III SA/Kr 929/20

|Sygn. akt III SA/Kr 929/20 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Ewa Michna (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 26 stycznia 2021 r. skargi, R. K. na decyzję Wojewody, Z dnia 17 czerwca 2020 r. nr [...], w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku dla bezrobotnych, , , uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji;, przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Ł. P. - Kancelaria Adwokacka w K przy, ul. K; K tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności, Decyzją z [...] 2020 r. znak: [...], nr decyzji: [...] Prezydent Miasta nadał R. K. (dalej: skarżący) status osoby bezrobotnej i odmówił przyznania zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy, wskazując że nie spełnił warunków określonych w art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1409) poprzez niewykazanie posiadania w okresie 18 miesięcy poprzedzających bezpośrednio dzień zarejestrowania (tj. od 14 października 2018 r. do 14 kwietnia 2020 r., poprzedzajacy rejestrację w Urzędzie Pracy w dniu 15 kwietnia 2020 r.) 365 dni zatrudnienia, ani też innych okresów zaliczanych do nabycia prawa do zasiłku. W odwołaniu od decyzji skarżący wskazał, że jako osoba, która ukończyła 60 lat był zwolniony z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. Wojewoda decyzją z 17 czerwca 2020 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że podstawowym warunkiem otrzymania zasiłku dla bezrobotnych jest pozostawanie w stosunku pracy przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w Urzędzie Pracy oraz pobieranie za tą pracę co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Wojewoda wskazał również, że w przedmiotowej sprawie w ww. okresie 18 miesięcy R. K. był zatrudniony w wymiarze 1/2 etatu, ale nie osiągał wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę i dlatego ten okres nie został wliczony do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzję organu odwoławczego, utrzymując że skoro skończył 60 lat i zgodnie z prawem był zwolniony z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy, to wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia w kwocie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę nie może stanowić przeszkody do przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku. Skarżący powołał się na wyrok WSA w Łodzi z 7 marca 2019 r., III SA/Łd 1041/18, który w tym właśnie duchu zinterpretował art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dodając że warunek przyznania prawa do zasiłku w postaci osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ma znaczenie wtedy, gdy od wypłacanego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynikało, iż uzyskanie wynagrodzenia niższego niż minimalne skutkuje brakiem obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. Skoro nie powstał taki obowiązek, to zdaniem Wojewody nie mogła być zastosowana ulga w opłacaniu składek na Fundusz Pracy, o której mowa w art. 104 b ww. ustawy. Organ ponownie wskazał, że podstawowym warunkiem otrzymania zasiłku dla bezrobotnych jest pozostawanie w stosunku pracy przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w Urzędzie Pracy oraz pobieranie za tą pracę co najmniej minimalnego wynagrodzenia, a warunek ten jest niezależny od wymiaru czasu pracy, zatem skoro bezrobotny tych warunków nie spełnił, to decyzja w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych musiała być odmowna dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Powołany w zaskarżonych decyzjach art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowił, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Z kolei art. 105 stanowi, że: "Przedsiębiorcy Polskiego Związku Głuchych i Polskiego Związku Niewidomych oraz Związku Ociemniałych Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej, Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi, Zakład Opieki dla Niewidomych w Laskach oraz zakłady aktywności zawodowej nie opłacają składek na Fundusz Pracy za zatrudnionych pracowników o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności." Zdaniem orzekającego Sądu odesłanie między innymi do art. 105 należy rozumieć w ten sposób, że warunek przyznania prawa do zasiłku w postaci osiągania wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ma znaczenie wtedy, gdy od wypłacanego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacania składki na Pracy ("od którego istnieje obowiązek..."). Jeśli takiego obowiązku nie ma, to przeszkodą do przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku, na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy., nie może być wysokość wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wysokość wynagrodzenia ma znaczenie jedynie w kontekście wysokości składek na Fundusz Pracy, z którego finansowane są zasiłki (zob. art. 108 ust. 1 pkt 26 powołanej ustawy.). Jeśli zatem nie ma obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy, to wysokość osiąganego wynagrodzenia, w kontekście prawa do zasiłku, nie ma znaczenia. W przeciwnym razie zwrot "z zastrzeżeniem art. 104a-105" nie miałby żadnego zastosowania, bo cóż oznaczałoby - w kontekście prawa do zasiłku - odesłanie do przepisu określającego, od kogo nie pobiera się składek na Fundusz Pracy. W takiej sytuacji nie można oprzeć się jedynie na bezpośrednim rozumieniu przepisu (art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) i uznać, że w każdym przypadku, oprócz odpowiedniego okresu zatrudnienia, konieczne jest także spełnienie warunku odpowiedniej wysokości wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, nawet w sytuacji, gdy nie istniał obowiązek odprowadzania składek. W doktrynie wskazuje się, że koncepcja rozumienia bezpośredniego przepisów prawnych (J. Wróblewski, Wykładnia prawa a poglądy na strukturę normy prawnej, PiP 1/60/118), jest nieadekwatna (J. Woleński, Logiczne problemy wykładni prawa, Kraków 1972 s. 72-73). Z wyróżnieniem rozumienia bezpośredniego i jego braku, łączono paremię clara non sunt interpretanda (J. Wróblewski, Rozumienie prawa i jego wykładnia, Ossolineum 1990, s. 55-59). W orzecznictwie Sądu Najwyższego w okresie 1990-2000 odstąpiono od takiego rozumienia zasady clara non sunt interpretanda, nadając jej znaczenie właściwe dla paremii interpretatio cessat in claris, a Sąd Najwyższy w tym okresie, w przytłaczającej większości przypadków, nawet w sytuacji uzyskania jednoznaczności językowej przepisu, poddawał go również wykładni systemowej i funkcjonalnej - zwykle po to, by sprawdzić, czy jednoznaczność uzyskana nie prowadzi do sprzeczności w systemie prawa (np. z normami hierarchicznie wyższymi albo z zasadami prawa), bądź czy nie burzy powszechnie akceptowanych społecznie wartości (A. Municzewski, Reguły interpretacyjne w działalności orzeczniczej Sądu Najwyższego, Szczecin 2004, s. 103-104, 151-152, 217). Takie stanowisko odnośnie interpretacji przepisów prawa administracyjnego prezentują E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego - k.p.a., Białystok 1994, s. 18-51; J. P. Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, W-wa 1999, s. 52-53. Podobne stanowisko co do wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2016 r., I OSK 2787/14, z 13 kwietnia 2018 r., I OSK 2269/18 (wyroki dostępnee: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oorzekający Sąd w niniejszej sprawie w pełni wykładnię tę podziela. W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz .art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.). Sąd przyznał wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu w kwocie 240 zł netto powiększonej o należny podatek od towarów i usług na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r, poz. 18). Wynagrodzenie zostało obliczone zgodnie z § 21 ust.1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia.