III SA/Kr 928/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu i oszacowaniem wartości pojazdu I. skargę oddala II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego Ł. B. - Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 1200,- zł (słownie: tysiąc dwieście złotych), podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 kwietnia 2012r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. D., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2011r., nr [...] nakładającą na K. D. obowiązek zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu i oszacowaniem wartości pojazdu marki Fiat 126p nr rej. [...], VIN: [...] za okres od dnia 4 września 2010r. do dnia 24 października 2011r. w wysokości 7.516,75 zł. Koszt przechowywania pojazdu na parkingu wyniósł 7.366,75 zł a koszt za oszacowanie wartości pojazdu przez biegłego skarbowego 150 zł. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 130a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika następujący stan faktyczny sprawy i motywy prawne rozstrzygnięcia. W dniu 5 stycznia 2009r. funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji wydał dyspozycję usunięcia z drogi w miejscowości A pojazdu marki Fiat 126p nr rej. [...], w związku z brakiem dowodu obowiązkowego ubezpieczenia OC. Z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynikało, że jego właścicielem jest G. S., którą pismem z dnia 5 lutego 2009r. zawiadomiono o usunięciu pojazdu i adresie parkingu strzeżonego, na którym zabezpieczono pojazd. W piśmie z dnia 10 lutego 2009r. G. S., przedkładając kopię umowy sprzedaży z dnia 18 grudnia 2008r. z adnotacją Urzędu Miasta oraz kopię tej umowy z adnotacją Towarzystwa Ubezpieczeniowego A S.A. wykazała, że razem z mężem, sprzedała powyższy pojazd w dniu 18 grudnia 2008r. K. D. W piśmie z dnia 17 lutego 2011r. Komendy Powiatowej Policji doręczonym osobiście K. D., powiadomiono go jako właściciela o przyczynie i podstawie usunięcia pojazdu z drogi oraz adresie parkingu strzeżonego, na którym przechowywany jest pojazd. W piśmie określono warunki otrzymania zezwolenia na odbiór pojazdu ( uiszczenie opłaty za holowanie i przechowywanie pojazdu), a także pouczono o skutkach nieodebrania pojazdu. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 3 czerwca 2011r. na wniosek Starosty orzekł o przepadku pojazdu - samochodowego marki Fiat 126p, nr rej. [...] ( nr VIN j.w.) stanowiącego własność uczestnika postępowania K. D. na rzecz Powiatu. Decyzją z dnia [...] 2011r., nr [...] opartą m.in. na przepisach art. 130a ust. 10h i 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym Starosta nałożył na K. D. – dalej skarżący – obowiązek zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu i oszacowaniem jego wartości w kwocie 7.516, 75 zł, w tym kwoty 150 zł z tytułu oszacowania wartości pojazdu przez biegłego skarbowego. W uzasadnieniu tej decyzji, opisującym powyższe okoliczności wskazano, że koszt przechowywania pojazdu za okres od 4 września 2010r. do 24 października 2011r. wyliczono w oparciu o stawki opłat obowiązujące: za okres od dnia 1.04.2010r. do 31.03.2011r. zgodnie z uchwałą Zarządu Powiatu nr [...] z dnia 11.03.2010r. w sprawie waloryzacji opłat za usunięcie pojazdu z drogi na parking oraz za jego parkowanie (15,71 zł za dobę), za okres od dnia 1.04.2011r. do 31.08.2011r. zgodnie z uchwałą Zarządu Powiatu nr [...] z dnia 8.03.2011r. (16,12 zł za dobę), za okres od dnia 1.09.2011r. do 24.10.2011r. zgodnie z uchwałą Rady Powiatu nr [...] z dnia 22.06.2011r. ( 33 zł za dobę). Organ wskazał również, że zgodnie z obowiązującym od dnia 4 września 2010r. przepisem art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, szacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi właściciel pojazdu, a decyzję wydaje starosta. Przedmiotowa decyzja nie rozstrzyga kwestii naliczenia kosztów powstałych przed dniem 4 września 2010r. W uzasadnieniu decyzji, wskazano również, że po wyrejestrowaniu pojazdu w dniu 24.10.2011 r. pojazd przekazano do stacji demontażu. Skarżący podniósł w odwołaniu od decyzji Starosty, że nie jest właścicielem przedmiotowego samochodu, ponieważ sprzedał go w styczniu 2009r. W. K. (zamieszkałemu: A, ul. K), który został zatrzymany dnia 5 stycznia 2009r. w A na ul. C przez Policję. K. D. podniósł, że sprzedaż samochodu nastąpiła przed 5 stycznia 2009r. Podniósł, że umowę zakupu i sprzedaży dostarczył osobiście do stacji demontażu w A, do rąk jej kierownika, gdzie samochód został odholowany. Właściciel stacji zapewnił skarżącego, że demontaż zostanie dokonany w ciągu kilku dni. Skarżący nie rejestrował samochodu, bo był właścicielem jedynie kilka dni, a po zatrzymaniu W. K. samochód miał być zdemontowany i wyrejestrowany. Ponadto skarżący wskazał, że od lipca 2010r. przebywa w Zakładzie Karnym, dlatego też nie miał możliwości załatwienia tej sprawy, a po za tym nie czuł się właścicielem samochodu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku nie okazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczania odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy. Z kolei ust. 5c ww. przepisu stanowi, iż pojazd usunięty z drogi w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, umieszcza się na parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłat za jego usunięcie i przechowywanie. Usuniecie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanym przypadku podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym "koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta". Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło za własne ustalenia organu I instancji, uzupełnione uściśleniem daty doręczenia w dniu 28 lutego 2011r. skarżącemu pisma Komendy Powiatowej Policji z dnia 17 lutego 2011r. zawiadamiającego o usunięciu pojazdu z drogi, warunkach jego odebrania oraz zasad ponoszenia kosztów przechowywania pojazdu. Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko decyzji organu I instancji, że za datę początkową naliczenia stawek za przechowywanie pojazdu przyjęto datę wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. 2010, nr 152, poz. 1018). Odnosząc się do zarzutu odwołania, że skarżący w chwili usunięcia pojazdu z drogi nie był już jego właścicielem Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3 czerwca 2011r. orzekającym o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu wynika, że uczestnikiem tego postępowania jako właściciel był skarżący i orzeczono przepadek samochodu stanowiącego jego własność. Te okoliczności zdaniem organu odwoławczego uzasadniły utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Skargę nazwaną odwołaniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył K. D. podtrzymując stanowisko odwołania, że nie jest właścicielem pojazdu zakupionego przed dniem 5.01.2009r. przez W. K., który prowadził pojazd w dniu zatrzymania go i usunięcia z drogi. O zatrzymaniu pojazdu poinformował go właściciel stacji demontażu w A przy ul. L, gdzie był odholowany samochód. Właściciel stacji informował, że W. K. jako właściciel ma trzy miesiące na uregulowanie należności za odholowanie pojazdu a jeżeli tego nie dokona samochód przechodzi na własność stacji. Właścicielowi tej stacji dowiózł umowę sprzedaży samochodu W. K. Ustanowiony w drodze prawa pomocy dla skarżącego pełnomocnik – radca prawny sprecyzował wnioski skargi w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i podtrzymał zarzuty i twierdzenia skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. 2012, poz. 270) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jako aktu wydanego przez organ administracji publicznej, stanowi jej zgodność z prawem. W myśl art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a.- sprawując tę kontrolę rozstrzyga sad w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyjść należy od konstatacji, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji z dnia 30 grudnia 2011r., obowiązywał już przepis art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, w pełnym zakresie zmian tego przepisu wprowadzonych przepisem art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. 2010, Nr 152, poz. 1018). Zasady i zakres wchodzenia w życie zmian wprowadzonych tą ustawą określił przepis art. 16. Zmiany, o których mowa w art. 1 pkt 10 lit. d – i, weszły w życie z dniem 21 sierpnia 2011r., a pozostałe wcześniej – z dniem 4 września 2010r. Zgodnie z przepisem art. 130a pkt 10 lit. h – koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Powołane w art. 130a ust. 10 lit. h przepisy ust. 10 lit. d i lit. i dotyczą odpowiedniego stosowania tego przepisu do sytuacji gdy nie został ustalony właściciel, oraz gdy w chwili usunięcia pojazdu z drogi pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. W związku z podstawowym zarzutem skarżącego, że w chwili wydania przez policjanta Komendy Powiatowej Policji w dniu 5 lutego 2009r., na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi, skarżący nie był już jego właścicielem, czego nie uwzględniono w postępowaniu zaskarżonym niniejszą decyzją, należy mieć na uwadze że z akt postępowania wynikają m.in. następujące okoliczności; - z przesłanej przez G. S. umowy sprzedaży samochodu z dnia 18 grudnia 2008r. wynikało, że nabywca – skarżący, zamieszkuje w B przy ul. K, - wysłane na ten adres dnia 23.02.2009r. zawiadomienie do skarżącego o usunięciu pojazdu z drogi, miejsca jego przechowywania i warunkach odbioru nie zostało skarżącemu pod tym adresem doręczone, - po ustaleniu miejsca pobytu w B przy ul. W, skarżący dnia 28 lutego 2011r. osobiście potwierdził odbiór datowanego na 17 luty 2011r. powiadomienia o usunięciu pojazdu, wskazującego miejsce jego przechowywania, warunki odbioru pojazdu oraz informację o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie 3 miesięcy od jego usunięcia. Pismo m.in. zawierało także pouczenie, by w przypadku zbycia pojazdu powiadomić o tym wskazaną jednostkę policji, - z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3 czerwca 2011r., sygn. [...] wydanego w postępowaniu o orzeczeniu przepadku samochodu na rzecz Powiatu wynika, że uczestniczył w nim skarżący jako właściciel pojazdu. Postanowienie stało się prawomocne 27 września 2011r., - przebywającemu w Zakładzie Karnym skarżącemu, doręczono zawiadomienie Starosty z dnia 1.12.2011r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zapłatę kosztów związanych z usunięciem pojazdu z drogi, przechowywaniem i oszacowaniem samochodu wraz z informacją o uprawnieniach strony w postępowaniu, - z akt wynika, że w postępowaniu przed organem I instancji skarżący nie zajął żadnego stanowiska, - dopiero w odwołaniu skarżący, nie precyzując czasokresu zdarzenia – twierdził, że umowę sprzedaży pojazdu W. K. zawartą przed 5 stycznia 2009r. dostarczył do stacji demontażu, której położenia i nazwiska właściciela nie pamiętał. W świetle tych okoliczności, ani organy Policji przed przesłaniem dokumentacji Staroście Powiatowemu ani Starosta Powiatowy do czasu wydania decyzji nie posiadali informacji o tym, by skarżący twierdził nawet, że nie był właścicielem pojazdu usuniętego z drogi. Nadto w świetle przepisu art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w postępowaniu o orzeczenie przepadku pojazdu usuniętego z drogi, Sąd bada czy właściciel lub osoba uprawniona, prawidłowo powiadomiona nie odebrała pojazdu w terminie, przy czym powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Prawomocne zakończenie tego postępowania przed sądem rejonowym z udziałem skarżącego jako właściciela nastąpiło przed wszczęciem postępowania w sprawie. W związku z powyższym w ramach zakresu kontroli określonej przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dopatrzył się Sąd naruszenia przepisów art. 7, czy 77 kpa, przez weryfikację zarzutów skarżącego podniesionych dopiero na etapie rozstrzygnięcia o kosztach związanych z przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu w postępowaniu odwoławczym. W świetle okoliczności sprawy i przepisu art. 13 powołanej ustawy z dnia 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i zmianie niektórych innych ustaw, zasadne jest stanowisko organów, że koszty przechowywania pojazdu, przed wejściem w życie zmian z dniem 4 września 2010r. tj. powstałe do dnia 3 września 2010r. ponosi Skarb Państwa. Natomiast jeszcze przed zmianami wprowadzonymi w art. 130a w ust. 6 i 6a z mocą od 21 sierpnia 2011r., Rada Powiatu miała umocowanie w art. 130a ust. 6 w poprzednio obowiązującym brzmieniu do określenia wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu usuniętego z drogi. Z tych względów w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 2012, poz. 270) skargę należało oddalić. Orzeczenie w przedmiocie przyznania pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oparto na przepisie art. 250 p.p.s.a w zw. z art. 22³ ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. 2010, Nr 10 poz. 65, j.t. ze zm.).