III SA/Kr 930/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-12-21

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, gdzie skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowić pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
W sprawach z zakresu pomocy społecznej skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. 'a' PPSA. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć na podstawie art. 249a PPSA. Jednocześnie, zgodnie z art. 262 PPSA, strony korzystające z ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, co uzasadnia ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżący utrzymuje się z zasiłku MOPS, nie posiada majątku i ponosi bieżące koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla M. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2016 r. Nr: [....] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2016 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W dniu 9 grudnia 2016 roku do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek z MOPS w wysokości 604 zł. Wnioskodawca nie dysponuje majątkiem nieruchomym, zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami. Ponosi koszty czynszu w wysokości 314,32 zł oraz opłaca alimenty w kwocie 200 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa, opatrzona symbolem 6320. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. B. domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie M. B. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Jedynym źródłem jego utrzymania jest pomoc społeczna w formie zasiłku wynoszącego 604 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Środki finansowe, którymi dysponuje w miesiącu przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło