III SA/Kr 906/07
WyrokWSA w Krakowie2008-04-09
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich za rok 2005 było zasadne w oparciu o ustalenia kontroli przeprowadzonej w 2006 roku, dotyczące działek rolnych oznaczonych kodem DR 10?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania w sprawie płatności za 2005 rok było zasadne, ponieważ kontrola z 2006 roku ujawniła nowe okoliczności faktyczne (działki z kodem DR 10), które istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji i miały istotny wpływ na jej treść. Ustalenia te, dotyczące braku utrzymania działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., stanowiły podstawę do ponownego rozpatrzenia wniosku i obniżenia przyznanej płatności.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora ARiMR w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich za 2005 rok, wydaną po wznowieniu postępowania. Wznowienie nastąpiło w wyniku kontroli z listopada 2006 r., która wykazała rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią gruntów. Kontrola ta wykazała, że część działek rolnych (oznaczonych kodem DR 10) nie spełniała wymogów utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co skutkowało trwałym wykluczeniem ich z płatności. W wyniku wznowienia postępowania, organ I instancji uchylił pierwotną decyzję i orzekł o przyznaniu płatności w obniżonej wysokości. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował zasadność wznowienia postępowania i wyniki kontroli, podnosząc m.in. zarzut niemożności przeprowadzenia kontroli na dużej powierzchni w jeden dzień oraz brak zawiadomienia o kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności skargę oddala
Z. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] wydaną po wznowieniu postępowania w sprawie płatności bezpośrednich za rok 2005r..Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: W dniu 20 maja 2004r. Z. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za 2004r.. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] nr [...] przyznano producentowi płatności bezpośrednie za 2004r. z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej kwotę 51499,85 zł, a z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej kwotę 71619,84 zł. Ustalone kwoty płatności zostały producentowi wypłacone. W dniu 13 maja 2005r. Z. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za 2005r. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] nr [...] przyznano producentowi płatności bezpośrednie za 2005r. z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej 59026,50 zł, a z tytułu uzupełniającej Płatności Obszarowej kwotę 74071,70 zł. Ustalone kwoty płatności zostały producentowi wypłacone.
W dniu [...] Z. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za 2006r. W dniu 28 listopada 2006r. w gospodarstwie Z. S. została przeprowadzona kontrola na miejscu. Kontrola została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Wskazana kontrola wynikała z manualnego typowania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego w ramach kampanii 2006r. Przeprowadzona kontrola wykazała znaczne rozbieżności powierzchni deklarowanej we wnioskach o przyznanie płatności bezpośrednich, a powierzchnią faktycznie uprawnioną do płatności. W oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli organ I instancji wznowił postępowania w sprawach zakończonych decyzjami przyznającymi płatności bezpośrednie za 2004r i za 2005r. Nadto wyniki przeprowadzonej kontroli zadecydowały o rozstrzygnięciu wniosku o przyznanie płatności za 2006r. Po wznowieniu postępowania w sprawie płatności za 2004r. decyzją z dnia [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję z dnia [...] o przyznaniu płatności za 2004r. i orzekł o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości tj z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej kwotę 35581,68 zł, a tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej w kwocie 49 482, 75 zł. Dyrektor Oddziału Regionalnego decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Kr 905/07 odrzucił skargę.
Po wznowieniu postępowania w sprawie płatności za 2005r. decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję z dnia [...] o przyznaniu płatności za 2005r. i orzekł o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości tj z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej kwotę 42061,50 zł, a z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej w kwocie 52782,51 zł. Dyrektor Oddziału Regionalnego decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S. Skarga ta jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Po rozpatrzeniu wniosku w sprawie płatności za 2006r. decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania płatności. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 listopada 2007r. sygn. III SA/Kr 904/07 odrzucił skargę. Natomiast w rozpoznawanej sprawie, organ I instancji po wznowieniu postępowania w sprawie płatności za 2005r. decyzją z dnia [...] orzekł o uchyleniu decyzji o przyznaniu płatności z dnia [...] i orzekł o przyznaniu płatności w obniżonej wysokości. We wniosku o przyznanie płatności za 2005r. zgłoszona została następująca powierzchnia gruntów: co do Jednolitej Płatności Obszarowej 267,67 ha , a co do płatności uzupełniającej 262,48 ha. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w której przyznano producentowi płatności bezpośrednie w następującej wysokości z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej w kwocie 59026,50 zł., a z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej w kwocie 74071,70 zł. W dniu 28 listopada 2006r. w gospodarstwie Z. S. została przeprowadzona kontrola na miejscu. Kontrola została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR . Jak wynika z akt sprawy w gospodarstwie skarżącego miała miejsce kontrola w dniach 25-27 sierpnia 2004r., kontrola ta była przeprowadzona przez firmę zewnętrzną [...] Sp. z o.o. z G., kontrola ta nie stwierdziła nieprawidłowości. Natomiast wytypowanie gospodarstwa skarżącego do kontroli w 2006r. spowodowane został z jednej strony wielkością zadeklarowanych do płatności obszarów, z drugiej zaś strony kontrola przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu OR ARiMR miała również charakter kontroli sprawdzającej w stosunku do wykonawcy zewnętrznego. Kontrole tego typu przeprowadzane obowiązkowo w stosunku do jednostek zewnętrznych uczestniczących w kontrolach na miejscu w gospodarstwach producentów rolnych mają również na celu sprawdzenie rzetelności wykonywania w/w kontroli. Kontrola przeprowadzona w 2006r. dotyczyła całego gospodarstwa i miała charakter zasadniczy. Przeprowadzono ją metodą inspekcji terenowej sprawdzając początkowo ok. 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych we wniosku. Ponieważ wykryto nieprawidłowości zakres kontroli działek rolnych został zwiększony do wszystkich zadeklarowanych działek. Jak wynika z protokołu kontroli powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do JPO wynosiła 258,40 ha, a powierzchnia stwierdzona 102,03 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do UPO wynosiła 258,11 ha, a stwierdzona 101,74 ha. Działkom rolnym będącym przedmiotem kontroli przypisano następujące kody: DR 10, DR 14, DR 18, DR 21, DR 23, DR 25. W wyniku wznowionego postępowania rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za 2005r. organ I instancji w części uwzględnił wyniki kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2006r.. Mianowicie z wniosku dotyczącego płatności za 2005r. zostały wykluczone nie wszystkie działki rolne co do których stwierdzono nieprawidłowości w protokole kontroli z dnia 28 listopada 2006r., ale tylko te działki rolne którym został przypisany kod DR 10. Zgodnie z objaśnieniami kodów pokontrolnych działek rolnych, kod DR 10 oznacza " Cala działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Kod sankcjonujący, skutkujący trwałym wykluczeniem działki rolnej z płatności". Kod DR 10 został przypisany następującym działkom rolnym: GL, OZ, LG, MW, NA, NI, HA, MT, NL, PA, MR, OT, NF, IU, MO, IS, ND, LH, DE, LC, IW, LD, MP, MZ, IZ, DG, NG, LI, NK, MU, NH, NM, HB, HD, MS, NE, NŁ, HU, DF, ŁO, FB, NC, NB, według oznaczenia zawartego w wniosku o przyznanie płatności za 2006r. a, który obejmuje 462 działki rolne. Łączna powierzchnia działek rolnych niespełniających warunków do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, wyłączona z płatności ze względu na nieprawidłowości określone w protokole czynności kontrolnych z dnia 28 listopada 2006r. kodem DR 10 będąca sumą powierzchni poszczególnych działek rolnych wymienionych powyżej wynosi 23,49 ha. Powołano art. 143b ust. 4 Rozporządzenia rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2592/2001, jedynie obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. objęty jest systemem jednolitej płatności obszarowej państwa członkowskiego, niezależnie czy od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Podano, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli w przypadku JPO wynosi 12,80%. Zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa rozporządzenia (Dz.Urz.WE Nr L 345 z 20.11.2004r. str.1 ze zm.) jeżeli różnica między powierzchnia działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę powierzchni działek. Kwota przyznanej płatności z tytułu JPO po uwzględnieniu pomniejszeń wynosi 42061,50 zł. ( w stosunku do pierwotnej decyzji zmniejszono o 11 331,00 zł). Z kolei odnośnie UPO podano, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosi 10,61%. Podstawę prawną zastosowania sankcji stanowi art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. WE L Nr 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm). Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostanie zmniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę powierzchni działek. natomiast w przypadku gdy różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wynosi 20% lub więcej, odmawia się przyznania płatności. Kwota przyznanej płatności z tytułu UPO po uwzględnieniu pomniejszeń wynosi 52 782, 51 zł ( w stosunku do pierwotnej decyzji zmniejszono o 14219,15 zł). Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył Z. S. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 77 § 1 kpa, art. 79 § 1 i 2 kpa. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że niepodobieństwem jest aby kontrola przeprowadzona w dniu 28 listopada 2006r. mogła dostarczyć w pełni wiarygodnych dowodów na okoliczność w jakim stanie utrzymane były przedmiotowe grunty w dniu 30 czerwca 2003r. Nadto kontrola trwała jeden dzień nie mogła zatem objąć powierzchni gruntów 245,03 ha, a ponadto przeprowadzona została zbyt późno, albowiem w okresie zimowym kiedy nie sposób jest dokonać właściwej oceny. Wskazał ponadto, że kontrola przeprowadzona w dniach 25-27 08.2004r. nie wykazała nieprawidłowości. Zarzucił również, iż nie został powiadomiony o listopadowej kontroli. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymano argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Odnośnie podniesionych zarzutów w odwołaniu stwierdzono, że niezasadny jest zarzut dotyczący braku zawiadomienia strony o przeprowadzeniu kontroli, albowiem przepisy szczególne pozwalają na przeprowadzenie kontroli bez zawiadomienia strony. Mianowicie zgodnie z art. 25 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. " Kontrolę na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych wypadków". Z powyższego przepisu wynika, że zasadą są kontrole niezapowiedziane. Odnośnie zarzutu czasu trwania kontroli organ II instancji wskazał, że data 28 listopada 2006r. odnosi się do dnia rozpoczęcia kontroli nie zaś jak podnosi skarżący do czasu jej trwania. Dowodem tego jest nośnik CD na którym znajdują się zdjęcia fotograficzne przedstawiające obraz kontrolowanych działek wraz z datą zrobienia zdjęcia. Nadto na str. 4/6 protokołu z czynności kontrolnych znajduje się pouczenie o możliwości zgłoszenia uwag do protokołu w terminie 14 dni od otrzymania kopii protokołu, tymczasem skarżący nie zgłosił żadnych uwag. Odnośnie zaś zarzutu podniesionego w odwołaniu, a dotyczącego rozbieżności pomiędzy wynikami kontroli, które miały miejsce w gospodarstwie skarżącego w roku 2004 i w 2006 podkreślono, że organ administracji publicznej zobowiązany jest do zbadania wszelkich dowodów w sprawie i niewątpliwie musiał rozpatrzyć nowe dowody i okoliczności faktyczne sprawy. Kontrole Biura Kontroli na Miejscu danego Oddziału Regionalnego ARiMR służą badaniu rzetelności kontroli przeprowadzanych przez instytucje zewnętrzne. Stwierdzenie przez odwołującego się , że późniejsze dowody nie mogą być konfrontowane z wcześniejszymi kolidowałoby z naczelną zasadą wyrażoną w art. 7 kpa.
Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł analogiczne argumenty jak w odwołaniu od decyzji. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono:
Inspektorzy terenowi w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 28.11.2006r części działek rolnych przypisali kod DR l0. W przypadku działek co do których stwierdzono ten kod, ich wykluczenie z płatności wynika z brzmienia art. 1. ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, T nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 oraz (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE Nr L 270 z października 2003 r.). Zgodnie z nim: "Obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję ".
Działki takie są trwale wykluczane na stałe z płatności, tzn. nie można ich deklarować do płatności bezpośrednich, nawet w przypadku doprowadzenia gruntów do dobrej ki rolnej. Kod ten przypisywany jest do działek, które w sposób oczywisty nie mogły być uprawiane na dzień 30.06.2003r, ponieważ znajdują się na nich np. lasy, wieloletnie zakrzewienia, budynki, oczka wodne itp. Tak więc nie ma żadnego znaczenia, że kontrola odbyła się w roku 2006. Nie oceniała ona bowiem w tym przypadku wielkości działek rolnych ani upraw występujących na gruncie 30.06.2003, ani też w roku 2005, ale fakt, że prowadzenie działalności rolniczej na działkach obarczonych kodem DR l0 w 2003 było po prostu niemożliwe.
I właśnie te ustalenia stały się podstawą do wznowienia w dniu 22.02.2007r. postępowania w sprawie [...] o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Bowiem zgodnie z Art. 145. § l.pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w wydania decyzji, nie znane organowi, który wydal decyzję.
Reasumując, tylko te ustalenia (kod DR10) wynikające z protokołu z kontroli na miejscu nr [...] stały się podstawą wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Ustalenia dotyczące innych działek rolnych zadeklarowanych przez Pana Z. S. we wniosku na rok 2006 nie miały - bo mieć nie mogły - na to żadnego wpływu. Odnosząc się do zarzutu Strony, jakoby niemożliwym było przeprowadzenie kontroli na tak dużym areale (254,03 ha) w ciągu jednego dnia (gdyż tyle zdaniem Z. S. trwała kontrola), należy stwierdzić, że data 28.11.2006r. odnosi się do dnia rozpoczęcia kontroli, nie zaś czasu jej trwania. Dowodem na to jest nośnik CD, na którym znajdują się zdjęcia przedstawiające obraz kontrolowanych działek. Nadto skarżący otrzymał kopię protokołu z dnia 28.11.2006r., i wielokrotnie miał prawo wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego:
1. Protokół pokontrolny o nr [...] został przekazany Stronie listem poleconym z dnia 12-01-2007 r.. W protokole znajduje się adnotacja informująca adresata, że zgodnie z art. 28 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. może zgłosić swoje uwagi do wyników kontroli osobiście lub listownie w terminie 14 dni od otrzymania kopii protokołu.
2 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie [...] umożliwił Panu Z. S. wypowiedzenie się co do zebranego w jego sprawie materiału dowodowego, umieszczając w nim zapis: "Strona ma prawo czynnego udziału, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania czynnego udziału w przeprowadzaniu dowodu".
3 W dniu 17.04.2007r. zostało wystosowane do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień (odebrane 19.04.2007r.), w wyniku którego Pan Z. S. w dniu 27.04.2007 r. złożył korektę wniosku i miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
4. W dniu 15.05.2007r. zostało wystosowane do Strony drugie wezwanie do złożenia wyjaśnień (odebrane 16.05.2007r.), w wyniku którego Pan Z. S. w dniu 22.05.2007 r. złożył korektę wniosku i miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
5. W dniu 17.07.2007r. została wysłana do Strony informacja (odebrana w dniu 19.07.2007r.) o zebraniu materiału dowodowego, na podstawie którego zostanie wydana decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 w pomniejszonej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w rozpoznawanej sprawie jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność faktyczna miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji, przy czym nie była znana organowi. Pojawienie się zatem istotnych nowych okoliczności faktycznych ma podstawowe znaczenie dla wznowienia postępowania. Należy jednak przy tym dodać, że ujawnione istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą równocześnie być nowe co oznacza, że zostały po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji. Nie ma przy tym znaczenia , czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy tez z zamierzonego nieujawnieni ich przez stronę. Nie można by zatem wznowić postępowania, gdyby okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były znane organowi wcześniej, mielibyśmy wtedy bowiem do czynienia z odmienną oceną zgromadzonego materiału dowodowego po wydaniu decyzji, którą organ jest przecież związany. Nie może także stanowić przesłanki do wznowienia postępowania nowa wykładania przepisów prawnych, nie jest ona bowiem nowym dowodem ani nowym faktem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Warunkiem wznowienia postępowania jest także fakt istnienia omawianych okoliczności faktycznych i dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się decyzją ostateczną. W przedmiotowej sprawie podstawą wznowienia postępowania było wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych. Tymi istotnymi dla sprawy nowymi okolicznościami faktycznymi było uzyskanie przez organ informacji dotyczących działek rolnych objętych na przestrzeni lat 2004, 2005 wnioskami o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Te nowe okoliczności faktyczne ujawnione zostały w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w listopadzie 2006r.. Należy wyraźnie zaznaczyć, że okoliczności faktyczne ustalone w trakcie kontroli miały dwojaki charakter: z jednej strony wskazywały, że niektóre z zgłoszonych we wniosku działek rolnych, te które oznaczone zostały kodem DR 10 w ogóle od samego początku tj począwszy od płatności na 2004r. nie kwalifikowały się do objęcia systemem płatności bezpośrednich, z drugiej zaś strony wskazywały i takie działki rolne oznaczone innymi kodami niż DR 10, które w dacie kontroli nie nadawały się do objęcia systemem płatności bezpośrednich, natomiast co do tych działek rolnych nie można stwierdzić i przesądzić, czy mogły być przedmiotem płatności bezpośrednich za 2004r. i 2005r.. Stąd też tymi nowymi okolicznościami faktycznymi uzasadniającymi wznowienie postępowania w sprawie płatności za 2005r., były wyłącznie okoliczności dotyczące działek rolnych oznaczonych kodem DR 10, które stwierdzone zostały w czasie kontroli w listopadzie 2006, ale istniejące już w dniu wydania decyzji z dnia [...] przyznającej płatności za 2005r.. Dlatego też wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] było zasadne. Konsekwencją wznowionego postępowania było orzeczenie o uchyleniu decyzji z dnia [...] i orzeczenie w sprawie wniosku o przyznanie płatności za 2005r.
