Z. jest Urząd Gminy M. Tym samym zdaniem organu II instancji, organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest Wójt Gminy M. Kurator Oświaty oświadczył, iż przekaże wniosek o rozpatrzenie sprawy J. M. według właściwości zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy uznał więc, że skoro decyzja Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] 2009r. w sprawie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego należało ją uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję Kuratora Oświaty J. M. wniósł skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa, a w szczególności nie zapewniono mu możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi pismami i dowodami przed podjęciem decyzji, czym naruszono art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), gdyż nie znając ich, nie mógł się do nich odnieść. Zdaniem skarżącego, wybiórczo potraktowano jego staż pracy, ignorując dostarczone przez niego dowody. Ponadto źle zinterpretowano jego wniosek pomimo faktu, iż w materiałach jest pismo skarżącego wyraźnie precyzujące, o co mu chodzi. Skarżący stwierdził również, iż w zaskarżonej decyzji pominięto okresy jego zatrudnienia: od 20.01.1988r. do 18.06.1988r. w Gminnej Spółdzielni [...] – etat (4 miesiące 29 dni), od 04.07.1988r. do 28.11.1988r. na Uniwersytecie [...] w K. – etat (4 miesiące 25 dni), od 06.02.1989r. do 29.04.1989r. na Politechnice – etat (2 miesiące 24 dni), od 16.10.1989r. do 19.04.1990r. w Spółdzielni Pracy [...] – etat (6 miesięcy 4 dni). Zdaniem skarżącego, Kuratorium Oświaty pominęło celowo te okresy zatrudnienia pomimo faktu, iż przez cały czas skarżący powoływał się na art. 5 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela z dnia 14 czerwca 1996r. (Dz. U. nr 87, poz. 396) w brzmieniu: "Do nauczycieli, którzy do dnia wejścia w życie ustawy nie zostali mianowani, a mają okres zatrudnienia co najmniej 2 lata, stosuje się przepisy dotychczasowe dotyczące oceniania pracy nauczyciela przed mianowaniem, z wyłączeniem zasady uzyskiwania mianowania z mocy prawa." W cytowanym artykule wyraźnie napisano "okres zatrudnienia", a nie "okres zatrudnienia w szkole", więc skarżący uważa za nieuzasadnione pominięcie jego czterech w/w okresów zatrudnienia. Niezrozumiałe dla skarżącego jest natomiast wyliczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jego okresów pracy na stanowisku nauczyciela fizyki, gdyż jego zdaniem, nie mają one związku z resztą pisma. Skarżący wskazał, iż w piśmie z dnia 24 listopada 2009r. do Kuratorium Oświaty sprecyzował, iż nadanie stopnia awansu zawodowego z mocy prawa rozumie nie jako wydanie aktu awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, tylko jako stwierdzenie, iż w dniu 6 kwietnia 2000r. uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego. Zdaniem skarżącego, nie musi on w ogóle obecnie pracować jako nauczyciel, aby dochodzić swoich praw dotyczących jego okresu pracy w [...] LO w A związanych z nabyciem z mocy prawa w dniu 6 kwietnia 2000r. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Skarżący podniósł, że wnosił o ustalenie, czy to prawo nabył, a nie o wydanie aktu awansu zawodowego. Uważa on więc, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest Prezydent Miasta. W ocenie skarżącego, sprzeczne z tezą główną uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż Kuratorium Oświaty nie jest organem właściwym dla rozpatrzenia niniejszej sprawy, jest stwierdzenie, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19, poz. 239 z późn. zm.), tj. 6 kwietnia 2000r. uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 7 ust 3 w/w ustawy. Skarżący zauważył, że w/w fragment różniłby się tylko jednym słowem – zamianą wyrazu kontraktowego na mianowanego. Skarżący podniósł, iż uzyskał od dyrekcji [...] LO w A potwierdzenie, iż w dniu 1 września 1998r. dyrekcja [...] LO zatrudniła poprzez mianowanie na stanowisko nauczyciela fizyki osobę z zewnątrz równocześnie przedłużając skarżącemu umowę na czas określony. Skarżący wskazał, iż już we wcześniejszych swoich pismach wywodził, iż oznacza to prawnie zmianę umowy o pracę na czas nieokreślony od 1 września 1998r. oraz spełnienie przez szkołę warunków umożliwiających mu uzyskanie mianowania w dniu 31 sierpnia 1999r. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 6 lipca 2010r. J. M. wyjaśnił, iż intencją jego wniosku złożonego do organu było uzyskanie od Prezydenta Miasta potwierdzenia tego, że z datą wejścia przepisów o zmianie Karty Nauczyciela w 2000r. nabył stopień nauczyciela mianowanego. Chodziło mu więc o wydanie zaświadczenia, a nie aktu stopnia awansu zawodowego. Skarżący przedłożył kopię decyzji w sprawie stwierdzenia uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z mocy prawa (na podstawie art. 9a ust. 3) oraz kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 13 kwietnia 2010r., sygn. akt II SA/Op 146/10. W piśmie z dnia 7 lipca 2010r. J. M. stwierdził, iż Wójt Gminy M. nie ma żadnych możliwości ani dobrej woli, by zbadać jego sprawę. Skarżący podniósł również, iż z posiadanych przez niego informacji wynika, że zarówno [...] Liceum Ogólnokształcące w A, jak i [...] Liceum Ogólnokształcące w A powinny były zatrudnić go na czas nieokreślony, i że przed dniem 6 kwietnia 2000r. spełniał warunki na uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego. Skarżący wskazał, iż z arkuszów organizacyjnych w/w szkół wynika, iż były w nich warunki do zatrudnienia go na czas nieokreślony oraz przez mianowanie. Na rozprawie w dniu 16 września 2010r. skarżący oświadczył, że od dnia 1 września 2010r. nie jest nigdzie zatrudniony jako nauczyciel. