III SA/Kr 901/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2019 r. w sprawie ze skargi "[...]" M. E., M. K. Spółka Jawna na notę księgową Prezydenta Miasta z dnia 11 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie Krakowa postanawia: 1. skargę odrzucić; 2. zwrócić na rzecz strony skarżącej "[...]" M. E., M. K. Spółka Jawna wpis od skargi w kwocie 282 (dwieście osiemdziesiąt dwa) złote. Zarząd Transportu Publicznego, działając w imieniu Prezydenta Miasta, wydał w dniu 11 lipca 2019 r. notę księgową nr [...], zgodnie z którą strona skarżąca "[...]" M. E., M. K. Spółka Jawna miała uiścić opłatę w wysokości 7 030,10 zł za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie K w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. Pismem z dnia 25 lipca 2019 r. strona skarżąca wniosła skargę na powyższą notę księgową do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się jej uchylenia, względnie stwierdzenia jej bezskuteczności. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przystępując do rozpatrywania skargi sąd administracyjny jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ustalenia, czy jest ona dopuszczalna z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Podstawę wystawienia noty księgowej w rozpatrywanej sprawie stanowi przepis art. 16 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2016) zgodnie z którym w transporcie drogowym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców mogą być pobierane opłaty. Za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad. Na terenie Gminy Miejskiej Kraków obowiązuje uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2011 r. Nr XI/98/11 w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Miejska Kraków (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2011 r. nr 189, poz. 1504). Działanie organu administracji uzasadniające objęcie tego działania kontrolą sądu administracyjnego musi przede wszystkim mieć charakter władczy. Tej cechy nie można przypisać czynności polegającej na wystawieniu noty księgowej. W ocenie Sądu przedmiotowa nota księgowa nie może stanowić samoistnego źródła obowiązku danego przewoźnika. O charakterze administracyjnym konkretnego działania organu przesądzają trzy cechy: podjęcie go w sprawie indywidualnej, charakter publicznoprawny i związek z uprawnieniem lub obowiązkiem wynikającym z przepisu prawa. Zdaniem Sądu przedmiotowa nota księgowa nie spełnia trzeciej przesłanki, gdyż nie może stanowić samoistnego źródła obowiązku danego przewoźnika wynikającego z przepisu prawa. Powołane wyżej przepisy ustawy o publicznym transporcie drogowym wprowadzają co prawda obowiązek uiszczania opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, niemniej przepisy te nie określają wprost jakiego rodzaju czynność bądź akt miałby wyrazić obowiązek przewoźnika w zakresie uiszczenia opłaty. Nie jest nim na pewno nota księgowa. Ponadto należy zwrócić uwagę na okoliczność, że dochodzenie nieuiszczonej opłaty następuje w trybie przepisu art. 2 i następne ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438). Konkretyzacja wymaganej kwoty następuje w tytule wykonawczym, którego wystawienie poprzedza upomnienie (art. 15 § 1 w/w ustawy). W ocenie Sądu, przedmiotowa nota księgowa ma wyłącznie walor informacyjny co do niewykonanej powinności uiszczenia opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, stanowiąc zarazem wezwanie do uiszczenia wymaganej kwoty. Z tego względu nota księgowa nie wchodzi w zakres aktów czy czynności podlegających kognicji sądu administracyjnego. Reasumując, nota księgowa nie wywołuje skutków prawnych w sferze praw i obowiązków podmiotu, do którego jest skierowana. Natomiast obrona przed ewentualnym niezgodnym z prawem działaniem organu w sprawie opłat za korzystanie z przystanków lub dworców powinna być realizowana na etapie postępowania egzekucyjnego z wykorzystaniem przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środków prawnych, w tym zarzutów. Sąd administracyjny zgodnie z powołanym na wstępie przepisem art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. dokonuje kontroli postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż sprawa będąca przedmiotem skargi pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.