Skarżący generalnie co do zasady kwestionuje wyniki kontroli z listopada 2006r., ale nie podnosi i nie wskazuje konkretnych zarzutów dotyczących nieprawidłowości w przypisaniu kodów poszczególnym działkom rolnym. Natomiast swoje zarzuty opiera na założeniu, że skoro kontrola przeprowadzona w gospodarstwie rolnym w 2004r. nie wykazała nieprawidłowości, to oznacza to, że w 2006r. również takich nieprawidłowości nie było. Takie założenie jest z gruntu niezasadne, albowiem z góry eliminuje możliwość przeprowadzenia ponownej kontroli w sytuacji gdy taka kontrola miała już miejsce. Tym czasem przeprowadzenie kolejnej kontroli w tym samym gospodarstwie może wynikać z różnorodnych przyczyn: jedną z nich może być podnoszona przez organ konieczność sprawdzenia prawidłowości postępowania w przeprowadzeniu kontroli przez firmy zewnętrzne, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie w 2004r., gdzie kontrolę przeprowadzała firma [...] Sp. z o.o. Inną przyczyną uzasadniającą przeprowadzenie ponownej kontroli, jest okoliczność, że stan faktyczny w gospodarstwie rolnym w sprawie przyznania płatności bezpośrednich może ulegać zmianom. To strona decyduje bowiem w jaki sposób w danym roku będzie korzystać z posiadanych przez siebie gruntów rolnych jak ukształtuje działki rolne na posiadanych gruntach jak je będzie wykorzystywać i czy będzie je utrzymywać w dobrej kulturze rolnej. Tym samym kontrola przeprowadzona w gospodarstwie rolnym w danym roku, nie tylko nie wyłącza możliwości przeprowadzenia ponownej kontroli, ale również możliwa jest sytuacja, że wyniki kontroli z przyczyn wskazanych wyżej mogą być różne.
Niewątpliwie słusznie podnosił skarżący, że kontrola prowadzona w gospodarstwie rolnym w listopadzie 2006r. nie zawsze może stanowić źródło informacji o pełnym stanie faktycznym w gospodarstwie rolnym jaki miał miejsce w 2004r. czy w 2005r.. Stąd też stwierdzone w czasie kontroli w listopadzie 2006r. rozbieżności w zakresie powierzchni deklarowanej do płatności bezpośrednich we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną wynoszące około 150 ha stały się podstawą do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności, ale tylko za 2006r., a więc tylko w sprawie, która się wówczas toczyła w zwykłym trybie przed organem I instancji. Natomiast w przedmiotowej sprawie tj w sprawie po wznowieniu postępowania w sprawie płatności za 2005r. wzięte zostały pod uwagę tylko niektóre ustalenia dokonane podczas kontroli w listopadzie 2006r., a mianowicie wyłącznie te, które dotyczyły działek rolnych, którym przypisano kod DR 10, a więc działki które bezsprzecznie nie kwalifikowały się do dopłat bezpośrednich z mocy wspomnianego wyżej art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003r. z dnia 29 września 2003r.
Nietrafny jest zarzut skarżącego, że przeprowadzenie kontroli w gospodarstwie rolnym bez uprzedniego zawiadomienia skarżącego prowadzi do naruszenia prawa. W przypadku kontroli sprawowanych w gospodarstwie rolnym zastosowanie mają przepisy szczególne, a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Mianowicie zgodnie z art.25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. " Kontrolę na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych wypadków". Z powyższej regulacji wynika podstawowa zasada, że kontrola w gospodarstwie rolnym prowadzona jest bez uprzedniego zawiadomienia strony. To na zasadzie wyjątku organ może, ale nie musi zawiadomić strony o kontroli, jeżeli nadto spełnione są przesłanki określone wyżej.
Konsekwencją wyjścia na jaw nowych istotnych okoliczności faktycznych w sprawie płatności bezpośrednich za 2005r. było uchylenie decyzji z dnia [...] przyznającej płatności i ponowne orzeczenie w sprawie płatności za 2005r. w pomniejszonej wysokości.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców /Dz.Urz.WE Nr L 345 z 20.11.2004r. str.1 ze zm./, oraz art. 50 ust. 3, Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 796/2004r. z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady /WE/ Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników /Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04. 2004r., str.18 ze zm./.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał stan prawny w oparciu o który wydana została zaskarżona decyzja. Powyższe obliczenia zdaniem Sądu zostały przeprowadzone prawidłowo.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało by wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stąd też zdaniem Sądu podnoszone w skardze zarzuty należy uznać za bezzasadne, a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło