III SA/Kr 935/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. przy udziale Rzecznika Praw Dziecka sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych oraz odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25.06.2013r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98, poz.1071 z 2000r. - tekst jednolity z póz. zm.) oraz art. 4, art. 5, art.6, art.9 art. 15a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. - o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006r. - t.j. z późn. zm.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 19.08.2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U nr 205 poz. 1212 z 2011r.) po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji Zastępcy Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2013r. znak: [...] o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka wnioskowanego na J. W. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2013r. sprostowało z urzędu błąd pisarski w przedmiotowej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25.06.2013r. znak: [...] w ten sposób, że :na stronie drugiej decyzji, w wersie pierwszym (licząc od dołu strony) słowa "jednorazowej zapomogi" zastąpiło słowami "dodatku do zasiłku rodzinnego", na stronie trzeciej decyzji, w wersie trzynastym (licząc od góry strony) słowa "jednorazowej zapomogi" zastąpić słowami " dodatku do zasiłku rodzinnego", na stronie trzeciej decyzji, w wersie siedemnastym (licząc od góry strony) słowa "jednorazowej zapomogi" zastąpiło słowami " dodatku do zasiłku rodzinnego Organy ustaliły następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Zastępca Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Wójta Gminy odmówił D. W. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż wnioskodawczyni nie spełniła warunku koniecznego do przyznania świadczenia albowiem nie pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła D. W. Skarżąca podniosła, iż stan jej zdrowia nie wymagał wcześniejszej wizyty u lekarza ginekologa, a ze względu na długi okres oczekiwania na wizytę u lekarza pierwsza wizyta odbyła się w 11 tygodniu ciąży. Ponadto skarżąca wskazała na swoją ciężka sytuację materialną (jest matka czwórki dzieci, mąż jest jedynym żywicielem rodziny). Zdaniem skarżącej w jej sprawie organy winny brać pod uwagę "względy słusznościowe ". Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie stwierdziło, iż podziela stanowisko organu I instancji. Wskazało, że zgodnie z treścią przepisu art. 9 ust. 1 ust. 2 i ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych z tytułu urodzenia się dziecka przyznaje się jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek do zasiłku rodzinnego o którym mowa wyżej , przysługuje , jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu ( art. 9 ust. 6 ). Fakt pozostawania pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną (art. 9 ust. 7). Zdaniem Kolegium przytoczone przepisy prawa wyraźnie formułują warunek konieczny, (choć niewystarczający), którego spełnienie jest niezbędne do uzyskania świadczenia. Warunkiem tym jest konieczność pozostawania przez kobietę będącą matką dziecka, pod opieką medyczną (potwierdzoną zaświadczeniem wystawionym przez lekarza lub położną) nie później niż od 10 tygodnia ciąży. W sprawie niniejszej z zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 maja 2013r. z Poradni Ginekologiczno-Położniczej i oświadczenia skarżącej wynika, że pozostawała pod opieką medyczną od 11 tygodnia ciąży. Zdaniem Kolegium, Skarżącej nie przysługuje wnioskowane świadczenie z uwagi na niespełnienie koniecznej przesłanki do jego przyznania, gdyż brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem odmowa przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka skarżącej była zgodna z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które dla organów stosujących prawo mają charakter bezwzględnie obowiązujących. Odnosząc się zaś do argumentów skarżącej, Kolegium stwierdziło, iż przepisy prawa regulujące kwestię przyznawania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka w sposób jednoznaczny ustalają warunki otrzymania tego świadczenia, co nie pozwala organowi na jakikolwiek luz interpretacyjny ani też zastąpienia przepisów prawa, względami słusznościowymi". D. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc zarzuty identyczne jak w odwołaniu, kładąc nacisk na konieczność długiego oczekiwania na wizytę u lekarza w ramach NSZ, oraz na fakt, iż na prywatną wizytę u lekarza nie było ją stać. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do przedmiotowej sprawy zgłosił udział Rzecznik Praw Dziecka i popierając skargę D. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającą decyzje Zastępcy Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, wydanej [...] 2013 r., znak: [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), zwanej dalej u.ś.r., poprzez błędne uznanie, że Skarżąca nie pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży), co stanowiło podstawę odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, oraz zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 7 kpa, w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r. poprzez: niewyjaśnienie całokształtu stanu faktycznego sprawy przez nieustalenie daty, w której Skarżąca po zajściu w ciążę zgłosiła się w II półroczu 2012 r. do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej s.c., Poradni Ginekologiczno-Położniczej, K, aby wyznaczono jej termin udzielenia świadczenia zdrowotnego, b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r. poprzez pominięcie argumentów Skarżącej ujętych w piśmie zatytułowanym "Prośba" z 15 maja 2013 r., w którym wyjaśniona została przyczyna udzielenia Skarżącej pierwszego świadczenia zdrowotnego w 11 tygodniu ciąży. Zdaniem Rzecznika bezpodstawna odmowa przyznania Skarżącej dodatku, do zasiłku rodzinnego, z tytułu urodzenia dziecka (J. W.) jest pogwałceniem prawa dziecka do poziomu życia odpowiadającego jego rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, duchowemu, moralnemu i społecznemu - prawa deklarowanego w art. 27 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526, z późn. zm.). Stanowi także naruszenie art. 27 ust. 3 Konwencji, nakładającego na strony tejże Konwencji obowiązek podejmowania właściwych kroków dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa. Skarżąca złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w związku z urodzeniem 15 kwietnia 2013 r. syna J. W. Do akt sprawy zostało dołączone pismo z 15 maja 2013 r., zatytułowane "Prośba", w którym Skarżąca poprosiła o pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka oraz "becikowego". W piśmie Skarżąca podała, że jest matką czworga dzieci, rodzina utrzymuje się tylko z pensji małżonka Skarżącej, sytuacja finansowa jest trudna, Skarżącej nie stać było na prywatną konsultację ginekologiczną we wcześniejszych tygodniach ciąży. Pomimo wielu starań o uzyskanie świadczenia zdrowotnego finansowanego ze środków publicznych, nieudało się Skarżącej uzyskać wizyty "na ubezpieczenie". Najwcześniejszy termin wizyty przypadł na 11 tydzień ciąży. Skarżąca napisała, że była świadoma, iż najwcześniejszy termin wizyty przypadnie dopiero w 11 tygodniu ciąży, lecz - jak zauważa dalej" nie w każdej sytuacji jest możliwe dotrzymanie tego terminu, mimo podjętych starań. Skarżąca zaapelowała o wyrozumiałość i chęć niesienia pomocy. Złożyła także oświadczenie, że nie korzystała z "porad lekarskich o innej specjalizacji" przed 11 tygodniem ciąży, ponieważ stan zdrowia jej tego nie wymagał. Dołączyła zaświadczenie z 10 maja 2013 r., wystawione przez specjalistę ginekologa-położnika, lekarza medycyny J. S., stwierdzające, że Skarżąca pozostawała pod opieką medyczną od 11 tygodnia ciąży do porodu. Zaświadczenie było firmowane pieczęcią Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej s.c., Poradnia Ginekologiczno-Położnicza , K. Decyzją z [...] 2013 r. Zastępca Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił Skarżącej prawa do świadczenia w formie dodatku, do zasiłku rodzinnego, z tytułu urodzenia dziecka, powołując się na art. 9 ust. 1 i 6 u.ś.r. uznając, że dodatek przysługuje, jeśli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Stwierdził także brak możliwości wyboru spośród kilku równoprawnych rozwiązań, bowiem decyzja w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka należy do tzw. decyzji związanych. Jeżeli strona spełnia przesłanki ustawowe, organ musi świadczenie przyznać, a jeżeli nie spełnia, organ jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej. Skarżąca nie zgodziła się z odmowną decyzją z [...] 2013 r., więc wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od tej decyzji, oparłszy je na zarzucie naruszenia prawa materialnego oraz na zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych. Skarżąca powołała się na ciężką sytuację materialną rodziny, niemożliwość skorzystania ze świadczonych prywatnie usług lekarza ginekologa, a także na fakt, że najwcześniejszą wizytę "na NFZ" u ginekologa uzyskała dopiero w 10 tygodniu ciąży. Stan zdrowia Skarżącej nie wymagał także wcześniejszych wizyt u lekarzy innych specjalizacji. Na pierwszą wizytę lekarską Skarżąca udała się w czasie ciąży w terminie, który wyniknął z długiego oczekiwania na wizytę finansowaną przez NFZ. Ponadto praktyka pokazuje, że nie ma sytuacji uprzywilejowanych w stosunku do ciężarnych kobiet starających się o wizytę u lekarza. Decyzją z 25 czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem Kolegium, warunkiem otrzymania dodatku z tytułu urodzenia dziecka jest pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. Dołączone do akt zaświadczenie medyczne potwierdza, że Skarżąca pozostawała pod opieką medyczną od 11 tygodnia ciąży. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że nie pozostawała pod opieką lekarską przed 11 tygodniem ciąży. Z przytoczonych względów organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż odmowa przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka była zgodna z przepisami u.ś.r., które dla organów stosujących prawo mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy regulujące kwestię przyznawania wnioskowanego świadczenia jednoznacznie ustalają warunki jego otrzymania, co nie pozwala organowi na jakikolwiek luz interpretacyjny czy zastępowanie przepisów prawa względami słusznościowymi. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Na poparcie skargi przytoczyła argumenty, które posłużyły Skarżącej, jako uzasadnienie odwołania. Poza tym Skarżąca podniosła, że - w kontekście dyskusji o przyroście naturalnym i o młodym pokoleniu pracującym na emerytury starszych pokoleń - rodziny wielodzietne napotykają utrudnienia, a ustawy powinny być tworzone z myślą o dobru dziecka i matki. Kluczowe, zdaniem Rzecznika Praw Dziecka, znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy odmowy przyznania dodatku, do zasiłku rodzinnego, z tytułu urodzenia dziecka ma prawidłowe ustalenie obowiązującej normy prawnej, będącej podstawą przyznawania tego dodatku. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.ś.r. dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Tenże dodatek przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10. tygodnia ciąży do porodu (art. 9 ust. 6 u.ś.r.). Poważne wątpliwości - na kanwie przedmiotowej sprawy - budzi rozumienie wyrażenia "pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu". Można rozważać, czy dla spełnienia tej przesłanki konieczne jest udzielenie ciężarnej kobiecie świadczenia zdrowotnego nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu czy też wystarczające jest, by w tym terminie kobieta zgłosiła się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, aby zapisać się na udzielenie świadczenia, które może nastąpić w czasie późniejszym, wykraczającym poza termin z art. 9 ust. 6 u.ś.r. Wyjaśnienie wątpliwości interpretacyjnych powstałych wokół wykładni art. 9 ust. 6 u.ś.r. wymaga uprzedniego zbadania, jakiego rodzaju świadczenia zdrowotne mieszczą się w pojęciu pozostawania pod opieką medyczną, oraz jakie reguły rządzą wyznaczaniem terminów udzielania takich świadczeń. Na podstawie klauzuli delegacyjnej, zawartej w art. 9 ust. 8 u.ś.r., Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 14 września 20104 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką (Dz. U. Nr 183, poz. 1234). Zgodnie z § 2 ust 1 przywołanego rozporządzenia formą takiej opieki są świadczenia zdrowotne udzielane w związku z ciążą w ramach: 1) podstawowej opieki zdrowotnej; 2) ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych, 3) leczenia szpitalnego. Skarżącej udzielono, w związku z ciążą, pierwszego świadczenia zdrowotnego w Poradni Ginekologiczno-Położniczej w NZOZ. Ponieważ świadczenie było finansowane ze środków publicznych, zasady jego udzielenia regulowała ustawa z dnia 27 sierpnia 2007 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. z 2008 r.: Dz. U. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), przywoływana dalej jako "u.s.o.z.s.p.". Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.ś.o.z.s.p. w stanach nagłych świadczenia opieki zdrowotnej są udzielane świadczeniobiorcy niezwłocznie (świadczenia zdrowotne są kategorią zawierającą się w kategorii świadczeń opieki zdrowotnej - art. 5 pkt 34 u.s.o.z.s.p.). A contrario w stanach nienagłych świadczenia opieki zdrowotnej, a zatem także świadczenia zdrowotne, nie muszą być udzielane świadczeniobiorcy niezwłocznie. Potwierdzenie tego wniosku znajduje się w art. 20 ust. 1 u.s.o.z.s.p., zgodnie z którym świadczenia opieki zdrowotnej w szpitalach i świadczenia specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej są udzielane według kolejności zgłoszenia w dniach i godzinach ich udzielania przez świadczeniodawcę, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [świadczenia ginekologa i położnika należą do ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych (arg. z art. 57 ust. 1 i 2 u.s.o.z.s.p.)]. Na świadczeniodawcy spoczywa także obowiązek pisemnego powiadomienia świadczeniobiorcy o terminie udzielenia świadczenia i uzasadnienia przyczyny wyboru takiego terminu (art. 20 ust. 2 pkt 2 u.s.o.z.s.p.). Przytoczone przepisy potwierdzają słuszność tezy, że data udzielenia świadczenia zdrowotnego finansowanego ze środków publicznych może być późniejsza niż data zgłoszenia się świadczeniobiorcy po świadczenie. Do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnych określonych w u.s.o.z.s.p. mają prawo m.in. osoby posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które są w okresie ciąży, porodu lub połogu [art. 2 ust. l pkt 3 ppkt b) u.s.o.z.s.p.]. Dla prawidłowej wykładni art. 9 ust. 6 u.ś.r. ma znaczenie ustalenie celu dodatku, do zasiłku rodzinnego, z tytułu urodzenia dziecka. Jest nim finansowe wsparcie rodziny (uprawnionej do otrzymywania zasiłku rodzinnego) w związku ze zwiększonymi wydatkami z powodu urodzenia się dziecka w tej rodzinie. Dodatek ów nie powinien być postrzegany jako swoista nagroda za powodzenie starań ciężarnej kobiety w uzyskaniu pierwszego świadczenia zdrowotnego w terminie nie późniejszym niż 10. tydzień ciąży. Ustawodawca, aktem prawnym nowelizującym u.ś.r., wprowadził dopiero od 1 listopada 2009 r. wymaganie pozostawania kobiety pod opieką medyczną i potwierdzania tej opieki stosownym zaświadczeniem. Wymóg ten pojawił się zatem po 1 maja 2004 r., czyli w okresie obowiązywania przepisów regulujących warunki nabywania dodatku z tytułu urodzenia dziecka. W rządowym projekcie ustawy nowelizującej u.ś.r. przeczytać można, że celem wymogu przedłożenia przez kobietę - recypientkę świadczeń rodzinnych - zaświadczenia o pozostawaniu pod opieką medyczną w czasie ciąży jest "zwiększenie rzeczywistego zakresu objęcia kobiet w ciąży opieką lekarską w trakcie ciąży, co może przyczynić się do ograniczenia wysokiego poziomu śmiertelności oraz pomniejszenia odsetka niemowląt posiadających niską masę urodzeniową Data udzielenia świadczenia medycznego ciężarnej kobiecie może być późniejsza niż data zgłoszenia się przyszłej matki dziecka do podmiotu leczniczego w celu uzyskania tegoż świadczenia, ponieważ kolejność udzielania świadczeń medycznych przez podmiot leczniczy nie jest ustalana przez świadczeniobiorcę. Zatem nie godzi się uzależniać prawa do dodatku z tytułu urodzenia dziecka od faktu udzielenia ciężarnej kobiecie świadczenia medycznego nie później niż w 10 tygodniu ciąży, a tym samym w dorozumiany sposób przyjmować, że kobieta ponosi ryzyko nieudzielenia jej świadczenia medycznego w tym terminie, skutkujące pozbawieniem jej prawa do dodatku. Zgodnie z prawidłową wykładnią ustawowego pojęcia pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, przesłanka ta jest spełniona, gdy w tym terminie ciężarna kobieta zgłosi się do podmiotu leczniczego w celu udzielenia jej świadczenia medycznego w związku z ciążą (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 lipca 2013 r., sygn. akt: III SA/Kr 1838/12). Odmienne rozumowanie skutkowałoby ustaleniem normy prawnej sprzecznej z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej konstytucyjną zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa. Niezgodność ta wyrażałaby się w uzależnieniu prawa podmiotowego jednostki od okoliczności losowych, na które jednostka ta nie ma żadnego wpływu. Organ administracji dokonał nieprawidłowej wykładni art. 9 ust. 6 u.ś.r., błędnie przyjmując, że Skarżąca, której udzielono świadczenia medycznego w 11 tygodniu ciąży, nie pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. Powyższe naruszenie prawa materialnego poprzez jego nieprawidłową wykładnię miało wpływ na wynik sprawy, bowiem od ustalenia początkowego momentu pozostawania pod opieką medyczną zależy przyznanie prawa do dodatku z tytułu urodzenia dziecka. Organ administracji, nie ustaliwszy, kiedy skarżąca zgłosiła się do podmiotu leczniczego w celu otrzymania świadczenia medycznego, nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 k.p.a. inprinc. Organ administracji naruszył także art. 7 k.p.a. in fine, nie bacząc na słuszny interes Skarżącej, której trudna sytuacja materialna uzasadniała przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego, pomimo że Skarżąca spełniła przesłanki, od których zależy przyznanie świadczenia. Uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., ponieważ Organ administracji nie odniósł się do okoliczności przytoczonych przez Skarżącą w piśmie z 15 maja 2013 r. na poparcie twierdzenia, że wyznaczenie terminu wizyty u ginekologa-położnika dopiero w 11 tygodniu ciąży było skutkiem dużej liczby pacjentek oczekujących na świadczenie medyczne, przy czym Skarżąca w ustawowym terminie zgłosiła się do podmiotu leczniczego, aby uzyskać świadczenie. Takie postępowanie Organu administracji kwalifikuje się, jako naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przytoczone zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego uzasadniają, zdaniem Rzecznika Praw Dziecka, uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zastępcy Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy | |administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod | |względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, zatem, czy zaskarżony akt administracyjny | |(decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i | |obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W | |toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana, jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w | |granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na | |względzie regulację art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w | |stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy | |skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. | |Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. | |Na wstępie należy wskazać, że organy prowadzące postępowanie obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w | |szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału| |dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero ustalone w takich warunkach fakty mogą być uznane za podstawę | |rozstrzygnięcia sprawy. | |Zgromadzony w aktach materiał dowodowy i uzasadnienie zaskarżonej decyzji, na co wskazuje skarżąca i Rzecznik Praw Dziecka nie | |wyjaśniania, daty zgłoszenia się D. W. w Przychodni i wyznaczenia wówczas terminu wizyty u ginekologa-położnika dopiero w 11 tygodniu | |ciąży, co jak twierdzi skarżąca było skutkiem dużej liczby pacjentek oczekujących na świadczenie medyczne. | |Brak odniesienia organu do tych okoliczności nie pozwala Sądowi na stwierdzenie, że organ należycie ustalił stan faktyczny stanowiący | |podstawę do orzekania w przedmiocie przyznania wnioskowanego świadczenia. | |Natomiast odnośnie poglądu prawnego organów, że przepisy prawa regulujące kwestię przyznawania jednorazowej zapomogi z tytułu | |urodzenia dziecka w sposób jednoznaczny ustalają warunki otrzymania tego świadczenia, co nie pozwala na jakikolwiek luz | |interpretacyjny ani też zastąpienia - przy orzekaniu - przepisów prawa względami słusznościowymi, jest on o tyle nieprawidłowy, że | |generalnie przy stosowaniu prawa, w przypadku braku zawinienia przy spełnieniu określonej, koniecznej przesłanki reguły | |interpretacyjne pozwalają na sanowanie tej okoliczności. Stanowisko organu nie znajduje, więc oparcia w prawidłowej interpretacji | |przedmiotowych przepisów, na co wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie, z którym prawidłową wykładnią ustawowego | |pojęcia pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu jest uznanie, że ta przesłanka jest także | |spełniona, gdy w tym terminie ciężarna kobieta zgłosi się do podmiotu leczniczego w celu udzielenia jej świadczenia medycznego w | |związku z ciążą (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 lipca 2013 r., sygn. akt: III SA/Kr 1838/12, wyrok WSA Szczecinie z dnia 28 11 2012r. | |sygn. akt II SA/ Sz 1066/12 wyrok WSA Szczecinie z dnia 25 04 2013r. sygn. akt II SA/ Sz 143/13)). | |Reasumując w okolicznościach niniejszej sprawy, bez dodatkowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przedwczesne było | |uznanie, że D. W. nie spełniła przesłanek do przyznania jej wnioskowanego świadczenia z tytułu urodzenia się dziecka. Przy | |przedstawionej wyżej, właściwej interpretacji pojęcia "pozostawania kobiety ciężarnej pod opieką medyczną", organ powinien ustalić, | |czy w ramach bezpłatnej opieki zdrowotnej w NZOZ, przyjmując podaną przez skarżącą wersję zarejestrowania się do lekarza przed upływem| |10 tygodnia ciąży, rzeczywiście nie miała ona możliwości poddania się wówczas badaniu medycznemu, a więc przed upływem 10 tygodnia | |ciąży. | |W ocenie sądu skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze potrzeby dokonania takich ustaleń nie dostrzegło, naruszyło tym samym przepisy | |postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.) i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. | |Wyjaśnienia sprawy w tym zakresie ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zatem celowym było uchylenie nie tylko zaskarżonej, ale i | |poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako niezbędne do końcowego jej załatwienia. | |Zadaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie należyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych, a następnie, w zależności od ich | |wyniku zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwzględnieniem wykładni dokonanej przez Sąd w niniejszym wyroku. | |W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 ustawy | |Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. | | |