III SA/Kr 933/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-04-09
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, gdzie skarżący z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych, jego wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy, a jednocześnie czy może on uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, gdzie skarżący z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. c w zw. z art. 241 PPSA), jego wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA w zw. z art. 244 § 1 PPSA. Jednocześnie, bezprzedmiotowość wniosku w części dotyczącej kosztów sądowych nie wpływa na możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów takiego zastępstwa bez uszczerbku dla swojego utrzymania (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 PPSA).Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczącą choroby zawodowej. Skarżący podał, że jego miesięczne dochody wynoszą około 1000 zł, z czego część przeznacza na mieszkanie i leki, jest osobą schorowaną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Poprzez odpowiednie zakreślenie objaśnił że brak jest osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym.
Podał, że nie ma żadnego majątku, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wyjaśnił, że zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1201,12 zł emerytury.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że do wypłaty otrzymuje tylko około 1 tyś zł emerytury. Z tego na opłacenie mieszkanie wydaje około 250 zł. Na lekarstwa dalsze 70 zł. Jest osobą schorowaną . Jak podaje ma stwierdzony głęboki obustronny niedosłuch i problemy ze wzrokiem.
Do wniosku dołączył dwa zaświadczenia lekarskie na okoliczność stanu swego zdrowia.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zacząć należy od tego, że skoro niniejsza sprawa dotyczy choroby zawodowej na co wskazuje również opatrzenie jej symbolem "6200" oznacza to, że skarżący z mocy prawa jest zwolniony z obowiązku uiszczania tak opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków (art. 239 pkt. 1 lit. c ppsa w związku z art. 241 ppsa). Jeśli więc skarżący korzysta ze zwolnienia przedmiotowego to w takiej sytuacji procesowej działaniem oczywiście bezcelowym było składanie przezeń wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 §1 ppsa). O bezprzedmiotowości takiego żądania przesądza, bowiem aktualizowana determinantami prawnymi realna możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych w tym trybie. Innymi słowy skoro skarżący ma już z mocy prawa to, czego chce, to równocześnie nie może domagać się tego samego na wniosek.
Z tych względów należało więc postanowić jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość wniosku skarżącego w tej części pozostaje bez wpływu na drugie ze zgłoszonych żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine PPSA). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 PPSA). Przesłanką konieczną a zarazem wystarczającą jest zatem ustalenie, czy stronę stać czy też nie stać na poniesienie kosztów takiego pełnomocnika. Rozstrzygająca zaś dla uznania zasadności twierdzeń strony jest ocena złożonego przezeń oświadczenia, które z woli ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenia o jakich mowa w art. 246 § 3 ppsa i art. 252 ppsa a na wezwanie udzielił dodatkowych wyjaśnień i przedłożył kopie wymaganych od niego dokumentów źródłowych. Oświadczenia te zasługują wiarę. Skarżący bowiem w sposób rzeczowy przedstawiał swoje racje. Jego wyjaśnienia są spójne, logiczne, odpowiadają zasadom doświadczenia życiowego. Dla wykazania stanu swego zdrowia przedłożył kopie odpowiednich zaświadczeń lekarskich. Opis tego znajduje zresztą dalsze potwierdzenie w dokumentach źródłowych zalegających na kartach pomocniczych akt administracyjnych. Z tych względów oświadczenia skarżącego są wystarczające dla wyprowadzenia wniosków co do jego możliwości płatniczych.
Skarżący z pewnością nie należy do osób zamożnych w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez jakiegokolwiek majątku, której jedyne źródło dochodów stanowi stosunkowo niewielkie świadczenie emerytalne. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zarazem, że przy rozlicznych schorzeniach skarżący musi część z tych środków przeznaczać na koszta związane ze swoim leczeniem, opłacenie mieszkania i zakup żywności. Biorąc pod uwagę wiek skarżącego i ogólny stan jej zdrowia trudno zarazem mu czynić zarzuty, iż nie stara się poprawić swojej sytuacji wlanych staraniem.
Biorąc to pod uwagę należało w konsekwencji przyjąć, że skarżącego nie będzie stać na opłacenie własnym sumptem kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Z tych względów należy mu się pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło