III SA/Kr 920/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 27 kwietnia 2011r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę. S. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie czynność Prezydenta Miasta z dnia 27 kwietnia 2011r. znak [...], w treści której Prezydent, powołując się na uchwałę Rady Miasta Nr [...] z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z dnia 5 grudnia 2007 r. , Nr 850, poz. 5589 ze zm.) odmówił przyznania jej lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy z uwagi na niespełnienie warunku niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Skarżąca, wraz z rodziną, repatriantami z Kazachstanu, zamieszkuje w lokalu przy ul. S nr [...], obejmującym dwa pokoje, kuchnię oraz pomieszczenia przynależne o łącznej powierzchni użytkowej 44,82 m kw, w tym powierzchnię pokoi 26,84 m kw. Zameldowanych w tym lokalu na pobyt stały jest łącznie 5 osób, a powierzchnia pokoju przypadająca na jedną osobę wynosi 5,36 m kw. Prezydent nawiązał przy tym do genezy zamieszkania skarżącej w tym lokalu, który wziął się z tego, że H. C., matka skarżącej została najemcą tego lokalu na podstawie umowy najmu z dnia 25.09.2003r., zawartej w oparciu o skierowanie Prezydenta Miasta znak [...] z dnia 25.09.2003r. Realizacja przydziału mieszkania nastąpiła na podstawie uchwały Rady Miasta Nr [...] z 17 kwietnia 2002r. w ramach zaproszenia do osiedlenia się na terenie miasta A osób repatriowanych. Uprawnionymi do zajmowania w/w lokalu wraz z najemcą w tym czasie była skarżąca wraz z synem I. K. W dniu 28.07.2009r. wydane zostało kolejne skierowanie (aneks), w którym uwzględniono zmienioną pisownię imienia i nazwiska głównego najemcy a do osób uprawnionych do zamieszkania w lokalu dopisane zostały dwie osoby – żona syna skarżącej oraz ich dziecko. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 29.04.2011r., natomiast w dniu 23.05.2011r skarżąca złożyła w Urzędzie Miasta, na dzienniku podawczym, pismo wzywające Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa w sprawie nieudzielenia jej oraz rodzinie mieszkania zgodnie z zasadami repatriacji. Zauważyła, że Prezydent Miasta, zapraszając ją oraz jej syna, matkę H. C. a także brata A. C. z rodziną złożył obietnicę zapewnienia lokalu mieszkalnego dla każdej z tych rodzin (w sumie trzech). Ostatecznie skarżąca z matką, synem, a w dalszej kolejności z żoną syna i ich dzieckiem mieszkają w dwóch pokojach przy ul. S na podstawie jednego skierowania dla jej matki. W odpowiedzi na wezwanie Prezydent Miasta pismem z dnia 24.06.2011r. znak [...], doręczonym S. M. w dniu 28.05.2011r. podtrzymał stanowisko o braku uprawnienia skarżącej do otrzymania samodzielnego lokalu mieszkalnego z uwagi na zameldowanie na pobyt stały w lokalu, w którym powierzchnia przypadająca na mieszkańca odpowiada dopuszczalnej powierzchni wynikającej z w/w uchwały Rady Miasta . Następnie, S. M. wniosła w dniu 13.07.2011r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Prezydenta Miasta z dnia 27.04.2011 r. odmawiającą przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, wywodząc, że uprawienie do samodzielnego lokalu wynika z ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji (Dz.U. z 2004r., Nr 53, poz. 532 ze zm.), która w art. 12 uzależnia wydanie wizy repatriacyjnej od przedstawienia dowodu potwierdzającego posiadanie lub zapewnienie lokalu mieszkalnego i źródeł utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej , który z kolei może wynikać z uchwały rady gminy bądź oświadczenia obywatela polskiego, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zawierających zobowiązanie zapewnienia warunków do osiedlenia się przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy, przy czym uchwała oraz oświadczenie, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, powinny zawierać w szczególności wskazanie lokalu mieszkalnego, formę udostępnienia tego lokalu oraz wskazanie źródeł utrzymania (art. 12 ust. 3). Jak zauważyła skarżąca, zaproszenie Prezydenta Miasta do osiedlenia się całej jej rodziny w A (którego kopię załączyła do skargi) nie spełniło powyższego warunku, ale też nie określiło, że gwarantuje się tylko jedno mieszkanie dla całej szeroko rozumianej rodziny skarżącej (w tym matki i brata). Zaznaczyła, że w efekcie wraz z synem nie otrzymali samodzielnego lokalu a jedynie zostali uprawnieni do zajmowania lokalu wraz z najemcą głównym H. C. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Podając motywy odrzucenia wskazał, że S. M. co prawda wezwała przed wniesieniem skargi o usunięcie naruszenia prawa, ale wezwanie to wniesiono po upływie ustawowego 14 – dniowego terminu. Pismo z dnia 27.04.2011 r. doręczono skarżącej w dniu 29.04.2011r. a wezwanie zostało wniesione dopiero w dniu 23.05.2011r. Co do motywów oddalenia skargi, organ podtrzymał stanowisko w sprawie, iż skarżąca nie spełnia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, gdyż zamieszkuje w lokalu przy ul. S w A, legitymując się zameldowaniem na pobyt stały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podstawowym zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygnięcie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97), w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.)" OSNP 1998/7/200. Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. (I OPS 4/08) " Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz.1591 z późn. zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa) rozwiązania, ale w każdym przypadku są to akty prawa miejscowego. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca w A uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 27.04.2011r. podpisane z up. Prezydenta, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie, w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie powyższego trybu (w tym terminu wniesienia wezwania) powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie należy przyjąć, że spełniona została przesłanka z cytowanego wyżej artykułu, gdyż S. M. nie zachowała ustawowego trybu zaskarżenia czynności Prezydenta Miasta z dnia 27.04.2011r. znak [...]. Co prawda poprzedziła skargę wezwaniem Prezydenta Miasta o usunięcie naruszenia prawa, ale wezwanie zostało wniesione po upływie 14 – dniowego terminu liczonego od dnia otrzymania pisma Prezydenta Miasta odmawiającego przyznania jej lokalu mieszkalnego. Skoro pismo to doręczono jej w dniu 29.04.2011r. to wezwanie powinno być wniesione do organu najpóźniej w dniu 13.05.2011r. Skarżąca uczyniła to dopiero 23.05.2011r., co oznacza, że po terminie. Z powyższego względu skarga S. M. podlega na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzuceniu.