III SA/Kr 928/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Wiesław Kisiel spr. AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2005 r. Nr : [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2002 r., nr [...] Prezydent Miasta orzekł o cofnięciu T. G. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii ACDE, stwierdzone prawem jazdy kategorii ABCDE nr [...] z dnia [...]1989 r. Cofnięcie nastąpiło na czas do uzyskania wymaganego stanu zdrowia do prowadzenia pojazdów silnikowych. Równocześnie tą samą decyzją organ administracyjny orzekł o wydaniu stronie prawa jazdy kategorii BE. W uzasadnieniu powołano się na orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2002 r., nr [...], wydane przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez T.G. pojazdami silnikowymi kategorii ACDE, a zarazem – brak takich przeciwwskazań do korzystania z prawa jazdy kategorii BE. Przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii ACDE może nastąpić po odzyskaniu warunków zdrowotnych. Orzeczenia lekarskie nr [...] i nr [...], wydane w dniu [...] 2004 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy stwierdzały brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez T.G. pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, B, B+E, C, C1, C+E, D, D+E. W dniu [...] 2004 r. T.G. skierował do Prezydenta Miasta wniosek o wymianę dokumentu prawa jazdy kat. BE nr [...] wydanego w dniu [...] 1989 r. (na kserokopii tego dokumentu widnieje data [...] 1989 r.). Załatwiając ten wniosek Prezydent Miasta (decyzją wydaną w I instancji w dniu [...] 2004 r.) zarządził wydanie wnioskodawcy prawa jazdy kategorii BE. W odwołaniu od powyższej decyzji strona powołała się na pozytywny dla siebie wynik badań lekarskich, na posiadane wcześniej prawo jazdy polskie A, C+E, D oraz prawo jazdy austriackie i amerykańskie. Pomimo takich faktów wydane stronie prawo jazdy ograniczone jest do kategorii BE. Brak pozostałych uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych pozbawia stronę możliwości zarobkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzją w II instancji z dnia [...] 2005 r.) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. SKO podało, że podstawą prawną jego decyzji są art.150 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz.602 ze zm.) i art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawo jazdy wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów zachowuje ważność do czasu jego wymiany. § 2 ust.2 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U.nr 69, poz.640 ze zm.) ustala, że wymiana dokumentu następuje na wniosek osoby uprawnionej. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2002 r. , nr [...] cofnęła stronie uprawnienia kategorii A, C, D, E, a w to miejsce wydane zostało stronie prawo jazdy kategorii BE. Strona we wniosku wskazała, że posiada prawo jazdy kategorii BE i dlatego organ I instancji ograniczył swe działanie do wymiany dokumentu potwierdzającego uprawnienie kategorii BE. Dopiero w odwołaniu strona po raz pierwszy zażądała przyznania jej uprawnień kategorii A, C, D, E, co może nastąpić w odrębnym postępowaniu administracyjnym i dlatego tę część pisma strony należy potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania w tej sprawie. Ponieważ Prezydent Miasta nie prowadził postępowania w tej sprawie, więc SKO działając jako organ odwoławczy nie mogło ustosunkować się do tego żądania strony. W skardze do sądu administracyjnego brak zarzutów naruszenia prawa w zakresie wymiany prawa jazdy kategorii BE. Skarżący koncentruje się na nieodzyskaniu wcześniej posiadanych znacznie szerszych uprawnień A, C, D, E, do kierowania pojazdami silnikowi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Organy administracyjne obu instancji naruszyły art.9 K.p.a. wymagający dołożenia starań, aby strona nie poniosła szkody na skutek nieznajomości prawa, art.7 K.p.a. zezwalający na wydanie decyzji dopiero po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych w sprawie oraz art.107 § 3 K.p.a. nakazujący ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do całego materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie. W aktach sprawy brak dowodu, że organy administracyjne podjęły starania o wyjaśnienia rozbieżności między treścią wniosku, jaki strona złożyła w dniu 3 grudnia 2004 r. (o wymianę dokumentu prawa jazdy BE) – z jednej strony oraz dołączonymi świadectwami lekarskimi z dnia 17 listopada 2004 r., stwierdzającymi brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez T.G. pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, B, B+E, C, C1, C+E, D, D+E. Złożenie przez stronę tych dokumentów pozostawało w oczywistym związku z decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2002 r., nr [...] o cofnięciu T.G. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii ACDE, z powodu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii ACDE. Przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii ACDE może nastąpić po odzyskaniu warunków zdrowotnych. Do wymiany dokumentu prawa jazdy nie jest wymagane przedkładanie świadectw lekarskich § 2 ust.1 i 2 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U.nr 69, poz.640 ze zm.) stanowi, że wymiany dokonuje się na wniosek osoby uprawnionej do kierowania pojazdami. Do wniosku osoba dołącza (1) wyraźną fotografię, (2) kserokopię dokumentu podlegającego wymianie, oraz (3) dowód uiszczenia opłaty za wymianę dokumentu oraz opłaty ewidencyjnej. Dlatego otrzymawszy od strony nie tylko powyższe załączniki, ale również świadectwa lekarskie, Prezydent Miasta, jako organ I instancji mający w dokumentacji sprawy decyzję z 2002 r., powinien był wyjaśnić cel przedłożenia świadectw lekarskich, a nie poprzestać tylko na formularzu, w którym strona domaga się wymiany prawa jazdy BE – stosownie do art.9 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle tych ustaleń wiarygodne staje się oświadczenie, złożone przez stronę w czasie rozprawy sądowej, że treść wniosku z dnia 3 grudnia 2004 r. jest konsekwencją błędnego pouczenia pracownika Urzędu Miasta. Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powinno było rezygnować z wyjaśnienia powyższej rozbieżności w otrzymanej dokumentacji sprawy. Wbrew obowiązkowi rzetelnego skontrolowania postępowania przeprowadzonego w I instancji SKO przyjęło za organem I instancji, że strona wystąpiła jedynie o wymianę posiadanego dokumentu prawa jazdy, a dopiero w odwołaniu strona po raz pierwszy żądała umożliwienia jej korzystania z prawa jazdy kategorii ACDE. SKO powtórzyło błędy i naruszenia prawa, jakich wcześniej dopuścił się organ I instancji. Posiadając decyzję z 2002 r. SKO wiedziało, że strona nie utraciła uprawnienia BE i po przedłożeniu świadectw lekarskich będzie mogła korzystać z dodatkowych uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych. Dlatego lektura dokumentacji sprawy i odwołania powinna była skłonić SKO do postawienia stronie pytania, czy jej wniosek został prawidłowo odczytany oraz jaki był załączenia do wniosku świadectw lekarskich z 2004 r. Takie działanie organów stanowiło naruszenie art.7 K.p.a., gdyż nie wyjaśniono sprawy kluczowej dla prowadzonego postępowania, tj. intencji strony składającej wniosek z dnia 3 grudnia 2004 r. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji wątek ten został całkowicie pominięty, a ograniczono się wyłącznie do pierwszej strony wniosku, gdzie mowa o wymianie prawa jazdy, bez wzmianki o wzmiankowaniu przez stronę na stronie 2. wniosku świadectw lekarskich. Tym samym uzasadnienia nie są wyczerpujące w sprawie kluczowej dla postępowania co oznacza naruszenie przy wydawaniu decyzji obu instancji art.107 § 3 K.p.a. Nie ulega wątpliwości, że powyższe uchybienia procesowe mogły mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji wydanych w I i II instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268). O zwrocie wpisu od skargi i pozostałych kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art.200 w zw. z art.205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.