III SA/Kr 910/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi M. P. w przedmiocie bezczynności Prezydenta Miasta zakresie nie rozpoznania wniosków z dnia 15 października 2007 r. I. oddala skargę II. przyznaje adwokatowi A. Ż. – Kancelaria Adwokacka, K., ul. [...] - od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższonej o 22 % z tytułu podatku od towarów i usług. W dniu 15 października 2007r. M. P. złożył w Miejskim Ośrodku wnioski o przyznanie zasiłków celowych 1) pokrycie kosztów obowiązkowego korzystania z szatni w czasie rehabilitacji, 2) na pokrycie kosztów spłaty pożyczki zaciągniętej od osób trzecich, 3) na pokrycie kosztów wykonania remontu mieszkania i ekspertyzy mykologicznej, 4) na pokrycie kosztów zakupu środków czystości (z uwzględnieniem zagrzybienia mieszkania), 5) na dofinansowanie zaległych i bieżących opłat czynszowych w Spółdzielni Mieszkaniowej. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta rozpatrzył powyższe wnioski wydając w dniu 5 listopada 2007r. decyzje: 1) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów obowiązkowego korzystania z szatni w czasie rehabilitacji; 2) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów spłaty pożyczki zaciągniętej od osób trzecich; 3) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na remont mieszkania i wykonanie ekspertyzy mykologicznej; 4) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na zakup środków czystości (z uwzględnieniem zagrzybienia mieszkania). 5) nr [...] o odmowie przyznania M. P. zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych. Powyższe decyzje te zostały doręczone M. P. w dniu 8 listopada 2007 roku. Pismem z dnia 9 czerwca 2008r. M. P. złożył zażalenie, w którym stwierdził, że organ administracyjny - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej dopuścił się bezczynności, ponieważ nie do chwili obecnej nie otrzymał decyzji w sprawie jego wniosków z dnia 15 października 2007 roku. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2008r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 37 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), uznało zażalenie M. P. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu tego postanowienia organ podniósł, że z akt sprawy wynika, iż Prezydent Miasta rozpatrzył wnioski M. P. z dnia 15 października 2007r. dotyczące przyznania pomocy finansowej na regulowanie czynszu w Spółdzielni Mieszkaniowej, wykonanie remontu mieszkania i ekspertyzy mykologicznej, spłatę zaciągniętych pożyczek od osób trzecich, zakup środków czystości i pokrycie kosztów obowiązkowej szatnię podczas korzystania z zabiegów rehabilitacyjnych wydając w dniu 5 listopada 2007r. decyzje: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Organ odwoławczy zaznaczył, że w związku z wniesieniem odwołania od powyższych decyzji z uchybieniem terminu - decyzje organu I instancji stały się ostateczne. Wyjaśniono, iż w myśl art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Skoro jednak organ I instancji wydał decyzje rozstrzygające o żądaniu strony i doręczył je stronie - w dniu 8 listopada 2007 roku, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru w/w decyzji – to brak jest podstaw do zastosowania art. 37 § 2 kpa, tj. do wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. W konsekwencji, mając na uwadze całokształt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w świetle powyższych przepisów nie zachodzą podstawy do uznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione. Pismem z dnia 21 sierpnia 2008r. M. P. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta. Skarżący zarzucił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo przeprowadziło analizę akt sprawy naruszając ustawę o pomocy społecznej oraz o postępowaniu administracyjnym, bowiem sytuacja zdrowotna i materialna skarżącego znana była organom administracji publicznej w związku z wywiadami środowiskowymi przeprowadzanymi od 2003r. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy błędnie ustalił, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wydał decyzje w dniu 5 listopada 2007r. w sprawie jego wniosków, gdyż – jego zdaniem - decyzje te dotyczą wniosku w sprawie przyznania pomocy społecznej w związku z przeprowadzonym wywiadem środowiskowym w dniu 16 października 2007r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), gdyż – zdaniem tego organu – skarga dotyczy postanowienia, które nie mieści się w katalogu aktów prawnych, innych aktów lub czynności, podlegających zaskarżeniu do Sądu w drodze skargi. Podniesiono, iż zgodnie z art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - i kognicja sądu administracyjnego w zakresie postanowień obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kolegium wskazało, iż art. 37 kpa nie przewiduje żadnego środka zaskarżenia od postanowienia wydanego w następstwie rozpoznania zażalenia na bezczynność organu. Postanowienie to nie jest również postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, ale wyłącznie w zakresie wyznaczonym przez art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odrzucenie skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom tego organu skarga M. P. nie dotyczy postanowienia z dnia 11 lipca 2008r., nr [...], lecz jest skargą na bezczynność organu I instancji, tj. na bezczynność Prezydenta Miasta. W przypadku skargi na bezczynność organu administracyjnego koniecznym jest, aby skarga ta została poprzedzona wniesieniem zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 kpa). Tylko wtedy skarga zostanie uznana za wniesioną po wyczerpaniu środków zaskarżenia, gdyż służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie i tylko wówczas będzie podlegać rozpatrzeniu przez Sąd (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie oraz z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. należy uznać, iż wniesiona w niniejszej sprawie przez M. P. skarga mieści się w kognicji sądów administracyjnych i jako taka podlega rozpoznaniu. Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd uznał, iż skarga M. P. na bezczynność Prezydenta Miasta jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Terminy w jakich organy administracyjne powinny załatwić daną sprawę zostały określone w art. 35 - 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa): "Art. 35 § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. § 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. § 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania." "Art. 36. § 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy." "Art. 37. § 1. Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. § 2. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości." Z treści cytowanego wyżej art. 37 § 1 kpa wynika, że o bezczynności organu można mówić wtedy, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego nie czyni tego w wyznaczonym przez ustawę terminie. Skarga na bezczynność ma natomiast na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że organ administracyjny - Prezydent Miasta nie pozostawał w bezczynności. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu 15 października 2007r. M. P. złożył wniosek o przyznanie zasiłków celowych m.in. na dofinansowanie zaległych i bieżących opłat czynszowych w Spółdzielni Mieszkaniowej, pokrycie kosztów wykonania remontu mieszkania i ekspertyzy mykologicznej, pokrycie kosztów spłaty pożyczki zaciągniętej od osób trzecich, pokrycie kosztów wykupienia środków czystości, pokrycie kosztów obowiązkowego korzystania z szatni w czasie rehabilitacji i te wnioski zostały rozpatrzone przez Prezydenta Miasta, który decyzjami z dnia 5 listopada 2007r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] odmówił przyznania pomocy finansowej we wnioskowanym zakresie. Decyzje te zostały doręczone skarżącemu w dniu 8 listopada 2007r. i skarżący osobistym podpisem potwierdził ich odbiór. Mając powyższe ustalenia na względzie Sąd uznał, iż Prezydent Miasta nie pozostawał w bezczynności, a w związku z tym w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. - Sąd skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).