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość zaskarżonej decyzji Kuratora Oświaty, którą uchylono decyzję organu I instancji odmawiającą nadania J. M. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego i umorzono postępowanie w tej sprawie. W ocenie Sądu organ administracyjny rażąco naruszył w niniejszej sprawie art. 138 §1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 §1 kpa. W niniejszej sprawie organ, powołując się na art. 9b ust. 4 pkt 2 oraz ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela doszedł do przekonania, że organ I instancji nie był miejscowo właściwy do wydania decyzji. Kurator Oświaty stanął bowiem na stanowisku, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest organ prowadzący tę szkołę, w której nauczyciel w chwili wydania decyzji jest zatrudniony. Ponieważ zaś na dzień wydawania zaskarżonej decyzji skarżący pracował w gimnazjum w Z., uznano, że organem miejscowo właściwym do wydania decyzji był organ gminy M. Z tego powodu Kurator Oświaty uchylił decyzję organu I instancji czyli Prezydenta Miasta i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Mając na uwadze treść sentencji zaskarżonej decyzji należy zatem uznać, że Kurator Oświaty nieprawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości, uzasadniająca umorzenie postępowania przed organem I instancji. Jeżeli bowiem organ II instancji uważał, że organ I instancji nie był właściwy miejscowo do rozstrzygnięcia sprawy, winien był wydać decyzję uchylającą decyzję organu I instancji, w której wskazałby temu organowi prawidłowy sposób postępowania z wnioskiem wniesionym do organu niewłaściwego miejscowo, to jest konieczność przekazania tego wniosku organowi miejscowo właściwemu (art. 65 §1 kpa). Tymczasem w niniejszej sprawie Kurator Oświaty, zamiast wiążąco wskazać organowi I instancji konieczność przekazania sprawy organowi właściwemu, umorzył toczące się przed tym organem administracyjnym postępowanie. Tym samym zatem spowodował, że postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego uległo zakończeniu, pomimo że nie zostało przekazane do rozpoznania organowi właściwemu do jego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, wobec przyjęcia przez organ II instancji niewłaściwości organu I instancji, nie było żadnych podstaw prawnych do twierdzenia, że tego rodzaju wada stanowi o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego i istnieją podstawy do jego umorzenia. Zastosowana przez organ administracyjny błędna wykładnia art. 105 §1 kpa doprowadziła w niniejszej sprawie do wadliwego rozstrzygnięcia. Organ administracyjny zamiast zalecić przekazanie sprawy organowi właściwemu, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zakończył zatem sprawę z wniosku skarżącego, ale bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ właściwy. Wskazane powyżej rażące naruszenie art. 138 §1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 §1 kpa oraz art. 65 §1 kpa, stanowi w ocenie Sądu przesłankę nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tego powodu Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracyjny będzie musiał uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie ponownego orzekania. Kurator Oświaty będzie zatem musiał uwzględnić między innymi zmianę stanu faktycznego jaka nastąpiła w związku z tym, że skarżący od dnia 1 września 2010r. nie jest zatrudniony w żadnej szkole jako nauczyciel. Sąd w tym miejscu zauważa także, że przytoczone przez organ jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepisy art. 9b ust. 4 pkt 2 oraz ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela rzeczywiście wymieniają organy właściwe rzeczowo do nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, wbrew jednak twierdzeniom organu, te przepisy milczą na temat właściwości miejscowej tych organów. Rozważając ponownie kwestię właściwości organu do rozpoznania niniejszej sprawy i dokonując w tym celu interpretacji art. 9b ust. 4 pkt 2 oraz ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela, organ administracyjny uwzględnić będzie musiał w kontekście właściwości miejscowej także i to, że przepisy przejściowe wprowadzające w 2000r. zmianę do ustawy Karta Nauczyciela przewidywały 6-miesięczny termin na wydanie decyzji stwierdzających nabycie stopni awansu zawodowego z mocy prawa. Rozważając ponownie kwestię właściwości organu oraz dopuszczalności rozpoznania sprawy skarżącego, organ administracyjny będzie musiał ponadto uwzględnić wszystkie rozstrzygnięcia, które w sprawie skarżącego zapadły przed Kuratorem Oświaty i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w O. W razie bowiem stwierdzenia tożsamości podmiotowej i przedmiotowej tych spraw ze sprawą niniejszą, organ będzie musiał rozważyć ewentualne występowanie w niniejszej sprawie powagi rzeczy osądzonej. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.