III SA/Kr 90/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 1 i § 2 k.p.a., po rozpoznaniu odwołań E. P. oraz R. B. od decyzji Wójta Gminy K z dnia [...] 2014 r. znak: [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w K Gmina K oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0780 ha stanowiącej własność J. i B. G. z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi w operacie ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o pow. 0,0920 ha, stanowiącej własność E. P., nr [...] o pow. 0,1680 ha, stanowiącej własność R. B., nr [...] o pow. 0,1100 ha, stanowiącej własność E. i A. P., nr [...] o pow. 0,0355 ha, stanowiącej współwłasność: A. G., D. S. i J. P. (po 1/3 cz.), nr [...] o pow. 0,0140 ha, stanowiącej własność Gminy K, stwierdziło niedopuszczalność odwołania od wyżej wymienionej decyzji. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie pranym i faktycznym: Postanowieniem Wójta Gminy K z dnia [...] 2012 r. zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe. W wyniku przeprowadzonego postępowania została wydana - w trybie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej, jako ustawa) - decyzja z dnia 14.08.2013 r. orzekająca o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości. Z decyzją tą nie zgodzili się jednak B. i J. G. kwestionując ustalenia dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...], a działkami [...], [...] i [...] i stosownie do art. 33 ust. 3 ustawy, zażądali przekazania sprawy sądowi. Wniosek B. i J. G., wobec jego nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie - został zarządzeniem Sądu Rejonowego z dnia 23 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] zwrócony, a postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt [...] Sąd odrzucił wniosek B. i J. G. W postanowieniu tym Sąd stwierdził, że "decyzja Wójta Gminy K z dnia [...] 2013 r. z momentem skutecznego złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy rozgraniczeniowej przez Sąd przestała istnieć bowiem żądanie przekazania sprawy Sądowi jest środkiem bezwzględnie anulacyjnym". W związku z powyższym Wójt Gminy K wydał w dniu [...] 2014 r. ponownie decyzję znak: [...] orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiącej własność J. i B. G., położonej w K Gmina K oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Od tej decyzji odwołania (identycznej treści) złożyły R. B. i E. P. podnosząc, iż skoro prawomocnym postanowieniem Sąd Rejonowy zwrócił (z przyczyn formalnych) wniosek o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości, to zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 20.03.2013 r. postępowanie rozgraniczeniowe zostało dokonane przez organ administracji i dlatego skarżące wnoszą o nadanie decyzji klauzuli prawomocności. W odwołaniu zwrócono też uwagę, że w obrocie prawnym pozostaje wydana w tej samej sprawie decyzja z dnia [...] 2013 r. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Wójta Gminy K z dnia [...] 2014 r. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczące rozgraniczenia nieruchomości, nie przewidują wniesienia na drodze administracyjnej odwołania od decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, wydawanych przez organ I instancji w trybie art. 33 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie art. 33 ust. 3 ustawy, strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Przepis ten - zgodnie z przyjętym orzecznictwem (wyrok NSA II SA 1407/97 LEX nr 41282 z dnia 16.03.1998 r.) jest szczególną regulacją prawną i z jego treści wynika, że możliwość zgłoszenia żądania przekazania sprawy sądowi wyłącza możliwość wniesienia odwołania w trybie postępowania administracyjnego, a sprawa w tym toku się kończy, a rozpoczyna się postępowanie sądowe. Oznacza to, że w sytuacji, gdy ustawodawca wskazał sąd jako właściwy do rozpoznawania tego rodzaju spraw, po wydaniu decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości sprawa nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Ustalony bowiem przebieg granic między gruntami nie może być przedmiotem oceny przed organem odwoławczym. Jeżeli zaś strony nie wniosły żądania przekazania sprawy sądowi - stosownie do postanowienia art. 33 ust. 3 - wówczas decyzja o rozgraniczeniu staje się prawomocną decyzją ostateczną. Oznacza to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej, więc odwołanie od tej decyzji nie przysługuje. Sprawa taka nie może być - poza trybem nadzwyczajnym, określonym w art. 145 k.p.a. (dot. wznowienia postępowania) i art. 156 k.p.a. (dot. stwierdzenia nieważności decyzji) - ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. B. domagała się uchylania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że postępowanie będące kontynuacją postepowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia zostało zakończone prawomocnym zwrotem wniosku o rozgraniczenie z uwagi na upływ terminu do uzupełnienia braków formalnych przez B. G. i J. G. Natomiast Wójt Gminy K w dniu [...] 2014 r. wydał kolejną decyzje o rozgraniczeniu, pomimo tego, że taka decyzja już w obrocie funkcjonuje i nie została uchylona ani zmieniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęte postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze, stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Wójta Gminy K z dnia [...] 2014 r. orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w K Gmina K oznaczonej w operacie ewidencji gruntów, jako działka nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi. Zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Zasada ta, na gruncie procedury administracyjnej, znajduje odzwierciedlenie m. in. w treści art. 127 § 1 k.p.a., który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Wyjątki od zasady dwuinstancyjności oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Stosownie natomiast do art. 33 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (ust. 1). Wydanie decyzji poprzedza m. in. dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami (ust. 2 pkt 1). Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (ust. 3). Takie brzmienie przepisu oznacza, że żądanie strony niezadowolonej z rozgraniczenia orzeczonego decyzją administracyjną przekazania sprawy sądowi powszechnemu wyklucza zastosowanie trybu odwoławczego przewidzianego w k.p.a. W związku z tym powołany przepis art. 33 ust. 3 ustawy należy traktować jako lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. dotyczących odwołań od decyzji. W konsekwencji stwierdzić należy, że w sprawach o rozgraniczenie mamy do czynienia z odstępstwem od naczelnej zasady postępowania administracyjnego - zasady dwuinstancyjności. Administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe ma charakter jednoinstancyjny i pomimo tego, że mamy do czynienia z dwoma etapami: postępowaniem administracyjnym i sądowym, sprawa o rozgraniczenie pozostaje sprawą cywilną. Decyzja Wójta Gminy K z dnia [...] 2014 r. zawiera pouczenie o środkach odwoławczych, w szczególności prawidłowe pouczenie o żądaniu przekazania w terminie 14 dni niniejszej decyzji do sądu powszechnego oraz nieprawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia przez strony w terminie 14 dni odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazać jednak należy, że pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych jest tym elementem decyzji, który nie wpływa na jej ważność. Wada w tym zakresie nie jest zaliczana do wad istotnych decyzji, zatem może być ona, stosownie do postanowień art. 111 k.p.a., usunięta w ramach rektyfikacji decyzji administracyjnej. Z całą pewnością błędne pouczenie o środkach odwoławczych nie powoduje, że strona nabywa prawo do wniesienia odwołania, pomimo, że prawo takie nie wynika z obowiązujących przepisów prawnych. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 33 ust. 3 powołanej ustawy, stronie niezadowolonej z ustalenia przebiegu granicy służy jedynie uprawnienie do żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji rozgraniczeniowej. Natomiast przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym sprawa taka mogłaby być przedmiotem rozpoznania tylko w przypadku gdyby strona domagała się przeprowadzenia postepowania w trybie nadzwyczajnym, określonym w art. 145 k.p.a (wznowienia postępowania) lub art. 156 k.p.a. (stwierdzenie nieważności). W innych przypadkach brak ku temu podstaw prawnych. W przedmiotowej sprawie żadna z osób składających odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wystąpiła z żądaniem o wszczęcie postepowania o stwierdzenie nieważności lub wznowienie powstępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy K z dnia [...] 2014 r. Z tych względów skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.