III SA/Kr 931/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-12-21
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, gdzie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów i ustanowić pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów staje się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Jednocześnie, zgodnie z przepisami PPSA, strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma prawo do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla własnego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Po oddaleniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłku MOPS.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla M. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2016 r. Nr: [ ] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2016 roku w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
W dniu 9 grudnia 2016 roku do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek z MOPS w wysokości 604 zł. Wnioskodawca nie dysponuje majątkiem nieruchomym, zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami. Ponosi koszty czynszu w wysokości 314,32 zł oraz opłaca alimenty w kwocie 200 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa, opatrzona symbolem 6320. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. B. domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie M. B. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Jedynym źródłem jego utrzymania jest pomoc społeczna w formie zasiłku wynoszącego 604 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Środki finansowe, którymi dysponuje w miesiącu przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżacemu prawa pomocy w zakresie częściowym, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło