III SA/Kr 932/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. z o.o. w K o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w K na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: I. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Reprezentujący spółkę Prezes Zarządu, który swoje umocowanie do działania w sprawie wykazał wyciągiem z rejestru przedsiębiorców, w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się dla spółki zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wysokość jej kapitału zakładowego określił na 5000 zł z adnotacją o braku wolnych środków finansowych, przy określaniu wartość środków trwałych poczynił wpis "brak środków trwałych", wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu ocenił na 54219,04 zł straty. Nie ujawnił żadnego rachunku bankowego spółki. Podał, że na chwilę obecną spółka nie posiada majątku, który mogłaby spieniężyć. Podał, że część wynajmowanych przez spółkę lokali została zamknięta w związku z nierentownością. Podniósł, że spółka do tej pory spłaca z tego tytułu zaległe czynsze oraz faktury za media. W jego ocenie przez najbliższe miesiące nie ma możliwości bieżącego, terminowego spłacania zaległych oraz aktualnych zobowiązań. Uzasadniając starania spółki zaakcentował, że sytuacja finansowa spółki jest bardzo trudna. Zeszły rok obrotowy spółka zamknęła stratą, która wyniosła ponad 50 tyś. zł. Firma ma problem ze spłatą bieżących zobowiązań z tytułu obsługi księgowej, opłat, prądu, ochrony, Internetu i podobnych. Oświadczył, że spółka nie dysponuje wolnymi środkami finansowymi. Posiada za to kilkunastomiesięczne zaległości w stosunku udo ZUS. Obecnie spłaca zadłużenie z 2014 r. Wyjaśnił, że spółka posiada umowę z kancelarią w zakresie obsługi prawnej. Twierdzi jednak, że jest to jedynie "doradztwo przedsądowe". Stąd wnosi również o ustanowienie adwokata z urzędu wskazując kandydata indywidulanie. Nadmienił, że nie jest to jedyne postępowanie, gdyż spółka nie zgadza się ze stanowiskiem organów. Brak środków może jednak wiązać się z niemożnością złożenia skargi. Z uwagi, na fakt, że oświadczenia tej treści były niewystarczające i wzbudziły wątpliwości wezwano stronę skarżącą o: a) przedstawienie kopii umowy/umów łączących spółkę z kancelarią prawną z której wynikać będzie że "doradztwo przedsądowe nie obejmuje reprezentacji sądowej", b) przedstawienie kopii wszystkich faktur wystawionych spółce przez tę kancelarię od początku bieżącego roku, c) wyjaśnienie przyczyn dla których rubrykę "9. Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku" pozostawiono niewypełnioną? Czy spółka nie posiada żadnych rachunków bankowych? Jeśli tak to kiedy pozamykano te rachunki? W przeciwnym razie proszę o przedstawienie wyciągów ze wszystkich należących do spółki rachunków bankowych obrazujących historię dokonywanych na nich operacji finansowych od początku 2015 r. d) przedstawienie kopii raportów kasowych z ostatnich trzech miesięcy, e) przedłożenie kopii deklaracji podatkowej za rok 2015, f) wyjaśnienie co dokładnie spółka wlicza w deklarowane koszty uzyskania przychodu? g) przedłożenie kopii bilansu (aktywa, pasywa, rachunek zysków i strat) za rok 2015, h) udzielenie informacji jak kształtuje się sytuacja finansowa spółki w obszarach efektywności, płynności oraz zadłużenia, i) przedstawienie pisemnej informacji o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez Prezesa Zarządu spółki z podaniem składników innych świadczeń otrzymywanych w związku z pełnioną funkcją, W odpowiedzi strona skarżąca wyjaśniła, że brak ujawnienia rachunków bankowych wynika stąd, że na chwilę obecną spółka nie posiada żadnego aktywnego rachunku, zaś wcześniejsze zostały zamknięte w wyniku wypowiedzenia umowy przez banki ze względu na brak bieżących opłat za ich prowadzenie. Podniosła, że gdy chodzi o kwestię płynności/efektywności to w najbliższym czasie spółka rozpocznie postępowanie upadłościowe z uwagi na nałożenie przez organy licznych kar finansowych, dokonane zajęcie mienia w postaci automatów do gry, zaległości płatnicze w stosunku do ZUS. Prezes zarządu spółki oświadczył, że w związku z pełnioną funkcją nie pobiera żadnego wynagrodzenia. Wyjaśnił również, że w deklarowane przed organami koszty uzyskania przychodu spółka wlicza, koszty obsługi prawnej i księgowej oraz koszty związane z utrzymaniem salonów obejmujące opłaty za czynsz i media. Oprócz tych wyjaśnień strona skarżąca nadesłała również następujące kopie dokumentów źródłowych: aneksu z 1.6.2015 r. do umowy obsługi prawnej zawartej 5.5.2014 r. wraz z plikiem faktur wystawionych spółce przez adwokata świadczącego obsługę prawną w okresie od stycznia do października 2016 r.; upomnień organów wzywających do uregulowania należności z tytułu nałożonych kar pieniężnych; zeznania CIT-8 oraz informacji CIT-8/O za rok podatkowy od 01-01-2015 do 31-12-2015; sprawozdania finansowego spółki za okres 01.01.2015 – 31.12.2015 składającego się z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej, raporty transakcyjne od maja do października, decyzji i zawiadomień ZUS w sprawach określających wysokość należności z tytułu składek, wydruk z zajęć egzekucyjnych wykonanych przez [...] S.A., zaświadczenia [...]SA o zamknięciu w dniu 31.12.2014 r. rachunku. Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 §2 pkt. 1 ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie prawnej gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Nadto pamiętać trzeba o ograniczeniu, które wprowadza przepis §3 art. 246 ppsa zgodnie z którym adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca w oparciu o zawartą przez siebie umowę obsługi prawnej korzysta z opłacanej przez siebie pomocy prawnej adwokata z wyboru, co potwierdzają okazane kopie faktur wystawionych spółce przez kancelarię. Równocześnie strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny aby świadczona odpłatnie przez tego adwokata pomoc prawna ograniczała się tylko do "doradztwa przedsądowego". Treść okazanego aneksu z 1.6.2015 r. odsyła bowiem do §3 umowy z 5.5.2014, której strona skarżąca nie okazała mimo przedłużenia terminu. Sytuacja taka nie przekreśla starań skarżącej w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, można przyznać jej to prawo w zakresie częściowym, obejmujące m.in. zwolnienie od opłat sadowych i wydatków (art. 245 §3 ppsa) o ile wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy zwrócenia uwagi wymaga, że w oświadczeniu o jakim mowa w art. 252 ppsa złożonym na urzędowym formularzu PPPr strona skarżąca podnosi, że na chwilę obecną nie posiada majątku, który mogłaby spieniężyć, że część wynajmowanych przez spółkę lokali została zamknięta w związku z nierentownością, że spłaca zaległe czynsze oraz faktury za media i że przez najbliższe miesiące nie ma możliwości bieżącego, terminowego spłacania zaległych oraz aktualnych zobowiązań. Oświadczenia te zasługują na wiarę. Znakomita większość twierdzeń strony skarżącej znalazła bowiem potwierdzenie w przedstawionych kopiach dokumentów źródłowych. Na podstawie dodatkowych wyjaśnień strony skarżącej i przedłożonych kopii dokumentów źródłowych sytuacja spółki jawi się w ten sposób, że posiada zdolność generowania niewielkiego dochodu. Z przedstawionego zeznania CIT-8 oraz informacji CIT-8/O za rok podatkowy od 01-01-2015 do 31-12-2015 wynika bowiem, że spółka przy deklarowanym przychodzie 133899,90 zł i wykazanych kosztach jego uzyskania na poziomie 118343,45 zł odnotowała dochód w wysokości 15556,45 zł od którego dokonała odliczeń strat z lat ubiegłych. Nie oznacza to jednak, że sytuacja finansowa spółki jest dobra. Z przedstawionych przez spółkę na wezwanie upomnień organów wzywających do uregulowania należności z tytułu nałożonych kar pieniężnych wynika bowiem, że sięgają one kwoty ok. 98 tyś. Nadto, okazane dokumenty ZUS ujawniają dalsze zaległości płatnicze rzędu 6843 zł. Wydruk i zaświadczenie z banku potwierdzają z kolei brak aktywności i zamkniecie poszczególnych rachunków. Spółka niespecjalnie może też liczyć na współpracę kredytową instytucji finansowych. Z analizy okazanego bilansu oraz rachunku zysków i strat wynika bowiem, że obecną rentowność spółki szacować należy na 0,08 a wskaźnik jej płynności ogólnej na 0,09. Świadczy to o trudnościach płatniczych strony skarżącej. Równocześnie okolicznością znaną orzekającemu z urzędu pozostaje, że prócz niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego strona skarżąca zainicjowała jeszcze jedno. Nie można zaś zapominać, że w myśl art. 230 ppsa wpis pobiera się od każdego z pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji a więc nie tylko skargi lecz również skargi kasacyjnej i zażalenia. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc stronie skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciała a w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wykazane trudności finansowe strony nie powinny bowiem ograniczać stronie gwarantowanego w Konstytucji prawa do sądu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.