III SA/Kr 910/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Wojewody z dnia 9 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami. Określając swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów i przedmiotów majątkowych. Opisując z kolei stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowy podał, że p. G. K. (ojciec skarżącego) jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w K. Łączny miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego oszacował na 4346 zł wyjaśniając, że składają się na to jego dochody z umowy zlecenie w wysokości 800 zł, dochody ojca z prowadzonej przezeń działalności gospodarczej w wysokości 1800 zł, dochody matki z umowy zlecenia w wysokości 1746 zł. Uzasadnienie swoich starania ograniczył do stwierdzenia, że jego sytuacja finansowo majątkowa uzasadnia uwzględnienie składanego wniosku. Wymieniając zaś zobowiązania i stałe wydatki podał, że opłaty za gaz pochłaniają 400 zł, opłaty za prąd 200 zł, opłaty za gospodarowanie odpadami 63 zł, opłaty za wodę 400 zł (co drugi miesiąc). Wskazał również na konieczność opłacenia podatku od nieruchomości w wysokości 250 zł. Z urzędu stwierdza się, że do tutejszego sądu wpłynęły jednocześnie dwie skargi p. P. K. w dwóch sprawach (sygn. III SA/Kr 909/16 i III SA/Kr 910/16). W każdej z tych spraw skarżący został wezwany do opłacenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący złożył oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia wniosku, że przy wykazanych, stałych, bieżących, miesięcznych dochodach (4346 zł) gospodarstwa domowego które prowadzi wspólnie z rodzicami i opisanych miesięcznych wydatkach [863 zł z wyliczenia 400+200+63+200 (woda za 1 msc)] skarżący jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić wpis sądowy nie tylko w tej ale i w drugiej sprawie. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w obu sprawach wpis został ustalony w najniższej wymaganej wysokości i jeśli zaszłaby taka potrzeba to skarżący przy prawdopodobieństwie graniczącym z pewnością posiada wymaganą przez instytucje finansowe zdolność do bieżącego regulowania przyjmowanych zobowiązań w takiej wysokości. Skoro zaś sytuacja skarżącego przedstawia się w ten sposób, to przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Z przytoczonych względów należało więc odmówić wnioskowi strony a w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.