III SA/Kr 941/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Dyrektora Centrum [ ] na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 23 maja 2014 r. nr [....] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów postanawia: odrzucić skargę Kurator Oświaty decyzją z dnia 23 maja 2014 r. nr [....], po rozpatrzeniu odwołania G. S., uchylił decyzję Dyrektora Centrum [....] z dnia [....] 2014 r. nr [....] skreślającą z listy uczniów D. S. – ucznia klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej nr [....] Centrum [.....] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dyrektor Centrum [....] wniósł na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, podnosząc, że Dyrektor Centrum [....] nie może skutecznie wnieść skargi na decyzję w sprawie, w której orzekał jako organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Doprecyzowaniem tego przepisu jest art. 32 P.p.s.a., który stanowi, że stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Postępowanie sądowoadministracyjne wszczyna się w momencie skutecznego wniesienia skargi przez uprawniony podmiot. Z tego względu struktura tego postępowania ukształtowana jest jako spór prowadzony przed sądem przez podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Takie ukształtowanie struktury postępowania sądowoadministracyjnego zakreśla krąg podmiotów, którym przepisy procesowe przyznają prawo do wszczęcia postępowania przed sądem. Z tego właśnie względu postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku podmiotów wykonujących funkcje zlecone albo na podstawie porozumienia zawartego z właściwym organem administracji rządowej. Podmiot taki nie może zatem występować jako strona w dalszych stadiach postępowania administracyjnego w sprawie przez siebie rozstrzygniętej i nie może posiadać uprawnień do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia. W przedmiotowej sprawie taki właśnie status posiada Dyrektor Centrum [....]. Wynika to wprost z przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), który w art. 39 ust. 2 stanowi, że dyrektor szkoły może w drodze decyzji jako organ pierwszej instancji skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły oraz, że skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej. Decyzja taka jest wydawana w trybie określonym w rozdziale 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Tym samym decyzja wydawana przez Dyrektora ma charakter administracyjnoprawny. Dodatkowo między uczniem a szkołą nie ma równorzędności podmiotów, lecz jest stosunek podporządkowania, charakterystyczny dla stosunku administracyjnego. Dlatego wydalenie ucznia ze szkoły następuje w drodze jednostronnej decyzji organu szkoły, mającej wobec ucznia charakter władczy. Wskazać należy, że kwestia dopuszczalności wnoszenia skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej była dotychczas rozstrzygana w sposób jednolity i jednoznaczny w orzecznictwie sądowo administracyjnym. Stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może być organ, który w rozpatrywanej przez Sąd sprawie był powołany do wydania decyzji administracyjnej pierwszej instancji, a który nie zgadza się z decyzją organu odwoławczego. Innymi słowy, inna jest rola procesowa organu, a inna strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 1999 r. sygn. akt II SA 974/99 (lex nr 46296), uchwała pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r. sygn. akt OPK 14/00). Zgadzając się w pełni z przedstawionym poglądem i mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdza, że Dyrektor Centrum [....] jako organ pierwszej instancji nie mógł skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego, ponieważ przepisy prawa materialnego nie przyznają temu organowi interesu prawnego we wniesieniu skargi. Organ administracji nie może żądać skontrolowania decyzji drugiej instancji, gdyż do tego sprowadza się rozpatrzenie sprawy przez sąd administracyjny - kontroli czy wydana decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem. W ustawowej roli organu orzekającego nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja jednak dotyka bezpośrednio lub pośrednio jego praw lub obowiązków. Taka pozycja organu wyłącza możliwość równoczesnego występowania w charakterze strony kierującej się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnej dla siebie decyzji. Skarga podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a. jako niedopuszczalna.