III SA/Kr 921/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-23
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Bożenna Blitek, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW dotyczące zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz ustalenia grupy inwalidztwa podlega kontroli sądowoadministracyjnej?Ratio decidendi
Orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w przedmiocie stwierdzenia zdolności do służby, związku schorzenia ze służbą oraz ustalenia grupy inwalidztwa nie ma charakteru sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją administracyjną i nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Sprawy te należą do właściwości rzeczowej sądu powszechnego jako sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.Stan faktyczny
M. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW z dnia 14 maja 2014 r., które stwierdziło u niego neurastenię, zdolność do pracy poza służbą, zaliczyło go do trzeciej grupy inwalidów i stwierdziło, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Skarżący podniósł, że jako rencista przeszedł na rentę inwalidzką w związku ze schorzeniem powodującym całkowitą niezdolność do Służby Więziennej w dacie obowiązywania poprzedniej ustawy, a nowe przepisy nie powinny pogarszać jego sytuacji prawnej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że obecna choroba wieńcowa nie sięga poziomu inwalidztwa według obowiązującej ustawy.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za zdolnego do służby oraz związku inwalidztwa ze służbą w Służbie Więziennej postanawia skargę odrzucić.
Orzeczeniem Nr [...] z dnia 14 maja 2014 r. - wydanym w związku z odwołaniem M. P. od orzeczenia Nr [...] z dnia [...] 2014 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW - Okręgowa Komisja Lekarska MSW w części B pkt I Rozpoznanie w ppkt A. 1 stwierdziła u M. P. "Neurastenię". W pkt II. "Wskazania" stwierdziła, że badany M. P. może wykonywać pracę zawodową – pracę poza służbą w resorcie MS i wymaga leczenia psychiatrycznego i kardiologicznego. Z kolei w pkt III. "Orzeczenie" Okręgowa Komisja Lekarska MSW stwierdziła, że badany M. P. jest zdolny do pracy jednocześnie zaliczając go do trzeciej grupy inwalidów i stwierdzając, że inwalidztwo – istniejące od 27 sierpnia 2008 r. do nadal - nie pozostaje w związku ze służbą. W orzeczeniu wyznaczono także termin badania kontrolnego – maj 2017 r.
Od powyższego orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Na uzasadnienie skargi podniósł, że jest rencistą i przeszedł na rentę inwalidzką w związku ze stwierdzeniem schorzenia powodującego całkowitą niezdolność do Służby Więziennej w dacie obowiązywania ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) i z tego względu nie mają wobec niego zastosowania regulacje wynikające z nowo obowiązującej ustawy, a to "wobec zasady niemożności pogarszania sytuacji prawnej i ochrony praw nabytych uprawnionego". Zarzucił, że organ nieprawidłowo przyjął, że inwalidztwo skarżącego nie pozostaje w związku z jego służbą w Służbie Więziennej podczas, gdy szczegółowa analiza pozostałych rozstrzygnięć tego orzeczenia wyraźnie przeczy takiemu stwierdzeniu.
W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSW wniosła o oddalenie skargi i stwierdziła, że skarżący jest rencistą zwolnionym ze służby w Służbie Więziennej w 2008 r., przy czym skarżącego zaliczono wówczas do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku z chorobą wieńcową pozostającą w związku ze służbą. Ujawniono wówczas u skarżącego także neurastenię, ale nie sięgała ona poziomu inwalidztwa. Obecnie - według obowiązującej ustawy – choroba wieńcowa nie sięga poziomu inwalidztwa i z tego względu zaskarżone orzeczenie lekarskie jest prawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga M. P. jest niedopuszczalna.
Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. zwana dalej p.p.s.a.). Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 - 8 powołanej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne – pkt 1, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie - pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach – pkt 4a, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a - pkt 8. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność rozszerzają też przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW z dnia 14 maja 2014 r. nr [...] dotyczące ustalenia zdolności do pracy, związku powstałych schorzeń ze służbą oraz ustalenia grupy inwalidztwa. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, o związku schorzeń i ułomności ze służbą, o stopniu inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia). Komisje lekarskie podległe MSW są zatem właściwe w zakresie badań medycznych i wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, a także w szczególności o stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 ust. 1 i § 13 ust. 1 rozporządzenia).
Należy zauważyć, że zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Służby Więziennej zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżone przez M. P. orzeczenie komisji lekarskiej nastąpiło w trybie powyższych regulacji oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 223, poz. 1473 z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Jak wynika z treści rozdziału trzeciego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania, badania kontrolne inwalidów przeprowadza się w sprawach związanych z orzekaniem o inwalidztwie. Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane dla celów emerytalno - rentowych na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjnoprawną. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia niezdolności do służby, związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w Służbie Więziennej, należy bowiem do spraw dotyczących emerytur i rent z tytułu niezdolności do pracy, które na mocy art. 476 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego, na podstawie ogólnej zasady wynikającej z art. 4778 § 1 k.p.c. należą do właściwości rzeczowej sądu powszechnego. Na tą kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego więc nie przysługuje.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że sprawa, w której przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w przedmiocie stwierdzenia m.in. związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenia grupy inwalidztwa, nie ma charakteru sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją administracyjną i nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., a więc nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę – jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło