III SA/Kr 923/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Wiesław Kisiel Sędziowie: WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej K. K. koszty postępowania sądowego w kwocie 10,00 (dziesięć) złotych. Wojewoda [...] decyzją z dnia 02.06.2006 r. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Starosty K. z dnia 12.04.2006 r. [...], wydanego po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z tej samej daty, uchylające - decyzję ostateczną z dnia [...].01.2001 r. znak [...] przyznającą K. K. prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i jednocześnie orzekającą o przyznaniu K. K. : 1) od dnia [...].11.2000 r. do [...].10.2005 r. prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] zł, 2) od dnia [...].11.2005 r. prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną orzeczenia organy powołały przepis art. 150 d ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.). Przepis ten stanowi że "Prawo do świadczeń przedemerytalnych przyznanych przez powiatowy urząd pracy na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu w trybie określonym w tych przepisach na wniosek osoby uprawnionej (zainteresowanej) lub z urzędu, jeżeli po dniu przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty tych świadczeń zostaną ujawnione nowe okoliczności: 1) określone w art. 145 § 1 i 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powodujące wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności, 2) mające wpływ na prawo do świadczenia przedemerytalnego lub jego wysokość, zaistniałe po dniu ustalenia prawa do tego świadczenia , ust. 2 Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku ponownego obliczenia przez organ rentowy wysokości emerytury dla celów ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego wskutek: 1) doliczenia dotychczas nieuwzględnionego okresu uprawniającego do emerytury, przebytego przed dniem nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, 2) ponownego ustalenia podstawy wymiaru w myśl art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub doliczenia dotychczas nieuwzględnionego dochodu – przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie na podstawie przepisów prawa polskiego za okres, który wskazano do ustalenia podstawy wymiaru emerytury - z tym, że wysokość emerytury oblicza się przy zastosowaniu kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczeń wysokości tej emerytury. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy uzasadniający zastosowanie w/w przepisu przedstawia się następująco: Jak wynika z akt administracyjnych K. K. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy Powiatu K. Filia w K. z dniem [...].11.2000 r. na podstawie decyzji Starosty K. z tej samej daty. Następnie decyzją Starosty K. z dnia [...].01.2001 r. [...] przyznane zostało prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...].11.2000 r. W dniu [...].03.2006 r. do PUP w K. wpłynęło pismo ZUS Oddział w K. wraz z decyzją organu rentowego z dnia [...].06.2005 r. znak [...] ponownie przeliczającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Na tej podstawie organ zatrudnienia pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...].04.2005 r. znak [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty K. przyznającą K. K. prawo do świadczenia przedemerytalnego. W wyniku wznowionego postępowania Starosta w dniu [...].04.2004 r. wydał opisaną na wstępie decyzję uchylając swoją wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenie przedemerytalne K. K. a w to miejsce orzekł przyznając świadczenie w/w od [...].11.2000 r. do [...].10.2005 r. w wysokości [...] zł tj. jak należy się domyślać w dotychczasowej wysokości, a od [...].11.2005 r. tj. od daty wejścia w życie art. 150 d dodanego ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366). K. K. z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się i odwołała się do Wojewody [...] domagając się przyznania świadczenia przedemerytalnego w wysokości uwzględniającej wysokość emerytury ustalona w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...].11.2003 r. [...], na podstawie którego wydana została decyzja ZUS z dnia [...].06.2005 r. Wojewoda [...] rozpatrując to odwołanie zwrócił się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy o wykładnię przepisu art. 150 d ustawy o promocji zatrudnienia na tle stanu faktycznego w tej konkretnej rozpatrywanej sprawie. W niezwykle lakonicznej odpowiedzi Ministerstwo stwierdziło, że "zmiana sytuacji prawnej strony postępowania przed terminem wcześniejszym i zaliczeniu na mocy w/w przepisu, może podlegać tylko okres uprawniający do zasiłku przed przyznaniem określonego prawa". Przepis art. 150 d stosujemy, jak wyjaśnił Minister od dnia 01.11.2005 r. Podpierając się tym stanowiskiem, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty wydając opisaną na wstępie decyzję. Decyzja stała się przedmiotem skargi K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której zarzuciła naruszenie przepisu art. 150 d ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazała na okoliczność, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w K. wydał w dniu [...].12.2000 r. decyzję określającą wysokość świadczenia na kwotę [...] nie zaliczając półtorarocznego okresu składkowego. W dniu [...].01.2003 r. organ rentowy obniżył wysokość świadczenia do kwoty [...] i Urząd Pracy dokonał wypłaty świadczenia przedemerytalnego w tej wysokości. Decyzja organu rentowego obniżająca wysokość świadczenia została zaskarżona do Sądu Okręgowego w K., który wydał w dniu [...].11.2003 r. wyrok (sygn. akt [...]) zaliczając do stażu pracy okres zatrudnienia od [...].07.1965 r. do [...].12.1966 r. i ustalając wysokość emerytury dla celów świadczenia przedemerytalnego na kwotę [...] zł. Z tego względu słuszne jest zdaniem skarżącej żądanie wyrównania różnicy w wypłaconych świadczeniach w kwocie [...] zł. W myśl wyroku Sądu kwota w nim wskazana winna być wypłacona od dnia [...].01.2003r. Podkreśliła, że od tej daty domaga się wyrównania. Błąd organu nie powinien wg skarżącej skutkować jej stratą finansową, gdyż winna otrzymać wyrównania wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Powołany przez organy przepis art. 150 d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy został dodany ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ...... (w/w). Przepis ten ma na celu regulację spraw o charakterze przejściowym w związku z przejęciem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty świadczeń przyznanych na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 141). Świadczy o tym umieszczenie go w rozdziale 22 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Oznacza to, że przepis ten nie stwarza nowej materialno-prawnej podstawy do ponownego ustalenia wysokości przyznanych świadczeń, a jedynie wskazuje, który organ jest kompetentny do ponownego ustalenia wysokości świadczenia w przypadku ujawnienia nowych okoliczności. W rozpatrywanym przypadku nową okolicznością jest wydanie przez organ rentowy nowej decyzji, którą ustalona została wysokość emerytury, przysługującej K. K. w wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...].11.200 r. Sygn. akt [...]. Na marginesie sprawy należy wskazać choć nie ma to istotnego znaczenia, że jako podstawę wznowienia organ winien wskazać pkt 8 art. 145 § 1 kpa. Wydając decyzję w trybie art. 151 § 1 kpa organ pierwszej instancji winien, kierując się ogólnymi zasadami rządzącymi postanowieniem po wznowieniu postępowania, wydać decyzję uwzględniającą stan istniejący już w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...].01.2001 r., który to stan był już w tej dacie przez skarżącą udokumentowany, na co wskazuje treść decyzji organu rentowego. Wejście w życie przepisu art. 150d ma to znaczenie, że począwszy od tej daty to organy zatrudnienia, a nie organy rentowe mają szczególną kompetencję do działania w trybie wskazanym w tym przepisie w sytuacji gdy świadczenie przedemerytalne zostało przyznane przez powiatowy urząd pracy i na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast przepis ten nie zmienia zasady iż ponownie wydana decyzja uwzględnia stan istniejący w dacie wydania decyzji uchylonej wskutek wznowienia, jako dotkniętej wadami uzasadniającymi wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej. Organy błędnie przyjęły, że przepis art. 150d ma charakter materialno-prawny, dopiero wejście w życie tego przepisu pozwala na uwzględnienie zweryfikowanej ponownie przez organ rentowy decyzji ustalającej wysokość emerytury. Zaznaczyć należy, że decyzja organu rentowego nie wskazuje żadnego trybu jej wydania poza ogólnie powołaną ustawą z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, natomiast wyraźnie wskazuje na datę [...].11.2000 r. jako dzień w którym PUP złożył wniosek o ustalenie wysokości emerytury. Uchybienie organów polegające na uznaniu art. 150 d (w/w) za przepis materialno-prawny, a nie tylko kompetencyjny, miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż doprowadził do wydania decyzji oceniającej stan faktyczny i stan prawny na dzień 01.11.2002 r. (od tego dnia organy przyznały świadczenie przedemerytalne w wysokości [...] zł) podczas gdy decyzja wydana, w trybie art. 151 § 1 kpa powinna uwzględniać stan faktyczny na dzień wydania decyzji ostatecznej, co do której wznowiono postępowanie, ale wg stanu prawnego na dzień wydania decyzji po wznowieniu postępowania i nie powinna odnosić się do daty wejścia w życie przepisu art. 150 d ustawy o promocji zatrudnienia. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 145 § 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – na podstawie art. 134 tej ustawy. Na końcu należy powiedzieć, że trafny jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa, albowiem organy nie wskazały dlaczego przyjęły taką interpretację art. 150a, powołując się jedynie na stanowisko uzyskane w Ministerstwie, co nie stanowi źródła prawa.