III SA/Kr 922/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala Z. B. złożył w dniu 25 maja 2010 r. dwa wnioski – "zgłoszenia strat powodziowych" w dwóch budynkach mieszkalnych oświadczając w każdym ze zgłoszeń, że w wyniku powodzi, jaka miała miejsce w dniu 15 maja 2010 r., poniósł straty w swoim gospodarstwie domowym "w części mieszkalnej". Z "Oświadczenia o stanie majątkowym" Z. B. z dnia 9 czerwca 2010 r. wynika, że jest on właścicielem dwóch domów – jednego o powierzchni 100 m² i drugiego - o powierzchni 110 m² (k. 5 akt adm.), przy czym dom o powierzchni 100 m² jest domem zamieszkałym i kwestia przyznanego dodatku celowego na pokrycie wydatków związanych z zalaniem w wyniku powodzi z dnia 15 maja 2010 r. tego zamieszkałego domu jest przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do sygn. akt III SA/Kr 921/10. Natomiast dom o powierzchni 110m² (na pokrycie szkody w którym przyznano zasiłek celowy w tej sprawie) jest tzw. "budynkiem w budowie" (k. 13 akt administracyjnych). W zgłoszeniu z dnia 25 maja 2010 r. (k. 1 akt administracyjnych) Z. B. opisał poniesione straty w ten sposób: "Zostały zalane podpiwniczenie domu mieszkalnego 110 m², w którym znajdowały się wszystkie niezbędne przedmioty, wyposażenia i produkty spożywcze, które w dalszym ciągu są zalane". W dniu 27 maja 2010 r. sporządzony został komisyjnie "Protokół szkód nr [...]", w którym dokonano oszacowania w budynku (który nie został ubezpieczony) "strat powodziowych powstałych w dniu 15-nadal maja 2010 r. na skutek ulewnego deszczu na terenie Gminy A". W protokole stwierdzono: "Dom murowany, parterowy, 110 m², zalana piwnica budynku mieszkalnego do wysokości 50 cm, zalane piec c.o. gazowy, węglowy, dwie lodówki, silnik do wody zalany. Silnik 6,5 KW zalany. Posadzki pęknięte – podniesione przez wodę. Proponuje się 1000,00 zł". Protokół ten został podpisany przez członków komisji i poszkodowanego Z. B. (k. 4 akt adm.). Z oświadczenia Z. B. zalegającego na k. 5 - 6 akt administracyjnych wynika m.in., że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz że jest właścicielem dwóch nieruchomości: pierwszej o powierzchni 3,2060 hektarów i drugiej o powierzchni 0,1749 hektarów. Z zaświadczeń wydanych przez Wójta Gminy A z dnia 9 czerwca 2010 r. wynika, że Z. B. jest właścicielem nieruchomości o powierzchni gruntów "0,5829 ha fizycznych, co daje 0,1749 ha przeliczeniowych (k. 7 akt adm.) oraz jest właścicielem - jako spadkobierca Z. B. – gospodarstwa rolnego o powierzchni gruntów 7,2714 ha fizycznych stanowiących 6,3114 ha użytków rolnych, "co daje 3,2060 ha przeliczeniowych" i 0,96 ha powierzchni "lasu opodatkowanego" (k. 8 akt administracyjnych). Decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Wójta Gminy A przyznał Z. B. zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego w wysokości 1000 zł z terminem wypłaty w dniu 29 czerwca 2010 r. Jako podstawę prawną decyzji podano art. 7, ust. 15, art. 14, art. 40 ust. 1 i 3, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, § 1 lit. b, pkt 2 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., Nr 127, poz. 1055) oraz art. 104 i 108 § Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). Na uzasadnienie podano miedzy innymi, że w toku postępowania przeprowadzono rodzinny wywiad środowiskowy oraz dokonano ustaleń rozmiaru szkody powstałej w wyniku zalania na skutek powodzi piwnic budynku mieszkalnego stwierdzając, że "faktyczny rozmiar szkody jest tożsamy z treścią uzasadnienia złożonego wniosku, a posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb". Od decyzji tej Z. B. złożył odwołanie wnosząc o "zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie przyznania pomocy socjalnej na jeden budynek w wysokości 6000zł oraz zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie faktycznych kosztów usunięcia powstałych szkód do kwoty 20000zł na podstawie faktur, oświadczeń, paragonów itp." Na uzasadnienie swego odwołania podał, że Prezes Rady Ministrów ogłosił publicznie, przed kamerami telewizyjnymi, o pomocy socjalnej w takich wysokościach, przy czym pomoc ta ma polegać "na wymianie wszystkich przedmiotów – urządzeń zalanych wodą na nowe", a skoro zaskarżona decyzja o tym nie wspomina, to tym samym powoduje naruszenie przepisów art. 6, 7 i 8 Kpa. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 26 lipca 2010 r. decyzję Nr [...], w której orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Na uzasadnienie decyzji organ II instancji podniósł, iż nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organu I instancji, które mogłyby skutkować zakwestionowaniem zaskarżonej decyzji dostrzegając pewne braki uzasadnienia nie wpływające na wynik sprawy. W szczególności organ odwoławczy wyjaśnił charakter uznaniowy decyzji i zwrócił uwagę na treść protokołu komisji do spraw szacowania szkód w gospodarstwach domowych spowodowanych przez powódź, w którym to protokole określono rodzaj i opis uszkodzeń oraz wyliczono szacunkową ich wartość na kwotę 1000 zł, a poszkodowany Z. B. nie wniósł do protokołu żadnych zastrzeżeń. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu, a wysokość przyznanego w ramach uznania administracyjnego zasiłku celowego jest adekwatna do poniesionej szkody i związanych z nią potrzeb bytowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. B. nie kwestionował treści protokołu w zakresie opisu powstałej szkody ponawiając żądania zawarte w odwołaniu odnośnie przyznania mu kwot po 6.000 zł i do 20.000 zł i twierdząc miedzy innymi, że przedmiotowy budynek jest co prawda obiektem w budowie, ale jest użytkowany w części wybudowanej. Zdaniem skarżącego, organy nie wykonały "Decyzji Rady Ministrów" o wypłaceniu 6.000 zł "na potrzeby własne skarżącego" i do 20.000 zł "na usunięcie skutków powodzi ... na podstawie stwierdzenia przez GOPS powstania powodzi i szkód u skarżącego", do wykonania których były zobowiązane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i ponowiło stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga Z. B. jest nieuzasadniona. Mają rację – zdaniem Sądu - organy administracyjne obu instancji wskazując na art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) jako postawę prawną przyznania zasiłku celowego związanego ze stratami poniesionymi w wyniku zdarzenia losowego, jakim jest zalanie pomieszczeń przez ulewne deszcze. Przepis ten stanowi: "Art. 40. 1. Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. 2. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej." Mają też rację – zdaniem Sądu - organy administracyjne wskazując na treść sporządzonego protokołu stwierdzającego – zgodnie ze zgłoszeniem przez skarżącego rodzaju szkody – rozmiar i szacunkową wartość powstałej szkody. Sąd zwraca uwagę, że skarżący ani do protokołu, ani w odwołaniu nie kwestionuje ustaleń protokołu ani w zakresie rozmiaru szkody ani w zakresie jej wartości szacunkowej. Już tylko powyżej przytoczone ustalenia powodują stwierdzenie braku podstaw do kwestionowania zaskarżonych decyzji. Faktem powszechnie znanym są decyzje Rady Ministrów z dnia 25 maja 2010 r., które jednakże nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Decyzje te - podobnie jak uchwała Nr 87/2010 Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2010r. w sprawie programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, osunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. - stanowiły niewątpliwy impuls do działań organów pomocy społecznej w zakresie przyznawania świadczeń w postaci zasiłków celowych na pomoc w pokryciu strat spowodowanych ulewami i powodziami oraz impuls do wydania aktów prawa powszechnie obowiązującego, którymi – zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) są: "Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia", a "na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego." W chwili dokonanych przez skarżącego zgłoszeń obowiązywała przytoczona wyżej ustawa o pomocy społecznej, której przepis art. 40 umożliwiał przyznawanie świadczeń pieniężnych z przeznaczeniem na usuwanie skutków zalań w wyniku powodzi, czy ulewnych deszczy - w postaci zasiłków celowych. Z dniem 9 lipca 2010 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz. U. Nr 123, poz. 835 z późn. zm.), a z dniem 21 lipca 2010 r. weszło w życie, wydane na podstawie art. 24 ust. 2 przytoczonej wyżej ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 889), w którym w § 3 ust. 1 określono: "Pomoc jest udzielana jednorazowo, w formie zasiłku celowego przyznawanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, który działa z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta)". Sąd zaznacza, że – zgodnie z art. 7 Konstytucji RP: "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa" i podkreśla, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowe podstawy prawne, a także została obszernie i szczegółowo merytorycznie uzasadniona z przytoczeniem właściwych podstaw prawnych i ich wyjaśnieniem. Sąd zauważa, że przyznana skarżącemu pomoc społeczna w formie zasiłku celowego w wysokości odpowiadającej rozmiarom poniesionej przez niego szkody pochodzi przede wszystkim z budżetu Państwa i brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyznawania ze środków pomocy społecznej, czy "budżetu Państwa" środków finansowych w wysokości wyższej niż jest to uzasadnione w danym wypadku – w tym wypadku rozmiarem szkody. Na koniec swych rozważań Sąd przytacza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1298/04 (opubl. LEX nr 191791), które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela: "Z przepisu art. 40 u.p.s. wynika, że zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel - stratę, która musi być przez wnioskodawcę szczegółowo wykazana." Sąd orzekający zaznacza, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że w wyniku zalania budynku poniósł stratę większą niż komisyjnie ustalona. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że organy administracyjne obu instancji nie naruszyły przepisów prawa i z tego względu Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.