III SA/Kr 94/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-01
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego podlega odrębnemu rozpoznaniu, a jeśli tak, to jakie przesłanki muszą być spełnione do przyznania pomocy?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, ponieważ sprawa dotyczy pomocy społecznej. Jednocześnie, sąd ustanowił dla skarżącego adwokata, uznając, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący A. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziców, liczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem gospodarstwa domowego, a także posiadany skromny majątek. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami będącymi w podeszłym wieku.
Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 60-80 m2 i wartości ok. 50 tyś. zł do kapitalnego remontu, nieruchomość rolna o powierzchni 1.0200 ha z gruntami rolnymi o pow. 0.6540 hap i szacunkowej wartości ok. 10-20 tys. zł. na której nie prowadzi żadnej działalności i która nie przynowi żadnego dochodu, oszczędności ok. 450 zł, samochód osobowy Peugeot 207 z 2007 o wartości ok. 4-5 tys. zł.
Miesięczne dochody opisywanego, wspólnego gospodarstwa domowego oszacował na 2535 zł wyjaśniając, że składają się na to emerytury matki i ojca.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że jego sytuacja jest bardzo ciężka. Opiekuje się niepełnosprawnymi rodzicami w podeszłym wieku, którzy nie są zdolni do samodzielnej egzystencji z uwagi na stan zdrowia. Borykają się z licznymi schorzeniami. Powiada, że wykazane emerytury rodziców są pochłaniane przez wydatki na leki, wizyty lekarskie oraz bieżące potrzeby bytowe. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że 100-200 zł jest przeznaczanych na drobne remonty budynku, 300-400 zł pochłaniają wydatki na leki, 3000 zł to roczny koszt zakupu opału, 290 zł ubezpieczenie majątkowe, 100 zł to wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa, ok. 1000 zł miesięcznie pochłaniają wydatki na zakup specjalnej żywności dla diabetyków.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącego. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie ma do dyspozycji wystarczają przy obecnym poziomie cen oraz usług w zasadzie tylko opłacenie wykazanych wydatków i zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych trzech osób. Okoliczność, że do skarżącego należy skromny majątek w postaci wykazanego domu do remontu zaspakajającego potrzeby mieszkaniowe skarżącego i rodziców, nieużytkowanej nieruchomości rolnej, skromnych oszczędności i leciwego samochodu wykorzystywanego przede wszystkim do przewozu rodziców nie zmienia tego spojrzenia. W takiej zaś sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło