III SA/Kr 919/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Wiesław Kisiel spr. AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zarządu Powiatu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2005 r. Nr : [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego postanawia skargę odrzucić Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w B., działający w imieniu Zarządu Powiatu, wydał decyzję z dnia 16 maja 2005 r., nr PZD 544/ 84/ 2005/ 482, a w podstawie prawnej wskazano art. 39 ust.3, art. 40 ust.1, ust.2 pkt 2 oraz ust.3, 5, 10 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2004, nr 204, poz.2086 ze zm.), jak również uchwałę Rady Powiatu z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg powiatowych leżących na terenie powiatu bocheńskiego. Organ wyraził zgodę na wybudowanie przez M.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowo Usługowa E. przyłącza energetycznego napowietrzno-kablowego do zasilania budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości K.. Za umieszczenie powyższego urządzenia w pasie drogowym strona została zobowiązana do corocznego uiszczania opłaty w wysokości [...] zł. Postępowanie toczyło się na wniosek "E.", w imieniu którego występował M.B. Od decyzji powyższej odwołał się wnioskodawca ("E."), kwestionując dopuszczalność nałożenia obowiązku corocznego uiszczania opłaty. Wskazana w decyzji podstawa prawna (według stanu z dnia wydania decyzji) nie przyznawała takiej kompetencji. Dlatego też należało zwolnić stronę z obowiązku wielokrotnego uiszczania powyższej kwoty. Działając w sprawie jako organ II instancji, SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę Prezydentowi do ponownego rozpoznania. Jako podstawę prawną decyzji odwoławczej z dnia 22 czerwca 2005 r., nr [...] powołano art. 138 § 2 K.p.a., art. 39 ust.3, art. 40 ust.2 pkt 2 oraz ust.3 i ust.5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. r.2004, nr 204, poz.2086 ze zm.) oraz art.2 i art. 17 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. r.2001, nr 79, poz.856 ze zm.) i § 1 pkt 6 lit c. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. r.2003, nr 198, poz.1925 ze zm.). SKO podzieliło stanowisko odwołującej się strony, tj. uznało, że nie ma podstaw prawnych do nakazania wnoszenia opłaty corocznie, a nie tylko jednorazowo. Decyzję kasacyjną zaskarżył do sądu administracyjnego Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o odrzucenie skargi. W niniejszej sprawie Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg, działający w imieniu Zarządu Powiatu, wydał decyzję w charakterze organu administracyjnego I instancji. Dlatego nie może on do sądu administracyjnego skarżyć decyzji II instancji. Na brak legitymacji skargowej wskazał już wcześniej sąd administracyjny, podejmując uchwałę z dnia 19 maja 2003 r. OPS 1/03. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podniosło brak legitymacji skargowej po stronie Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg. Dyrektor wydał bowiem decyzję w imieniu Zarządu Powiatu, jako organu I instancji. Niezależnie od interesu powiatu, jaki ewentualnie zaangażowany jest w sprawie, rozstrzygające znaczenia odgrywa działanie Dyrektora w charakterze organu I instancji. To definitywnie pozbawiło Dyrektora możliwości składania skargi. Taka interpretacja prawa przedmiotowego nie budzi wątpliwości ani w orzecznictwie ani w nauce prawa administracyjnego. Trafnie SKO podniosło ten zarzut w swej odpowiedzi na skargę, cytując uchwałę NSA (7) z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003/4/115: Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. podobnie Andrzej Kabat [w:] B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kraków 2005, s.132). Brak legitymacji podmiotu wnoszącego skargę, stanowi bezwzględną przeszkodę prowadzenia postępowania. Sąd odrzucił skargę, gdyż nie jest to efekt badania indywidualnej sprawy w której organ nie ma interesu prawnego, lecz — efekt zastosowania ogólnej reguły o niedopuszczalności zaskarżania decyzji odwoławczej przez organ administracyjny, który w sprawie działał w I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268).