III SA/Kr 91/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-04-24

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która domaga się ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy, jeśli jej dochody są niskie, a sytuacja materialna trudna, mimo posiadania części domu?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej sytuacja materialna, pomimo posiadania części nieruchomości, jest trudna, a dochody nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i kosztów postępowania. W sprawach z zakresu pomocy społecznej obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie obciąża strony, co dodatkowo przemawia za przyznaniem pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącej zasiłku okresowego. Skarżący wykazał niskie dochody (zasiłek stały i okresowy), zobowiązania alimentacyjne oraz karę za przejazd bez biletu. Mimo posiadania części domu, jego sytuacja materialna jest trudna, boryka się z ubóstwem i niepełnosprawnością, a dochody nie pokrywają podstawowych potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono na rzecz skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o ustanowienie adwokata w sprawie sprzeciwu P. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym dnia 5.04.2018 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Żądanie to następnie zmodyfikował i w złożonym 13.04.2018 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył już tylko, że domaga się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubrykę 6 tylko siebie. Określając swój majątek wykazał ½ domu o powierzchni 48 m2. Zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Ze złożonych wniosków wynika, iż na miesięczne dochody skarżącego składa się 600 zł zasiłku stałego i 300 zł zasiłku okresowego. Skarżący zaznaczył jednak, że po zapłacie 600 zł alimentów pozostaje mu 300 zł. Uzasadniając swoje starania napisał iż jest "na garnuszku MOPSu" który zdaniem skarżącego nie udziela mu wystarczającej pomocy na przeżycie. Podniósł, że posiada umiarkowany stopień inwalidztwa z uwagi na stan zdrowia. We wniosku z 13.04.2018 r. podał, że ciąży na nim kara w wysokości 180 zł za przejazd bez biletu. W rubryce przeznaczonej na opisanie zobowiązań i stałych wydatków podał we wniosku z 5.04.2018 r. że płatności płaci MOPS a we wniosku z 13.04.2018 r. dopisał 600 zł alimentów. W oparciu o przesłane wraz ze sprzeciwem akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący boryka się problemem ubóstwa i niepełnosprawności. Jego dochód jest niższy od kryterium dochodowego obowiązującego przy udzielaniu świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Opłaty związane z utrzymaniem lokalu wyniosły ostatnio 86 zł, za wywóz śmieci 26 zl. Korzysta ze wsparcia udzielanego przez ośrodek pomocy społecznej. Opłaty za prąd reguluje MOPS. Mieszka sam. Żona wyprowadziła się. Studiująca córka mieszka osobno. Z uwagi na stan zdrowia pozostaje w leczeniu. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że skoro w złożonym później tj. dnia 13.04.2018 r. wniosku skarżący zaznaczył tylko, że domaga się ustanowienia adwokata, to nawet jeśli w złożonym wcześniej wniosku z 5.04.2018 r. zakreślał również pozycję "zwolnienie od kosztów sądowych" (k. 99) przyjąć należy, że rzeczywistą treścią ostatecznie sprecyzowanego żądania skarżącego stanowi tylko wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Jest to działanie racjonalne. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Odnosząc się do tak sprecyzowanego wniosku należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny jego aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę borykającą się z problemem ubóstwa i niepełnosprawności. Pozostającą jak mówi "na garnuszku MOPSu". Równocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji skarżący na dobrą sprawę nie wystarczają nawet na opędzenie podstawowych potrzeb bytowych. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany dom nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju w celu zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru albowiem godziłoby to w podstawy egzystencji jego rodziny. Uwzględniając to wszystko udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło