III SA/Kr 918/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 kwietnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. F. (dalej: skarżący) karę pieniężną w kwocie 2 000 zł w związku ze stwierdzeniem naruszenia określonego w Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, z późn. zm., dalej u.t.d.) tj. wykonywaniem przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę układu hamulcowego w postaci pękniętej tarczy hamulcowej, zakwalifikowaną jako niebezpieczna. Pismem z dnia 14 grudnia 2020 r. skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Decyzją z dnia 13 kwietnia 2021 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie organ odwoławczy omówił właściwe przepisy u.t.d. Organ wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450, dalej: p.r.d.), pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze, i nie narażało kogokolwiek na szkodę. Usterka, ujawniona podczas kontroli, zagrażała bezpieczeństwu kierowcy oraz innym uczestnikom ruchu drogowego, dlatego zasadnym było nałożenie kary pieniężnej na skarżącego. Skarżący, w toku postępowania nie przedstawił okoliczności dających podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., czyli możliwość do uwolnienia się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. W sprawie zasadnym było zatrzymanie dowodu rejestracyjnego, a stwierdzona usterka widoczna była gołym okiem. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Głównego Inspektora, skarżący domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji. Wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2052 z późn. zm., dalej: k.p.a.) - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki pojazdowej, celem ustalenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, a to: 1. czy strona (lub kierowca) mogła przewidzieć pękniecie jednej z 10 tarcz hamulcowych, w które wyposażony byt kontrolowany pojazd, przed rozpoczęciem lub w trakcie przewozu w dniu 8 października 2020 r.; 2. czy pękniecie jednej z 10 tarcz hamulcowych przy prawidłowym działaniu pozostałych oraz przy braku innych usterek zespołu pojazdów, stanowiło zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, - art. 92a ust. 1, 7 i 11 w zw. z Ip, 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, - art. 92c ust. 1 pkt 1 i art. 93 ust. 3 u.t.d. - poprzez ich niezastosowanie, - art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d. w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022) poprzez ich błędną wykładnię. W odpowiedzi Główny Inspektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Organ wskazał, że skarżący koncentruje się na wykazaniu, że do uszkodzenia tarczy hamulcowej doszło w trakcie jazdy przerwanej przez funkcjonariuszy ITD. Wskazuje, że pęknięcie nastąpiło na skutek różnicy temperatur, w dniu kontroli padał deszcz. Do pęknięcia doszło w chwili gdy pojazd (z rozgrzaną tarczą) wjechał w kałużę. Organ nie zgadzając się z tymi twierdzeniami, wskazał że tarcze hamulcowe wykonane są z materiału, który odporny jest na czynniki atmosferyczne, w tym również deszcz. Skoro, w ocenie skarżącego doszło do rozgrzania tarczy, aż do tego stopnia, że woda w kałuży spowodowała pęknięcie tarczy, można sądzić, że układ hamulcowy nie działał prawidłowo, a w konsekwencji zespół pojazdów stwarzał zagrożenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Z podobnych przyczyn nie znajdują uzasadnienia twierdzenia skarżącego, że do naruszenia doszło w sposób "gwałtowny a nie stopniowo". Odnosząc się do zarzutów natury procesowej, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że zgodnie z art. 77 § I k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. W myśl art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie, skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających uwolnienie się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. W u.t.d. zawarto przepisy odnoszące się do problematyki administracyjnych kar pieniężnych, co nastąpiło w rozdziale 11 tej ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń, numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń, wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym: 1. Pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę. Następnie zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, hamulce pojazdu powinny zachowywać wymaganą sprawność niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych, na jakie są narażone w normalnych warunkach eksploatacji. Skarżący zarzucił organowi II instancji dokonanie błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 15 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, skutkujące uznaniem przez organ, że stwierdzenie pęknięcia tarczy hamulcowej winno zostać uznane za usterkę niebezpieczną. Organ II instancji powołał się na art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia, celem przedstawienia jakie wymogi pojazdom uczestniczącym w ruchu stawia obowiązujące prawo, w szczególności w zakresie stanu układu hamulcowego a także wykazania, że pojazd skarżącego nie spełniał tych wymogów, co zostało stwierdzone w trakcie kontroli drogowej. Organ II instancji wskazał, że zakwalifikowanie stwierdzonej usterki, nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. Zgodnie z § 5 ust. 7 tego rozporządzenia usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie: usterki drobne, poważne, niebezpieczne. Następnie organ II instancji przywołał treść załącznika nr 1 do rozporządzenia – sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego. W pozycji 1.1.14 - Bębny hamulcowe, tarcze hamulcowe - jako kryterium uznania stanu pojazdu za niezadowalający wskazano nadmierne zużycie bębna lub tarczy, rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie zakwalifikowano do kategorii usterek niebezpiecznych. Wobec tego za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącego, że organy nie wskazały w jaki sposób ustaliły charakter stwierdzonej usterki jako niebezpiecznej. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że organ II instancji dokonał błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 15 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, skoro organ kwalifikacji naruszenia dokonał na podstawie innych przepisów prawa. Konsekwencją uznania, że stwierdzona usterka dotyczyła tarczy hamulcowej, będącej częścią układu hamulcowego, było zastosowanie przez organy lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, określającej naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, zagrożone karą pieniężną w kwocie 2000 zł. W art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., określono przypadki, w których, pomimo wystąpienia naruszenia przepisów o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy nie ponosi z tego tytułu odpowiedzialności. Przepis art. 92b u.t.d. dotyczy stanów faktycznych związanych z naruszeniem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Przedmiotem postępowania przed organami administracyjnymi w niniejszej sprawie nie było tego rodzaju naruszenie. Pozostałe przesłanki egzoneracyjne zostały określone w art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym: 1. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki pojazdowej. Skarżący zarzucił, że biegły winien odpowiedzieć na następujące pytania: 1. czy strona (lub kierowca) mogła przewidzieć pękniecie jednej z 10 tarcz hamulcowych, w które wyposażony był kontrolowany pojazd, przed rozpoczęciem lub w trakcie przewozu w dniu 8 października 2020 r.; 2. czy pękniecie jednej z 10 tarcz hamulcowych przy prawidłowym działaniu pozostałych oraz przy braku innych usterek zespołu pojazdów, stanowiło zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego stwierdzona usterka została zakwalifikowana do kategorii usterek niebezpiecznych, to powołany biegły nie byłby uprawniony do odmiennej kwalifikacji usterki, skoro wynika ona z treści obowiązującego prawa, co wyklucza powoływanie biegłego celem uzyskania opinii odnośnie pytania drugiego. W pozostałym zakresie należy wskazać, że powołanie biegłego w tej sprawie byłoby nieuzasadnione. Wynika to z faktu, że skarżący na etapie postępowania przed organem I jak i II instancji nie przedstawił jakiegokolwiek materiału dowodowego lub środków dowodowych umożliwiających następnie dokonanie oceny, czy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym). Bezpodstawnym jest oczekiwanie przez skarżącego, że w sytuacji gdy przyjmuje on postawę bierną w postępowaniu, organy z urzędu, w tym poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, będą poszukiwać argumentów przemawiających za ewentualnym zwolnieniem się strony od odpowiedzialności z uwagi na wystąpienie przesłanki egzoneracyjnej określonej w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.