III SA/Kr 923/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. R. A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Decyzją z dnia 19 maja 2015 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92 a ust. 1-6, art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), lp. 6.2.1, lp. 6.3.6 pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 13, art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985, P.0008-0021 ze zm.), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2014 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego M. R. kary pieniężnej w wysokości 5.050 złotych. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 10 lipca 2014 r. w K Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową autobusu marki Renault o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował osobiście skarżący, który prowadzi działalność gospodarczą o nazwie A w zakresie autokarowego przewozu osób. Kierowca rozpoczynał przewóz drogowy z K do L. W trakcie kontroli skarżący okazał wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób, jak również wykresówki z okresu od 16 czerwca do 10 lipca 2014 r. W trakcie analizy wykresówki z dnia 26 czerwca 2014 r. stwierdzono, że skarżący nie zarejestrował za pomocą tachografu swojej aktywności. Okazana wykresówka została włożona do tachografu w miejscowości D (koło K), natomiast wyjęta w K. Stan licznika początkowy 91 452, a stan licznika końcowy 92 185. Skarżący zadeklarował, że przejechanych zostało 733 km. Natomiast z zapisów przebytej drogi na wykresówce wynika, że skarżący w tym dniu przejechał 280 km - od godz. 16 do godz. 20.35. Pozostała aktywność nie została zarejestrowana na wykresówce. Skarżący oświadczył, że jechał w podwójnej załodze (drugim kierowcą był K. M.), jednak nie potrafił uzasadnić dlaczego nie włożył wykresówki na pozycję drugiego kierowcy. Podczas kontroli skarżący okazał również wykresówkę z dnia 10 lipca 2014 r., która nie zawierała danych kierowcy tj. imienia i nazwiska. Na podstawie powyższego stanu faktycznego w dniu [...] 2014 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję, którą nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.050 zł, uznając, że stwierdzone naruszenie spełnia przesłanki określone w Ip. 6.2.1 i lp 6.3.6. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu skarżący zarzucił, że na wykresówce z dnia 26 czerwca 2014r. zarejestrowane zostały wszystkie aktywności. Przedmiotowa tarcza została założona do tachografu w miejscowości D oraz wyjęta w K. Na w/w odcinku utworzona została załoga. Po wymianie miejsc z drugim kierowcą przedsiębiorca wyrysował swoją aktywność w postaci dyspozycyjności na odwrocie tarczy, gdyż wystąpiły problemy techniczne z drugą kieszenią tachografu. W załączniku do odwołania skarżący przedłożył kopie tarcz skarżącego oraz drugiego kierowcy. Skarżący dodatkowo podniósł, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż skarżący dochował starań aby przewóz odbywał się zgodnie z przepisami, a naruszenie powstało w wyniku okoliczności niemożliwych do przewidzenia oraz pomyłki ze strony kontrolującego. Decyzją z dnia 19 maja 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Przywołując treść przepisów wymienionych na wstępie niniejszego uzasadnienia, organ ustosunkował się do stwierdzonego naruszenia polegającego na braku w okazanej wykresówce z dnia 10 lipca 2014 r. prawidłowych wpisów tj. imienia i nazwiska kierowcy. Organ odwoławczy uznał, że fakt okazania przez przedsiębiorcę wykresówki niezawierającej wszystkich wymaganych wpisów jest bezsporny, a zatem zasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 50 zł z tytułu naruszenia lp. 6.3.6 pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi, opisanego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na brak rejestracji na tarczy skarżącego utworzenia załogi dwuosobowej stwierdzono, iż kierowca nie zarejestrował na tarczy wymaganych aktywności. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy oraz przebytej drogi. Podkreślono jednocześnie, że okazana przez przedsiębiorcę w toku kontroli drogowej wykresówka z dnia 26 czerwca 2014 r. nie zawierała aktywności naniesionych ręcznie na rewersie tarczy. Stąd też nie można założyć, iż kierowca prawidłowo rejestrował na tarczy wszystkie wymagane aktywności prowadząc pojazd w załodze. Organ odwoławczy podniósł, że okazanie opisanych wykresówek na etapie postępowania odwoławczego nie ma wpływu na fakt powstania opisanego naruszenia, gdyż tarcza z zarejestrowanymi w sposób automatyczny aktywnościami kierowcy powinna zostać okazana podczas kontroli drogowej. Twierdzenia strony o nieprawidłowej pracy drugiej kieszeni tachografu uznano za niewiarygodne. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie wskazał okoliczności, których nie mógł przewidzieć, oraz na które nie miał wpływu. Wobec tego uznano, że w sprawie brak było podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podniósł, że decyzja organu odwoławczego jest niesłuszna i krzywdząca. Zdaniem skarżącego na wykresówce z dnia 26 czerwca 2014 r. są zarejestrowane wszystkie aktywności. Jak stwierdził ww. wykresówka została włożona w D i wyjęta w K. Na odcinku tym została utworzona załoga, a gdy drugi kierowca zaczął prowadzić pojazd to skarżący swoją aktywność na pozycji dyspozycyjność wyrysował na odwrocie wykresówki, ponieważ wystąpiły problemy techniczne z kieszenią drugiego kierowy w tachografie. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasady praworządności i prawdy obiektywnej, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz niewłaściwą ocenę dowodów. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie zapewnił mu możliwości czynnego udziału w postepowaniu. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 9 K.p.a. oraz art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., Nr 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.) - zwana dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Badając zaskarżoną decyzję tak określonych granicach Sąd stwierdza, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a ust. 1- 6, art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, Ip. 6.2.1 i lp.6.3.6. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz art. 13 i art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985, P.0008-0021 ze zm.), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/ 2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przepisy te zostały przez orzekające w sprawie organy zastosowane prawidłowo. Kontrola przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy została uregulowana w przepisach rozdziałów 9 i 10 ustawy o transporcie drogowym, natomiast podstawą nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywania transportu drogowego są przepisy art. 92 i nast. tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie "Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie". Zgodnie z treścią art. 4 pkt. 22 ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumieć należy obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów ustaw, rozporządzeń Rady (EWG), Rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) wymienionych enumeratywnie w tym przepisie, a także obowiązki lub warunki wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Kontrole podmiotów wykonujących przewozy drogowe prowadzone na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym mają więc na celu między innymi ustalenie, czy podmioty takie przestrzegają przepisy regulujące czas pracy kierowców zawarte w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 r. poz. 1155), oraz obowiązki wynikające z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. Przestrzegania tych właśnie przepisów dotyczyła kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie. Wyniki przeprowadzonej kontroli stały się podstawą do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej. Strona skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego poprzez niewłaściwe poczynienie ustaleń faktycznych, a przez to bezpodstawne nałożenie na skarżącego kary wynikającej z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym. Z treści skargi wynika też, że strona skarżąca w zasadniczej mierze zakwestionowała przypisanie jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów. Skarżący nie kwestionował samej wysokości nałożonej kary, a także uchybienia związanego z przedłożeniem wykresówki z dnia 10 lipca 2014 r. nie posiadającej wymaganych danych w zakresie imienia i nazwiska kierowcy, co spełnia przesłanki określone w lp. 6.3.6. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, na skutek właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Odmienna od oczekiwań strony ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie oznacza jeszcze, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Nie ma wątpliwości co do faktu, że okazana w czasie kontroli wykresówka z dnia 26 czerwca 2014 r. nie obrazowała pełnej aktywności kierowcy, a na jej odwrocie nie widniały adnotacje, które zdaniem skarżącego potwierdzają, że utworzył on dwuosobową załogę, a kieszeń tachografu była uszkodzona. Zdaniem Sądu organ słusznie ocenił twierdzenia skarżącego jako niewiarygodne albowiem kserokopia przedmiotowej wykresówki z odręczną adnotacją na jej rewersie przedłożona została dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Słusznie jest stanowisko organu odwoławczego, że jeżeli kierowca rozpoczął prowadzenie pojazdu w załodze, to musiał rejestrować swoje aktywności automatycznie za pomocą tachografu, nie zaś ręcznie na odwrocie wykresówki. Jednocześnie skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie faktu uszkodzenia tachografu np. sprawdzenia kontrolnego tachografu. Tym samym za bezpodstawne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6 i art. 7 K.p.a. Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organy działając na podstawie art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydania prawidłowego rozstrzygnięcia czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Jednocześnie Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., gdyż przed wydaniem decyzji nie poinformowano skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, dowodów oraz zgłoszonych żądań, przez co ograniczono skarżącemu przysługujące mu prawo czynnego udziału w postepowaniu. Nie mniej jednak zdaniem Sądu naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Treść skargi wskazuje bowiem, że skarżący nie podniósł żadnych nowych, istotnych okoliczności, które nie byłyby znane organom obu instancji na etapie wydawania decyzji. Tym samym zarzut skarżącego o pozbawieniu go prawa czynnego udziału w postepowaniu nie mógł doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdzić należy, że zgodnie z jego treścią nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca jest zatem zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowcę, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Pamiętać należy, że zwolnienie z odpowiedzialności przewoźnika może mieć miejsce, gdy wyłączną winą za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia (kierowca) lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, tzn. że organizując przewóz uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie w skutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie usług transportowych, przeciwdziałając naruszeniom prawa. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy. Na stronie skarżącej spoczywał zatem w niniejszej sprawie ciężar wykazania, że dołożyła należytej staranności organizując przewóz i nie miała wpływu na zaistniałe naruszenie prawa. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy podkreślić należy, że organy trafnie stwierdziły, iż brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Znamiennym jest, że kontrola drogowa miała miejsce dnia 10 lipca 2014 r., podczas gdy naruszenie powstało w dniu 26 czerwca 2014r. Przedsiębiorca miał zatem możliwość po wyjęciu wykresówki z tachografu w dniu 26 czerwca 2014r. oraz założeniu nowej tarczy w dniu 27 czerwca 2014r. naniesienia na tarczy brakujących aktywności, czego nie uczynił. Jednocześnie jak już wcześniej wspomniano, skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że nie miał wpływu na powstanie takiego naruszenia lub, że naruszenie to powstało w skutek zdarzeń i okoliczności , których nie mógł przewidzieć. Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego i kara pieniężna za stwierdzone naruszenie została wymierzona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa. Organy podjęły w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego wydały prawidłowe rozstrzygnięcia. Tym samym skarga nie może być uwzględniona, albowiem rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 P.p.s.a.