III SA/Kr 908/19

|Sygn. akt III SA/Kr 908/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec (spr.), Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Barbara Pasternak, Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r., sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 lipca 2019 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2019 r. znak: [...] ustalającą dla J. S. (w skrócie skarżącego) od dnia 1 czerwca 2019 r. odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej na kwotę 1157,01 zł miesięcznie (odpłatność za maj 758,20 zł). Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 8, 60 i 61 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U z 2018 r., poz. 2096). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny sprawy: Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2019 r. znak [...], po otrzymaniu postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich o umieszczeniu skarżącego w domu pomocy społecznej bez jego zgody, orzekł o skierowaniu skarżącego do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2019 r. znak: [...] umieścił skarżącego w Domu Pomocy Społecznej dla Osób Psychicznie Chorych. Z kolei decyzją z dnia 30 maja 2019 r. znak: [...] Wójt Gminy ustalił miesięczną opłatę za pobyt w ww. domu, wskazując, że opłata za maj 2019 r. wynosi kwotę 758,20 zł a odpłatność od dnia 1 czerwca 2019 r. wynosi kwotę 1157,01 zł miesięcznie. Organ przedstawił zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w oparciu o przepis art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w tym zasadę ponoszenia opłaty za pobyt w pierwszej kolejności przez mieszkańca domu w kwocie nie większej niż 70 % jego dochodu. Ustalając wysokość dochodu skarżącego organ przyjął, że otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 1157,01 zł, oraz ze względu na posiadanie gospodarstwa rolnego o pow. 2, 6558 ha przeliczeniowego, doliczył dochód z tego tytułu w kwocie 817,99 zł. I wskazał jako łączny dochód kwotę 1975,00 zł. Zgodnie z zarządzeniem Wójta Gminy z dnia 7 lutego 2019 r. pełny koszt pobytu w Domu Pomocy Społecznej dla Osób Przewlekle Psychicznie Chorych w 2019 r wynosi kwotę 3780 zł. Organ wprawdzie wyliczył, ze 70 % dochodu skarżącego to kwota 1382,50 zł, natomiast z uwagi na okoliczność, że skarżący otrzymuje rentę netto w wysokości 1157,01 zł organ zmniejszył kwotę przypadającą do zapłaty przez skarżącego do kwoty 1157,01 zł, co dało w rezultacie 58,58 % dochodu skarżącego. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący podniósł zarzuty dotyczące ustalenia wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego, wskazując, że faktycznie nie osiąga z niego żadnych dochodów, jedynie posiada obciążenia podatkowe. Realnym dochodem pozostaje renta rodzinna w kwocie 1157,01 zł. Z tego powodu domagał się przeliczenia kwoty przypadającej do zapłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w stosunku do kwoty 1157 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji, podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji, wskazując, że zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania (...). Jak stanowi przepis art. 8 ust. 4 do dochodu ustalonego zgodnie z ust 3 nie wlicza się między innymi dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Gospodarstwo skarżącego jest większe wynosi, bowiem ponad 2 ha przeliczeniowe, zatem w świetle ww. przepisów dochód z tego gospodarstwa należy doliczyć do dochodu skarżącego. Zgodnie z przepisem art. 8 ust 9 ustawy, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód w wysokości 308,00 zł. Obliczony w ten sposób dochód J. S. wynosi łącznie 1975,00 zł. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił, że decyzja jest krzywdząca z tego względu, iż po opłaceniu kosztów pobytu w domu pomocy społecznej faktycznie zostaje pozbawiony środków do życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j., Dz.U. 2017, poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz.U. z 2018 r., poz. 1308, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przeprowadzona według powyższych zasad sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Sąd badając sprawę stwierdził bowiem, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2019 r. znak: [...], wydana na podstawie art. 8, 60 i 61 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U z 2018 r., poz. 2096), którą utrzymano mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2019 r. znak: [...] ustalającą dla J. S. od dnia 1 czerwca 2019 r. odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej na kwotę 1157,01 zł miesięcznie (odpłatność za maj 758,20 zł). Wyjaśnienie rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie wymaga poprzedzenia wywodami prawnymi natury ogólnej. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej niezbędne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego w zgodzie z regułami ustanowionymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Obowiązek właściwego zbadania sprawy oraz uzasadnienia wydanego w konsekwencji rozstrzygnięcia wiąże się z jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada przekonywania. Zgodnie z powołanym przepisem organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym treść uzasadnienia decyzji winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości tego rozstrzygnięcia przez sąd. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (tytułem przykładu por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia Zaskarżona decyzja nie spełnia opisanych wyżej wymogów. W niniejszej sprawie kluczową kwestią jest wysokość dochodu skarżącego determinująca uzyskanie wnioskowanego przez niego świadczenia ze środków pomocy społecznej tj. ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej (dalej jako "DPS"). W zakwestionowanej decyzji Kolegium ustaliło, że dochód J. S., ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3, 4 i 9 ustawy o pomocy społecznej, wynosi łącznie 1975,00 zł. Pełny koszt pobytu w Domu Pomocy Społecznej dla Osób Przewlekle Psychicznie Chorych w 2019 r., wynosi zgodnie z zarządzeniem Wójta Gminy z dnia 7.02. 2019r. - 3780,00 zł. Zatem 70% tego dochodu to kwota 1382,50 zł. Sąd kontrolując prawidłowość ustalonego przez organ dochodu strony dokonał własnych obliczeń i w oparciu o te wyniki stwierdził, że wyliczenia organu są odmienne. W tej sytuacji powstała uzasadniona wątpliwość co do zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a stricte prawidłowości dokonanych obliczeń. Sposób wyliczenia dochodu oraz poszczególne jego składniki powinny zostać szczegółowo wykazane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia i znajdować odzwierciedlenie w dowodach dołączonych do akt sprawy. Należy podkreślić, że wszędzie tam, gdzie wydanie decyzji uzależnione jest od dokonania obliczeń i wykonania działań matematycznych, działania te powinny być wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w taki sposób, by możliwa była weryfikacja prawidłowości przeprowadzonych obliczeń. Nadto również, z tego samego powodu tj. umożliwienia kontroli Sądu, organ powinien podać i wyjaśnić podstawę prawną dokonanych obliczeń. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji podał ogólnikowe obliczenia bez wykazania podstawy przyjęcia konkretnych wartości liczbowych. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. określa niezbędne elementy uzasadnienia decyzji, nakazując w uzasadnieniu faktycznym w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne powinno zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak podkreślił WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 27 sierpnia 2010 r., II SA/Rz 422/10, Lex Nr 737786, uzasadnienie decyzji przedstawiać powinno przebieg procesu decyzyjnego stosowania przepisów prawa administracyjnego materialnego jak i procesowego prezentując rozumowanie, które było udziałem organu administracji na etapie ustalania podstaw prawnych właściwych dla sprawy, czynności i rozumowanie organu administracji na etapie ustalania okoliczności faktycznych sprawy oraz przesłanki, które według organu zadecydowały o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji. Standardów tych nie spełnia zaskarżona decyzja, a wskazane naruszenia przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie tej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy prawidłowo sporządzi uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia mając na uwadze wskazania Sądu zawarte powyżej. Dopiero tak sporządzone uzasadnienie decyzji będzie nadawało się do jej kontroli przez Sąd. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.