III SA/Kr 932/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-12-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, gdy strona nadużywa prawa do sądu, inicjując postępowania nie w celu ochrony swoich praw, ale jako cel sam w sobie?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony, gdy strona nadużywa prawa do sądu, inicjując postępowania nie w celu ochrony swoich praw, lecz dla samego faktu ich inicjowania. Przyznanie prawa pomocy w takiej sytuacji stanowiłoby nadużycie tego prawa i naruszałoby interesy innych członków społeczności poprzez uszczuplanie środków Skarbu Państwa.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. – B. wniosła skargę na działania Burmistrza Miasta C i Naczelnika Wydziału Zarządzania Kryzysowego, zarzucając im brak działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom. Skarga została odrzucona jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został oddalony przez referendarza sądowego. Po wniesieniu sprzeciwu od tego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. – B. o ustanowienie adwokata po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza WSA w Krakowie z dnia 25 października 2013 r. w dniu 19 grudnia 2013 r. w sprawie ze skargi M. W. – B. na działalność Burmistrza Miasta C postanawia oddalić wniosek W piśmie opatrzonym datą 22 lipca 2013 r. M. W. – B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której zarzuciła, że Burmistrz Miasta C oraz Naczelnik Wydziału Zarządzania Kryzysowego, Ochrony Ludności i Spraw Obronnych Urzędu Miasta C nie podejmują odpowiednich działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom C i ich własności. Ponadto skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z polityki prowadzonej przez władze, która jej zdaniem wyrządza poważne szkody społeczeństwu. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta C wniósł o jej odrzucenie, twierdząc, że przedmiot skargi nie dotyczy działalności administracji publicznej. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 19 września 2013 r. odrzucił skargę M. W. – B. jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego. Następnie w dniu 15 października 2013 r. M. W. – B. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 25 października 2013 r. oddalił wniosek skarżącej, która wniosła sprzeciw od tego orzeczenia, ponownie krytykując działania władz prowadzące, w jej ocenie, do zagłady społeczeństwa. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "ppsa", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym zgodnie art. 243 ppsa, może być ono przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku. Ponadto wskazać należy, że pomoc prawna jest możliwa w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek uregulowanych w art. 246 § 1 ppsa. Na wstępie zwrócić należy uwagę, że prawo pomocy stanowi ważny uprawnienie służące obywatelom do realizacji ich prawa do sądu. Istotą prawa do sądu jest umożliwienie jednostce ochrony swoich praw przez przedstawienie swojej sprawy do rozstrzygnięcia sądowi. Oczywistym jest, że działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale dla którego inicjowanie tychże postępowań jest celem samym w sobie, nie może być uznane za realizację prawa do sądu, lecz rzeczywistości stanowi nadużycie tego prawa. Za takie nadużycie należy uznać używanie uprawnień procesowych do celów innych od tych, które odpowiadają ich przeznaczeniu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem zawartym w opracowanej przez Biuro Orzecznictwa NSA informacji rocznej o działalności sądów administracyjnych za rok 2012, że prawo pomocy nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek, (rozdział 15.5 str. 236). Odnosząc powyższe zasady do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, zwrócić należy uwagę, że forma oraz treść skargi oraz pozostałych pism procesowych skarżącej wskazują, że jej zamiarem nie jest przedstawienie sądowi administracyjnemu do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy dotyczącej działalności administracji publicznej, lecz korespondencja skarżącej z sądem stanowi dla niej jedynie okazję do wyrażenia swojego niezadowolenia z istniejącej sytuacji społecznej. Podkreślić trzeba, że skarżąca w swoich pismach porusza niepowiązane ze sobą tematy, a równocześnie w żaden sposób nie precyzuje, co jest przedmiotem jej skargi. Nawet bardzo uważna analiza treści pism skarżącej nie naprowadza na trop żadnego aktu administracyjnego, innej czynności z zakresu administracji publicznej ani też bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, które skarżąca zamierza poddać kontroli sądu administracyjnego jako realizację swojego prawa do sądu. W takiej sytuacji Sąd uznał, że złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony. Zdaniem Sądu skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie, którą w istocie sama sztucznie wykreowała, formułując pisma procesowe całkowicie uniemożliwiające zidentyfikowanie przedmiotu skargi. Dlatego Sąd uznał, że przyznanie skarżącej prawa pomocy w przedmiotowej sprawie stanowiłoby nadużycie prawa pomocy, czyli uprawnienia służącego realizacji prawa obywateli do sądu. Zwrócić należy też uwagę, że przyznawanie prawa pomocy tym, którzy nadużywają prawa do sądu, naruszałoby interesy pozostałych członków społeczności ponieważ prowadziłoby do uszczuplania środków Skarbu Państwa przeznaczonych na wsparcie tych, którzy racjonalnie realizują swoje prawo do sądu. W związku z powyższym, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 ppsa w związku z art. 260 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło