III SA/Kr 932/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w sprawie ze skargi M. B. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego ojca K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 marca 2024 r., nr SKO.GiK/4161/22/2024, w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego M. B., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego ojca K. B., 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym przez M. B., zwanego dalej skarżącym, reprezentowanym przez ojca K. B., postanowieniem z dnia 22 marca 2024 r., znak: SKO.GiK/4161/22/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) w związku z art. 144 k.p.a. i art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Liszki z dnia 16 stycznia 2024 r. nr PPG.6830.8.2021 o ustaleniu, na kwotę 5.900,00 zł kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r. nr PPG.6830.8.2021 Wójt Gminy Liszki ustalił koszty postępowania w wysokości 5.900,00 zł w sprawie rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne: nr [...] i nr [...], objętej księgą wieczystą [...], położonej w obrębie L., gmina L., będącej własnością P. K. z nieruchomościami sąsiednimi, stanowiącymi działki ewidencyjne: nr [...], objętej księgą wieczystą [...], będącą własnością M. B.; nr [...] (jednopunktowo) objętej księgą wieczystą [...], będącą własnością J. K.; nr [...] (jednopunktowo) objętej księgą wieczystą nr [...], będącą własnością S. K. i J. K.- na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej oraz oznaczonej w ewidencji gruntów jako nr [...] (jednopunktowo) położonej w obrębie C., gmina L., będącą własnością i J. R. i W. R.- na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, zakończonego wydaniem decyzji z dnia 16 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości i zobowiązał do zapłaty kosztów postępowania rozgraniczeniowego: - P. K., właściciela działek: nr [...] i nr [...], położonej w obrębie L., w kwocie 2.950,00 zł; - M. B., właściciela działki nr [...] położonej w obrębie L., w kwocie 2.950,00 zł; oraz ustalił termin uiszczenia ww. kosztów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że pozostali uczestnicy postępowania nie będą obciążani kosztami postępowania rozgraniczeniowego z uwagi na znikomy udział ich nieruchomości, tj. nr [...], nr [...] i nr [...] w postępowaniu. Ponadto Wójt Gminy Liszki wydał decyzję z dnia 16 stycznia 2024 r. dotyczącą rozgraniczenia tych nieruchomości. Zgodnie z wystawioną fakturą koszt wykonania czynności rozgraniczeniowych wyniósł 5.900,00 zł. Organ pierwszej instancji powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt 5/06 zgodnie z którą organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Sąd przyjął też, że ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym norma przewidziana w art. 152 k.c. stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, a właściciele gruntów sąsiadujących maja obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Wójt Gminy Liszki również zaznaczył, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie, a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej wart. 152 k.c.. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył M. B., reprezentowany przez ojca K. B., podnosząc że Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości. Wymienionym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej Instancji. Kolegium w uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniło, ze zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy lub też zostały poniesione w interesie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do samej zasady obowiązek pokrycia kosztów powstałych w toku postępowania rozgraniczeniowego, związanych między innymi z wynagrodzeniem geodety uprawnionego, nie obciąża organu prowadzącego to postępowanie, zaś organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która zażądała wszczęcia postępowania (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 406/10). Zarówno z uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynika, że mająca zastosowanie w postępowaniu administracyjnym norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c. jest efektem zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Nadto pojęcie interesu, o którym mowa w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być rozumiane wyłącznie w kategoriach subiektywnych. Interes ten to obiektywna korzyść prawna w postaci prawnej, stabilnej, należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach tak ustalonej granicy. Ustalenie interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości objętych procedurą rozgraniczeniową odbywa się zatem nie na podstawie ich indywidualnego, subiektywnego podejścia do konieczności rozgraniczenia, ale jest oparte na okolicznościach obiektywnych towarzyszących rozgraniczeniu. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 51/21, w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli. (...). Bez znaczenia dla kwestii obciążenia stron postępowania kosztami postępowania rozgraniczeniowego pozostaje natomiast okoliczność, która ze stron to postępowanie zainicjowała, a nawet, czy podmiot inicjujący to postępowanie jest nadal jego stroną w chwili rozstrzygania. Ponieważ właściciele rozgraniczanych nieruchomości są stronami tego postępowania, to toczy się ono w ich interesie, a zagadnienie sporności granic jest tu bez znaczenia, bo dochodzi do ich ustalenia na wszystkich nieruchomościach. Taki sposób podziału kosztów postępowania jest również zgodny z treścią uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że przedmiotowe rozgraniczenie nie wpływa na przebieg granic działek: nr [...], nr [...] i nr [...], bowiem graniczą jednym punktem (styczność jednopunktowa) z rozgraniczanymi działkami: nr [...], nr [...] oraz nr [...] i brak jest w istocie sporu granicznego, pomiędzy właścicielami działek: nr [...], [...] i działek: [...], nr [...] i nr [...]. Skoro zatem stronami postępowania rozgraniczeniowego działek: nr [...] i nr [...] położonych w L. z położoną w tej samej miejscowości działką nr [...] byli: P. K. i M. B., to osoby te winny ponosić koszty tego postępowania - stosownie do zaprezentowanego powyżej poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W rezultacie koszty rozgraniczeniowe zostały rozłożone po połowie pomiędzy właściciela działek: nr [...] i nr [...] a właściciela działki nr [...]. Wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego wynika natomiast z faktury VAT nr 76/01/2023 wystawionej przez Firmę [...] Projekt G. R. z siedzibą w T. i koszt związany z wykonaniem rozgraniczenia wyniósł kwotę 5.900,00 zł. Mając na uwadze długość ustalanej granicy i ilości punktów granicznych (10) jak również fakt, że oferta geodety przeprowadzającego rozgraniczenie została wybrana w drodze zapytania o cenę, Kolegium uznało, że brak jest podstaw do kwestionowania wysokości kosztów rozgraniczenia. Zasadną jest też - w ocenie Kolegium - przyjęta przez organ pierwszej instancji metoda rozdziału tych kosztów. przedmiotem niniejszego postępowania są jedynie koszty postępowania rozgraniczeniowego, a nie sama zasadność, celowość, czy prawidłowość przeprowadzenia rozgraniczenia. Oznacza to, że dla powstania kosztów postępowania rozgraniczeniowego decydującym jest to, czy rozgraniczenie zostało w ogóle przeprowadzone. Kolegium wskazało nadto, że na podstawie przepisu art. 267 k.p.a. w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej (czyli organ pierwszej instancji) może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Jest to jednak postępowanie odrębne, które może być wszczęte po zakończeniu niniejszego postępowania i o ile zostanie złożony stosowny wniosek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, że skoro stronami postępowania rozgraniczeniowego działek nr [...] i [...] z działka nr [...] była inna osoba niż M. B., to ona winna ponieść koszty tego postępowania, zgodnie z powołanym przez SKO orzecznictwem. Jednocześnie skarżący zakwestionował długość ustalanej granicy i długość punktów granicznych (10) a w zw. z tym z kwotą 5.900,00 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów wydanych w niej postanowień, mając również na względzie postanowienia art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), nie wykazała, by tkwiły w nich wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania. Sąd dopatrzył się jednakże przy ich wydawaniu naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na jej wynik, co skutkować musiało koniecznością uchylenia kontrolowanych postanowień. Wskazać należy, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r., Nr 45, poz. 453, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie rozgraniczenia nieruchomości). Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości (art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego – jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic – zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego – wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się więc pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Z powołanych przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, a zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisy rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym koszty postępowania rozgraniczeniowego nie mają charakteru kosztów, które w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. powinny być uiszczone przez stronę z góry, pod rygorem zwrotu wniosku na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 816/00, ONSA 2002/1/35, LEX nr 51474). Według art. 263 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji (§ 1). Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. wyklucza natomiast możliwość przyznania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami (tak NSA w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26, Prok.i Pr.-wkł. 2007/3/38, LEX nr 229485 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2016/98, LEX nr 49056, a także J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; C. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582). Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.). Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia, czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny; Dz. U. z 2020 r., poz. 1740, zwanej dalej w skrócie – k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: Prawie geodezyjnym i kartograficznym oraz Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, iż postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanej uchwale wyraźnie podniósł, że ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej, a więc, że rozgraniczenie nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one - strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c., stanowiącej, iż koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie. Wynika to z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale NSA jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również w pełni skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie. W świetle art. 269 § 1 P.p.s.a. uchwała ta ma charakter prawnie wiążący. Zwrócić należy też uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3196/19. NSA stwierdził, że pomimo, iż z materialnoprawnego punktu widzenia orzeczenie o kosztach pozostaje w związku z rozstrzygnięciem rozgraniczeniowym, to jednak uwzględniając aspekty procesowe jest to odrębna sprawa administracyjna. W konsekwencji ocena sądu administracyjnego powinna koncentrować się wyłącznie na aktach administracyjnych wydanych w ramach postępowania dotyczącego kosztów, a ewentualne wady decyzji rozgraniczeniowej pozostają w takim przypadku bez wpływu na jego wynik. Nie ulega żadnej wątpliwości, że pomimo związku pomiędzy tymi postępowaniami, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania administracyjnego stanowi odrębną sprawę w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a. Kontrola Sądu winna zatem polegać na ocenie, czy przy wydawaniu postanowienia w sprawie kosztów postępowania doszło do naruszenia prawa. NSA uznał, że żaden przepis Działu IX k.p.a. nie daje podstaw do sformułowania tezy, iż orzeczenie o kosztach postępowania administracyjnego uzależnione jest od tego, czy rozstrzygnięcie administracyjne, które legło u jego podstaw, wolne jest od wad prawnych. Ocena, czy i ewentualnie jakie naruszenia prawa wystąpiły w decyzji rozgraniczeniowej, może być dokonywana wyłącznie w ramach odrębnych postępowań, a do czasu ich zakończenia decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i stanowi podstawę do orzeczenia o kosztach postępowania nią zakończonego. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy – w pierwszej instancji - Wójt Gminy Liszki - a w drugiej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie - w sposób nieprzekonujący wykazały, że należy rozdzielić koszty postępowania rozgraniczeniowego po połowie jedynie pomiędzy właścicielem działek: nr [...] i nr [...] a właścicielem działki nr [...], natomiast z uwagi na znikomy udział właścicieli pozostałych nieruchomości, tj. nr [...], nr [...] i nr [...] w postępowaniu, nie będą oni obciążeni tymi kosztami, gdyż, jak dodało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - przedmiotowe rozgraniczenie nie wpływa na przebieg granic działek: nr [...], nr [...] i nr [...], bowiem graniczą jednym punktem (styczność jednopunktowa) z rozgraniczanymi działkami: nr [...], nr [...] oraz nr [...] i brak jest w istocie sporu granicznego. Takie stanowisko jest niewystarczające i zostało w ocenie Sądu wypracowane wskutek zbyt pobieżnej analizy materiału akt sprawy. Samo Kolegium, powołując się na prawnie wiążącą uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06) przywołało fragment treści jej uzasadnienia podkreślając, że: "że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Nadto pojęcie interesu, o którym mowa w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być rozumiane wyłącznie w kategoriach subiektywnych. Interes ten to obiektywna korzyść prawna w postaci prawnej, stabilnej, należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach tak ustalonej granicy. Ustalenie interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości objętych procedurą rozgraniczeniową odbywa się zatem nie na podstawie ich indywidualnego, subiektywnego podejścia do konieczności rozgraniczenia, ale jest oparte na okolicznościach obiektywnych towarzyszących rozgraniczeniu." Istotnie, podniesiony przez organy przy podziale kosztów postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie argument, że "...przedmiotowe rozgraniczenie nie wpływa na przebieg granic działek: nr [...], nr [...] i nr [...], bowiem graniczą jednym punktem (styczność jednopunktowa) z rozgraniczanymi działkami: nr [...], nr [...] oraz nr [..] i brak jest w istocie sporu granicznego." nie jest zupełnie bez znaczenia, lecz zauważyć należy, iż przez pojęcie sporu w tego rodzaju postępowaniu, nie należy rozumieć tylko i wyłącznie jako potocznie rozumiany brak zgody na ustalony przebieg granic nieruchomości, lecz także sytuację, gdy nie nastąpiło właściwe ich ustalenie. Z akt niniejszej sprawy wynika bezsprzecznie, że decyzją z dnia z dnia 16 stycznia 2024 r. nr PPG.6830.8.2021, Wójt Gminy Liszki – orzekł, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] zostaje rozgraniczona od nieruchomości sąsiednich, stanowiącymi działki ewidencyjne: nr [...], nr [...] (jednopunktowo), nr [...] (jednopunktowo) i nr [...] (jednopunktowo) - zgodnie z punktami granicznymi określonymi w trakcie czynności ustalania granic na gruncie. Skoro rozgraniczono wskazane nieruchomości i ustalono przebieg granicy pomiędzy nimi, to oznacza to, że zaistniał spór, co do przebiegu tej granicy, która wcześniej nie była prawnie pomiędzy nimi ustalona. Nadto, nie można też twierdzić, że rozgraniczenie nie było przeprowadzane także w interesie pozostałych właścicieli, a ich udział jest znikomy wobec styczności ich nieruchomości jednopunktowo z pozostałymi nieruchomościami. Zauważyć bowiem należy, że jednopunktowa styczność nieruchomości, stanowiących działki nr [...] i nr [...] z nieruchomością , stanowiącą działkę [...] z pozostałymi nieruchomościami stanowiącymi działki nr [...], nr [...] i nr [...] wyznacza początek linii granicznej przebiegającej pomiędzy nieruchomościami stanowiącymi działki nr [...] i nr [...] z nieruchomością, stanowiącą działkę [...] od północy - jednopunktowa styczność z nieruchomością stanowiącą działkę nr [...] - po jednopunktową styczność na południu z nieruchomościami stanowiącymi działki: nr [...] i nr [...]. Punkty te wyznaczają zatem także przebieg granicy i tych nieruchomości. Bezsprzecznie obrazuje to mapa rozgraniczenia nieruchomości w skali 1:2000, sporządzona przez geodetę w dniu 29 listopada 2022 r., znajdująca się na k. 102 akt administracyjnych. Koszty rozgraniczenia powinny zatem obciążać wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego, to jest wszystkich właścicieli nieruchomości objętych rozgraniczeniem. Sąd jest też zdania, że jeżeli natomiast przedmiotem rozgraniczenia jest kilka nieruchomości, a liczba wspólnych punktów ustalanych w jego trakcie jest różna, to przy rozdzieleniu kosztów tego postępowania należy uwzględnić ten fakt, stosując odpowiednio zasadę proporcjonalności. (por. D. Felcenloben. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz. Wydawnictwo Wolters Kluwer. Warszawa 2024, s. 655). W orzecznictwie i piśmiennictwie jednolicie prezentowany jest pogląd, że interes prawny dający określonemu podmiotowi status strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., może wynikać także z norm prawa cywilnego (por. Komentarz do art. 28 k.p.a., W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, A. Krawczyk, publik. WK 2019; LEX). Nie ulega wątpliwości, że po pierwsze, wydane w sprawie rozgraniczenia orzeczenie oddziałuje na interesy skarżącego – korzystania z działki ewid. nr [...]. Po drugie, art. 153 k.c. stanowi normę, będącą również źródłem interesu prawnego skarżącego. W świetle powyższych zasad stronami postępowania rozgraniczeniowego są zatem wszyscy ci, których uprawnienia wynikają bezpośrednio z praw podmiotowych do gruntów (nieruchomości) przyległych do przedmiotu rozgraniczenia (por. S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, str. 121). Ponadto, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że organ administracji nie może bezkrytycznie przyjmować rachunków (faktur) wystawionych przez upoważnionego geodetę za czynności związane z rozgraniczeniem, czy też oświadczeń co do nakładu i wartości wykonanych prac oraz związanych z nimi poniesionych kosztów (zob. m. in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 488/20; LEX nr 3176068). Organ jest zobowiązany do ich sprawdzenia, niezależnie od tego jaką umowę zawarł z geodetą, którego upoważnił do wykonania tych czynności. Wyraz temu organ winien dać w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania tym bardziej, że wykładnia art. 262 § 1 k.p.a. powinna być wąska (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 355/20; LEX nr 3042554). Wprawdzie w tym przypadku Kolegium w kwestionowanym skargą postanowieniu wskazało, że: "Wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego wynika natomiast z faktury VAT nr 76/01/2023 wystawionej przez Firmę [...] Projekt G. R. z siedzibą w T. i koszt związany z wykonaniem rozgraniczenia wyniósł kwotę 5.900,00 zł. Mając na uwadze długość ustalanej granicy i ilości punktów granicznych (10) jak również fakt, że oferta geodety przeprowadzającego rozgraniczenie została wybrana w drodze zapytania o cenę, Kolegium uznało, że brak jest podstaw do kwestionowania wysokości kosztów rozgraniczenia." Nie wiadomo jednak, co rozumie Kolegium poprzez sformułowanie "... brak jest podstaw do kwestionowania wysokości kosztów rozgraniczenia.", a to z uwagi na brak wskazania, że weryfikacja wysokości wynagrodzenia geodety w kontekście wykonanych przez niego czynności z uwzględnieniem takich a nie innych okoliczności, doprowadziła Kolegium do takiego stwierdzenia. Wskazane okoliczności, że oferta została wybrana w drodze zapytania o cenę oraz okoliczności związane długością ustalanej granicy i ilością punktów granicznych (10) bez szczegółowych wypowiedzi w tym zakresie są niewystarczające zwłaszcza mając na uwadze kwestie jak powinny być wyliczone koszty postępowania rozgraniczeniowego w świetle art. 56 i 263 § 1 2 k.p.a., a także przepisów ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 959) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu udokumentowania wydatków niezbędnych do wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 627). Szerzej w tej kwestii wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 977/19; LEX nr 2787754, wskazując, że: "Zgodnie z treścią art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Przepis ten ma charakter otwartego, co oznacza, że koszty postępowania mogą również stanowić inne koszty w nim nie wymienione, np. wynagrodzenie biegłego. Wskazuje na to treść art. 263 § 2 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Przepis art. 263 § 1 k.p.a. wymieniając składniki kosztów postępowania w postaci kosztów podróży i innych należności świadków i biegłych oraz stron, odsyła jednocześnie do art. 56 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowiąc o przyznawaniu osobie, która stawiła się na wezwanie, kosztów podróży i innych należności, zawiera z kolei odesłanie do przepisów zawartych w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z art. 89 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się, uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków, o których mowa w ust. 1 - na podstawie złożonego rachunku. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są oni specjalistami. Podstawę obliczenia stawki wynagrodzenia za godzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa (art. 89 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wynagrodzenie biegłego będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, określoną zgodnie ze stawką tego podatku obowiązującą w dniu orzekania o tym wynagrodzeniu (art. 89 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Stawki wynagrodzenia biegłych za wykonaną pracę, taryfy zryczałtowane dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są specjalistami oraz sposób dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii zostały określone w rozporządzeniu wykonawczym do tej ustawy, wydanym na podstawie jej art. 89 ust. 5..." - rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu udokumentowania wydatków niezbędnych do wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 627), które zastąpiło poprzednio obowiązujące rozporządzenie wykonawcze z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu udokumentowania wydatków niezbędnych do wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 518). W § 7 ust. 2 wskazanego aktualnie obowiązującego rozporządzenia wykonawczego wskazano, że "Wynagrodzenie za wykonaną pracę biegłych z zakresu geodezji i kartografii, w zakresie czynności opisanych w załączniku nr 2 do rozporządzenia, określa się według stawki albo taryfy zryczałtowanej wskazanej w tym załączniku". W załączniku tym określono procent kwoty bazowej za poszczególne typowe czynności techniczne biegłych z zakresu geodezji i kartografii. Przykładowo w poz. 4 określono, że za ustalenie granic nieruchomości do 4 punktów granicznych ryczałt wynosi 38,35 procent kwoty bazowej, za każdy następny punkt graniczny na podstawie danych geodezyjno - kartograficznych - 2,91 procent kwoty bazowej, a za każdy następny punkt na podstawie oświadczeń stron - 1,25 procent kwoty bazowej. Ponadto, wydatki poniesione przez biegłego, niezbędne dla wydania opinii, w tym w szczególności wydatki materiałowe, amortyzację aparatury badawczej oraz koszty dojazdu na miejsce wykonania czynności, biegły dokumentuje za pomocą faktur lub rachunków albo kopii tych dokumentów, a w razie ich braku - za pomocą oświadczenia (§ 8 powołanego rozporządzenia). Wymienione przepisy winny być dla organu wskazówką w jaki sposób winno być wyliczone wynagrodzenie geodety za przeprowadzenie czynności rozgraniczeniowych. Umożliwiłoby to zweryfikowanie oferty geodety co do wysokości jego wynagrodzenia. Wobec powyższych szczegółowych regulacji rozporządzenia wykonawczego użyte przez Kolegium sformułowanie jawi się więc dotąd jako bezkrytyczne przyjęcie wystawionej przez geodetę faktury. Wobec powyższego postawione w skardze Kolegium i organowi pierwszej instancji, orzekających w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zarzuty okazały się uzasadnione. Organy naruszyły bowiem artykuły: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także art. art. 262 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy. Skarga musiała zatem wywrzeć zamierzony skutek. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), jak w punkcie II sentencji wyroku, a na koszty te składała się jedynie wysokość uiszczonego od skargi w wysokości 100 zł., stosownie do postanowień art. 211, 212 i 213 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).