III SA/Kr 924/04

WyrokWSA w Krakowie2004-11-09

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Dorota Dąbek, Piotr Lechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w sprawie zmiany statutu gminy, która przewiduje możliwość likwidacji jednostki pomocniczej bez wniosku lub zgody organów tej jednostki oraz bez konsultacji z mieszkańcami, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zarzuty skarżącego dotyczące zgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w przedmiocie zmiany statutu Gminy A. okazały się bezzasadne. Sąd uznał, że prawo nie zawiera warunku uzależniającego likwidację jednostki pomocniczej od zgody lub wniosku jej organów, a także że brak quorum na zebraniach wyborczych może być uznany za specyficzną formę konsultacji z mieszkańcami. Ponadto, przepisy dotyczące częstotliwości wyborów do organów jednostki pomocniczej oraz nadzoru pracownika urzędu nad zadaniami jednostki pomocniczej w przypadku braku jej organów, mieszczą się w granicach prawa.
Stan faktyczny
Skarżący E. S. zakwestionował uchwałę Rady Miejskiej w A. z dnia [...] 2003 r. zmieniającą statut Gminy A., w szczególności § 16 pkt 4, § 18 ust. 7 i § 18 ust. 8 statutu. Zarzucił niedopuszczalność likwidacji jednostki pomocniczej bez wniosku lub zgody jej organów oraz bez konsultacji z mieszkańcami, a także brak odrębnej uchwały w sprawie trybu konsultacji. Kwestionował również zapisy dotyczące częstotliwości wyborów i nadzoru nad jednostką pomocniczą. Gmina uznała zarzuty za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi E. S. na uchwałę Rady Miejskiej w A. z dnia [...] 2003 r., Nr : [...] w przedmiocie zmiany statutu Gminy A. skargę oddala Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w A. z dnia [...] 2003r., nr [...], w przedmiocie zmiany statutu Gminy A. podjęta została z powołaniem się na art.18 ust.2 pkt 1, art.18a ust.5, art.22, art.23 ust.2, art.40 ust.1 i 2, art.41 ust.1, art.42 ustawy o samorządzie gminnym. Uchwała zmieniła Statut Gminy A., lecz bez podawania zmian, a ustalając w całości nowy, jednolity tekst tego statutu. Skarżący E. S. zakwestionował § 16 pkt 4 Statutu Gminy. Uważa, że niedopuszczalna jest likwidacja jednostki pomocniczej bez wniosku lub zgody organów tej jednostki oraz bez konsultacji z mieszkańcami jednostki pomocniczej. Zarzuca jednocześnie, że pomimo, iż §16 pkt 2 przewiduje, że zniesienie jednostki pomocniczej musi zostać poprzedzone konsultacjami, których tryb określa rada odrębną uchwałą, w gminie A. nie ma takiej uchwały w sprawie zasad konsultacji. Za niewystarczająco precyzyjny skarżący uznał też § 18 ust.7 statutu, który stanowi, że kolejne wybory mogą być przeprowadzone dopiero po upływie co najmniej 3 miesięcy. Zdaniem skarżącego regulacja powinna zawierać zapis "co najmniej 3 miesięcy", lecz "do 3 miesięcy". Jako niedopuszczalne uznał Skarżący przewidziane w § 18 ust.8 statutu sprawowanie nadzoru nad jednostką pomocniczą przez pracownika Urzędu wyznaczonego przez Burmistrza. Gmina uznała zarzuty naruszenia prawa za bezzasadne i wniosła o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż nietrafnie ocenia relację statutu do ustawy. Zasadniczą dla oceny zgodności z prawem zakwestionowanego w skardze § 16 ust. 4 statutu jest treść art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z przepisu tego wynika, że "organizację i zasady działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami". Tę zasadę ustawową realizuje § 16 ust. 2 pkt b statutu stanowiąc, że utworzenie, połączenie, podział lub zniesienie jednostki pomocniczej Gminy musi zostać poprzedzone konsultacjami, których tryb określa Rada odrębną uchwałą. W §16 ust. 4 statutu przewidziano wyjątek od tej zasady, a mianowicie, iż możliwe jest zniesienie jednostki pomocniczej bez zachowania tych zasad po dwóch kolejnych zebraniach wyborczych w jednostce pomocniczej, na których nie doszło do wyboru organów ze względu na brak quorum (w terminie do 3 miesięcy od daty drugiego zebrania). Odnośnie zarzutu Skarżącego, iż zaskarżona uchwała umożliwia likwidację jednostki pomocniczej bez wniosku lub zgody organów tej jednostki należy stwierdzić, że prawo nie zawiera takiego warunku. W tym zakresie radzie gminy przysługuje zatem dyskrecjonalny wybór. Nie ma więc racji Skarżący, gdy domaga się stwierdzenia nieważności uchwały, gdyż nie uzależniono likwidacji jednostki pomocniczej od zgody bądź wniosku organów jednostki pomocniczej. Odnośnie zaś kwestionowanego skardze wyjątku od obowiązku konsultacji przy likwidacji jednostki pomocniczej należy stwierdzić, że kwestionowany przepis §16 ust. 4 statutu nie wyklucza konsultacji. Określono w nim jedynie skutki braku quorum zebrania wyborczego w sprawie wyborów do organów jednostki pomocniczej. W takiej sytuacji nie ulega wątpliwości, że poprzez brak wymaganej frekwencji, mieszkańcy danej jednostki pomocniczej wyrazili w sposób wyraźny i jednoznaczny brak woli istnienia tej jednostki pomocniczej. W ocenie Sądu można to uznać za specyficzną formę konsultacji z mieszkańcami co do ewentualnej likwidacji danej jednostki pomocniczej. Także zatem kwestionowany w skardze zapis §16 ust. 4 zdaniem Sądu nie narusza prawa, mieszcząc się w ramach przyznanej gminie swobody prawotwórczej w zakresie kształtowania swego ustroju, w tym również powoływania i znoszenia jednostek pomocniczych. Kwestionowany w skardze § 18 ust.7 statutu ogranicza częstotliwość ponownych wyborów, co w żaden sposób nie może zostać ocenione jako sprzeczne z prawem, mając na uwadze fakt, że przepis dotyczy nie organów jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art.11a ustawy o samorządzie gminnym, lecz jedynie organów jednostki pomocniczej. Powołanie jednostki pomocniczej jest w danej gminie fakultatywne, zależne od woli jej rady. Rada może zatem również dowolnie określić częstotliwość ponawiania kolejnych wyborów do władz jednostki pomocniczej. W ocenie Sądu § 18 ust. 8 statutu określa coś innego niż twierdzi Skarżący. Przepis ten bynajmniej nie uprawnia Burmistrza do wyznaczania pracownika Urzędu do nadzorowania pracy organów jednostki pomocniczej. Przeciwnie, jeżeli w jednostce pomocniczej nie zostały wybrane jej organy na okres nowej kadencji, to wówczas Urząd Gminy realizuje zadania budżetowe jednostki pomocniczej i nad takimi czynnościami Urzędu gminy nadzór sprawuje pracownik urzędu wyznaczony przez Burmistrza. W takim uregulowaniu nie ma niczego co można by zakwalifikować jako naruszenie prawa. Przeciwnie, przepis ten ustala obowiązek Gminy przejęcia bezpośrednio w zakres obowiązków urzędu gminy tych obowiązków publicznych, które przekazane zostały do wykonania jednostce pomocniczej, ale ta z braku organów nowej kadencji nie może wywiązać się ze swoich obowiązków. Jest to problem nie tyle przekroczenia kompetencji przez Burmistrza, ale – niezdolności Rady Osiedla do wyłonienia Zarządu na okres nowej kadencji. Także zatem i ten przepis należy uznać za zgodny z prawem. Nie stanowi też podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały podniesiony w skardze zarzut braku na terenie Gminy A. odrębnej uchwały w sprawie trybu przeprowadzania konsultacji. § 16 ust. 2 pkt 2 statutu odsyła do regulacji odrębnej. Brak tej regulacji nie oznacza niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały, która jedynie to tej odrębnej regulacji odsyła. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło